حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری امروز با حضور در موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی ضمن بازدید از بخش های مختلف این مؤسسه، با اساتید و کارکنان دیدار و گفت وگو کرد و دبیرخانه نشان مسئولیت اجتماعی آموزش عالی را افتتاح کرد.

وزیر علوم در این بازدید با اشاره به جایگاه تاریخی این مؤسسه گفت: این مؤسسه همزمان با تأسیس وزارت علوم شکل گرفته است. این مؤسسه در واقع بازتاب دهنده وضعیت علمی، سیاسی و اجتماعی ایران بوده و حاصل دوراندیشی و هنرمندی چهره هایی چون اکبر اعتماد است که این خلأ را تشخیص دادند و پر کردند. از دل این مجموعه نیز نهادهای مهم دیگری مانند مرکز سیاست علم شکل گرفته است.

وی با تأکید بر اینکه مسئولیت اجتماعی دانشگاه از آغاز این دوره ی مدیریتی به عنوان یکی از ماموریت های اصلی وزارت علوم تعریف شده است، اظهار داشت: امروز خوشحالم که این مفهوم از سطح یک ایده فراتر رفته و به گفتمانی فراگیر در دانشگاه ها، میان مدیران و حتی سیاست گذاران کشور تبدیل شده است. این موضوع را وارد سازوکارهای ارزیابی دانشگاه ها کردیم و اکنون 10 امتیاز به آن اختصاص یافته است. طراحی نشان مسئولیت اجتماعی و افتتاح دبیرخانه آن نیز در همین مسیر انجام شد.

وزیر علوم در ادامه با طرح پرسشی بنیادین درباره نسبت دانشگاه و مسئولیت اجتماعی گفت: اینکه مسئولیت اجتماعی تا کجا باید پیش برود، یک پرسش اساسی است. آیا ایفای نقش اجتماعی وظیفه ذاتی دانشگاه است یا امری ضمنی؟ یا اساساً آموزش و پژوهش صرفاً ابزارهایی هستند برای ایفای نقش اجتماعی دانشگاه؟ اگر چنین باشد، دانشگاهی که مسئله جامعه را حل نکند با بحران مشروعیت مواجه می شود و مالیات دهندگان حق دارند مطالبه کنند که دانشگاه مسائل کشور را حل کند.

سیمایی در عین حال نسبت به تقلیل دانشگاه به نهادی صرفاً مسئله محور هشدار داد و افزود: این نگرانی وجود دارد که آموزش و پژوهش کاملاً ابزاری و تابع مسائل روز شوند. اگر تنها فضیلت دانشگاه را حل مسئله بدانیم، آن گاه دولت ها و جوامع چارچوب ها و ارزش های خود را به علم تحمیل می کنند. کم ندیده ایم که علوم انسانی یا مهندسی در خدمت ضد ارزش ها قرار گرفته اند. علم نباید پیمانکار دولت باشد؛ استاد و پژوهشگر نباید صرفاً فرمانبر باشند که اگر دولت بمب اتم خواست، برایش بمب اتم بسازند.

وی با تأکید بر ضرورت یافتن مرز اعتبار میان استقلال علمی و ایفای نقش اجتماعی دانشگاه تصریح کرد: نباید نسبت به امر اجتماعی بی تفاوت بود و قطعاً دانشگاه باید در حل مسائل کشور نقش آفرین باشد. دولت ها نیز به ویژه در بحران از جمله جنگ ها، بیش از هر زمان دیگری ارزش دانشگاه را درک می کنند و در بحران های اجتماعی فوراً به سراغ علوم اجتماعی می آیند. اما اگر دانشگاه صرفاً وامدار دولت و جامعه شود از ارزش های بنیادین خود فاصله می گیرد.

وزیر علوم همچنین با اشاره به ضعف ارتباط دانشگاه با صنعت، بازار و جامعه در ایران گفت: امروز ایفای نقش اجتماعی دانشگاه در سراسر جهان به مسئله ای مهم تبدیل شده و در ایران این ضرورت دوچندان است.

وزیر علوم در بخش دیگری از سخنان خود آموزش را مهم ترین مأموریت دانشگاه دانست و تأکید کرد: از میان همه مأموریت هایی که برای دانشگاه تعریف کرده ایم، آموزش همچنان مهم ترین وظیفه دانشگاه است و اهمیت آن از سایر مأموریت ها با فاصله بیشتر است.

وی همچنین با اشاره به دغدغه های معیشتی کارکنان و اعضای هیئت علمی گفت: از آغاز مسئولیت، بیش از اعضای هیئت علمی دغدغه کارکنان را داشتم و همه مکاتبات و پیگیری هایم این را نشان می دهد. برای بهبود وضعیت معیشتی کارکنان و اعضای هیئت علمی بارها با شورای حقوق و دستمزد و دولت مذاکره کردیم و حتی مسیرهای حقوقی از طریق هیئت امنا را دنبال کردیم. وقتی دولت با تفکیک سازوکارهای معیشتی موافقت نکرد، دانشگاه ها را مکلف کردیم به صورت فصلی کمک های معیشتی پرداخت کنند.

سیمایی با اشاره به وضعیت درآمد اعضای هیئت علمی افزود: امروز در بهترین دانشگاه کشور عضو هیئت علمی را با کمتر از 30 میلیون تومان استخدام می کنیم. در حالی که طبق اسناد بالادستی باید برای جلوگیری از مهاجرت نخبگان، وضعیتِ معیشتیِ دانشگاهیان بهبود پیدا کند.

وزیر علوم همچنین درباره کیفیت آموزش مجازی اظهار داشت: واقعیت این است که آموزش مجازی کیفیت لازم را ندارد. ما در مسیر آموزش هوشمند حرکت می کردیم اما جنگ باعث شد بخشی از منابع و ظرفیت ها از بین برود.

وی در ادامه با تأکید بر ضرورت هوشمندسازی داده های آموزش عالی گفت: مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی مرکز تولید آمار آموزش عالی کشور است و داده ها باید برخط، هوشمند و آنلاین باشند؛ داده های آفلاین ایرادات فراوانی دارند.

دکتر سیمایی در پایان با اشاره به برنامه های وزارت علوم برای اعزام دانشجویان و اعضای هیئت علمی به فرصت های مطالعاتی گفت: یکی از برنامه های جدی ما در یک سال گذشته تقویت فرصت های مطالعاتی کوتاه مدت و بلندمدت برای دانشجویان و اعضای هیئت علمی بوده است. ما هشدار دادیم که نهاد علم در معرض رکود علمی قرار دارد و باید با یک نفس تازه، تحرک دوباره ای به فضای علمی کشور داده شود.