شاید یکی از عجیب ترین برش های این سالیان فوتبال ایران مربوط می شد به زمانی که علیرضا بیرانوند در برنامه فوتبال برتر در مورد تحصیلات عالیه اش صحبت کرد. نکته این بود که او نمی دانست دارد از چه رشته ای دکترا می گیرد. همین ماجرا هم باعث بهت و تعجب افکار عمومی شد و تا مدت ها ویدئوی مربوط به آن اتفاق را در فضای مجازی وایرال کرده بود. خب البته این روزها فضای مجازی نداریم که چیزی در آن وایرال شود، اما این دلیل نمی شود دوستان عزیز فوتبالیست از تکرار حماسه های باشکوه شان خودداری کنند. در نتیجه، ماجرای رخ داده برای بیرانوند، بار دیگر در برنامه این هفته فوتبال برتر تکرار شد.

ماجرا این است که امیرحسین محمودی، پدیده این فصل پرسپولیس که از قضا به تیم ملی هم راه یافته، مهمان محمدحسین میثاقی بود. مجری پرحاشیه و نه چندان محبوب تلویزیون، در این برنامه از او در مورد تحصیلاتش پرسید و محمودی گفت تربیت بدنی می خواند. موضوع زمانی جالب تر شد که میثاقی سوال کرد در کدام دانشگاه و بازیکن جوان پرسپولیس در کمال تعجب گفت: حضور ذهن ندارم! به این ترتیب فوتبال غنی و آبرومند ایران، از نسل بازیکنانی که نمی دانند چه می خوانند، به ورطه بازیکنانی سقوط کرد که نمی دانند کجا درس می خوانند!

حقیقت ماجرا روشن به نظر می رسد. فلسفه تحصیلات عالی -مثل خیلی چیزهای دیگر- در کشور ما تا حد زیادی از معنا تهی شده است. پیش از این آدم ها باید کلی دود چراغ می خوردند و اذیت می شدند تا لیسانس و فوق لیسانس بگیرند، اما امروز مدرک دکترا است که مثل نقل و نبات خیرات می شود. شما به اتکای اسمت یک جا ثبت نام می کنی و می روی به امان خدا؛ خودشان بقیه کارها را انجام می دهند و به همین راحتی تبدیل می شوید به خانم یا آقای دکتر!

در مورد دردناک بودن این ماجرا، سر همان داستان بیرانوند کلی صحبت شد. موضوع، به شدت بوی تند و زشت ظلم و تبعیض می دهد. این مدل آموزش عالی، به علاوه باعث رواج بی سوادی و از اعتبار خالی شدن مدارک هم می شود. با این حال اینجا روی صحبت مان با خود بازیکنان است. آقای بیرانوند؛ شما با وجود همه حواشی و حفره های عمیق و جدی شخصیتی ات، واقعا گلر خوبی بودی. گلر خوب، لزوما نیازی به مدرک دکترا ندارد تا محترم شمرده شود. از یک دروازه بان توانا انتظار می رود توپ ها را به خوبی مهار کند، نه اینکه یک مدرک تحصیلی پوچ و بی فایده داشته باشد. داستان امیرحسین محمودی هم همین است. او از مهم ترین استعدادهای این سالیان فوتبال کشور به شمار می رود و قشنگ مشخص است که اگر از ریل خارج نشود، تبدیل به یک ستاره درخشان خواهد شد. او واقعا نیازی به یک فضیلت جانبی و تکمیلی دیگر ندارد و نباید زور بزند تا از دانشگاهی که اسمش را هم بلد نیست مدرک بگیرد. مگر مدرک تحصیلی لیونل مسی و کریس رونالدو چیست؟ هر دوی آنها خیلی کم درس خوانده اند، اما فوق ستاره های تاریخ فوتبال جهان هستند و صدها میلیون نفر از هنر ذاتی شان لذت می برند. آیا همین کافی نیست؟

متاسفانه تب مدرک گرایی آنقدر در ایران داغ است که حتی یکی مثل مبینا نعمت زاده که در اوج جوانی برنده مدال المپیک شده و در بهترین نقطه ایستاده هم بدون یک مدرک تحصیلی کافی احساس کمبود می کند؛ در نتیجه خواهان تحصیل بدون کنکور در رشته پزشکی شد و آن همه جنجال راه افتاد؛ جنجالی که تنها نتیجه اش، بر باد رفتن فوری بخش بزرگی از محبوبیت این ورزشکار و به حاشیه رفتن او بود. کاش این بساط، یک روز در این کشور جمع شود؛ تحصیل فقط بماند برای اهل مستعد و علاقه مندش و بقیه هم به سایر توانایی های شان اکتفا کنند.