از کشاورز و باغدار تا مرغدار و دامدار می گویند چرخ زندگی در دوره جنگ، سخت تر از همیشه می چرخد و جهش قیمت مواد اولیه بسیاری از روستاییان را بیکار کرده است؛ روستاییانی که سوگوار درختان خشک شده باغ هایشان هستند یا مزارع متروکه که دیگر حتی به اجاره نمی رود . آنها از شب های سرد می گویند که تا صبح کنار درختان آتش برپا کرده اند تا سرما به شکوفه ها نرسد و از مرغداری های کوچکی که امسال جوجه ریزی نشده اند یا گوساله های کوچکی که به کشتارگاه ها روانه کرده اند.

به گزارش روزنامه شرق، عزیزاله محمدی قرار بود بهار امسال مزرعه کوچک پنج هکتاری خود را در روستای فارسیان گالیکش زیر کشت دانه روغنی کلزا ببرد، اما قیمت نهاده های کشاورزی آن قدر کمرشکن شده که بی خیال کاشت دانه های روغنی شود و مزرعه را برای اجاره آگهی کند. با این حال، مستأجر هم نیست و مزرعه به حال خود رها شده است. امسال قیمت هر کیسه 50 کیلوگرمی کود سوپرفسفات تریپل که سال گذشته فقط حدود 300 هزار تومان بود، به کیسه ای هفت میلیون تومان رسیده و به عبارتی حدود 23 برابر شده است. هر کیسه 50کیلوگرمی کود سولفات پتاسیم که نزدیک به 500 تا 600 هزار تومان قیمت داشت، به کیسه ای شش میلیون و 800 هزار تومان افزایش قیمت داده و بهای آن بیشتر از 11 برابر شده است و کود فسفات از حدود 300 هزار تومان به سه میلیون و 360 هزار تومان افزایش نرخ داده و قیمت کود فسفات 25 درصد هم به کیسه ای بیشتر از پنج میلیون تومان صعود کرده است. قیمت کلروپتاسیم گرانوله هم که سال گذشته 950 هزار تومان بود، به چهار میلیون و 600 هزار تومان رسیده است.

به گفته کشاورزان، سهم کود در بهای تمام شده محصولات کشاورزی درخور توجه است و درباره برخی گیاهان علفی مانند گندم، هزینه کود تا 70 درصد قیمت تمام شده محصول کشاورزی را تشکیل می دهد. دولت امسال یارانه کود شیمیایی را حذف کرده و در ازای آن قیمت تضمینی خرید محصولات کشاورزی را افزایش داده است، اما کشاورزان می گویند تنها بخشی از محصولات کشاورزی مشمول خرید تضمینی می شوند و گذشته از این با جهش چشمگیر قیمت انواع کود و نهاده های کشاورزی و تورم صعودی که بنا بر گزارش مرکز آمار ایران تا 70 درصد رسیده است، این معامله دولت با کشاورزان زیان ده بوده و بس. موضوعی که البته مورد انتقاد کارشناسان کشاورزی و نمایندگان مجلس نیز بوده است.

منتقدان می گویند دولت در وضعیت جنگی، ریزش مداوم ارزش ریال و تورم فزاینده نباید یارانه های بخش کشاورزی را حذف می کرد. کشاورزان در ادامه از کمبود کود شیمیایی در بازار خبر می دهند و می گویند پیدا کردن کود در بازار دشوارتر از همیشه است. داود صانعی، باغدار انار اهل ساوه، امسال ناچار شده است کود کمپوست برای باغ خود تهیه کند و علی محمدی، باغدار پسته در بویین زهرا، می گوید کود گیاهی برای درختان باغ تهیه کرده ولی فرسایش شدید و فقر خاک در ایران سبب می شود کودهایی غیر از کودهای شیمیایی جواب گو نباشد و از آنجا که خاک ماده مغذی کافی ندارد، باردهی درختان به شدت کم شود و درآمد باغداران کاهشی باشد.

وضعیت در بازار سموم کشاورزی نیز چندان تعریفی ندارد و کشاورزان می گویند از زمستان سال گذشته قیمت سموم کشاورزی مدام در حال رشد بوده، به طوری که میانگین بهای سم از زمستان تاکنون حدود دو برابر شده است. آنها از وفور سموم تقلبی می گویند؛ سمومی که کارایی لازم را ندارد و مصرف سم کشاورزی را افزایش داده و هزینه سنگین تری روی دست کشاورزان می گذارد.

آنها توضیح می دهند که اگر کشاورز سم باکیفیت استفاده نکند، آفت ها بین 30 تا 35 درصد محصولات را از بین می برند. بر اساس گزارش انجمن صنایع تولیدکنندگان سموم، حدود 50 تا 70 درصد سم مورد نیاز بازار کشور از طریق تولید داخلی تأمین می شود و مابقی سموم از خارج از کشور و به ویژه هند و چین وارد می شود. همچنین چیزی نزدیک به دو تا پنج درصد سموم وارداتی از اروپا وارد می شد، اما نکته اینجاست که ماده اولیه سموم تولید داخل هم وارداتی است و به صورت عمده از چین وارد می شود. تولیدکنندگان سموم می گویند هزینه تولید افزایش داشته و همین موضوع سبب شده است که قیمت سم با شیب تندی صعودی شود.

کشاورزان در ادامه گزارش هایی از گران شدن بذر و نهال و دستمزد کارگران مزارع می دهند و می گویند که با بزخری محصولات کشاورزی از سمت دلال ها، عملا کشاورزی دیگر صرفه اقتصادی ندارد.

ماجرا به همین جا ختم نمی شود و دولت زمزمه کاهش سهمیه سوخت ماشین آلات کشاورزی را سر داده است؛ آن هم در شرایطی که عمده ماشین آلات کشاورزی در ایران فرسوده بوده و سوخت بیشتری مصرف می کنند و کشاورزان قدرت نوسازی این ماشین آلات را ندارند.

محمدجواد عسکری، رییس کمیسیون کشاورزی مجلس، اعلام کرده است فقط بین چهار تا 10 درصد مصرف سوخت کشور به ماشین آلات کشاورزی اختصاص دارد، اما دولت سهمیه سوخت کشاورزان را امسال حدود 30 درصد کاهش داده است. به گفته عسکری، سهمیه سوخت کشاورزی سال گذشته حدود سه میلیارد لیتر بود که امسال به دو میلیارد و 38 میلیون لیتر کاهش داشته است و حالا کشاورزان ناچار هستند بخش درخور توجهی از سوخت مورد نیاز خود را به صورت آزاد تهیه کنند.

این اتفاقات البته سوای ماجرای بحران آب است که کشاورزان ایرانی سال هاست با آن دست و پنجه نرم می کنند و شمار زیادی از روستاییان را ناچار به ترک روستاها و حاشیه نشینی در نزدیکی کلان شهرها کرده است.

مرغداران و دامداران هم از کمبود و افزایش قیمت خوراک دام و طیور گزارش می دهند و می گویند برخی مرغداران کوچک امسال از جوجه ریزی صرف نظر کرده اند. دامداران توضیح می دهند که چیزی نزدیک به 60 تا 70 درصد هزینه تولید گوشت مربوط به هزینه خوراک دام است و از آنجا که امسال هزینه خوراک دام افزایش شایان توجهی داشته است، بسیاری از دامداری های کوچک توان تأمین هزینه های خود را نداشته اند و به دنبال فروش گوساله های تازه متولد شده هستند.

آنها می گویند دامداران حتی گاوهای شیری را روانه کشتارگاه کرده اند؛ چرا که هزینه نگهداری دام بالا رفته و مصرف لبنیات و گوشت به دلیل صعود چشمگیر قیمت ها کاهش داشته است و به گفته آنها دیگر بازار نیست . آنها توضیح می دهند هر کیلوگرم ذرت که با ارز ترجیحی ، 11 هزار و 300 تومان بود، بعد از آزادسازی ارزی به 42 هزار تومان رسید و سپس به دلیل نوسانات ارزی به 55 هزار تومان رسیده و هر کیلوگرم سویا که پیش از حذف ارز ترجیحی، 21 هزار و 300 تومان بود، با حذف ارز به هر کیلو 85 هزار و 800 تومان و سپس به 120 هزار تومان رسید.

آنها تأکید می کنند که با تداوم جنگ، وضعیت واردات خوراک دام و طیور در ابهام است و همین مسئله موجب شده تولیدکنندگان بزرگ که قدرت خرید بیشتری دارند، خوراک دام بیشتری دپو کنند، اما تولیدکنندگان کوچک روستایی از این غائله جا بمانند و توان نگهداری دام و ماکیان خود را نداشته باشند.