سعید خادمی در اعتماد نوشت: 40 روز جنگ تحمیلی را پشت سر گذاشتیم؛ جنگی که فقط میدان های نبرد را درگیر نکرد، بلکه تمام عرصه های کشور را تحت الشعاع قرار داد. در این 40 روز، زوزه جنگنده های دشمن و صدای انفجارها تنها آسمان شهرها را نشکافت؛ بلکه لایه های عمیق تری از زندگی جمعی ما را هم تکان داد.

خانه ها، خیابان ها، مدرسه ها و دل های مردم، همه در معرض موجی از نگرانی و اضطراب قرار گرفتند؛ اضطرابی که از جنس هراس فلج کننده نبود، بلکه نوعی هوشیاری جمعی را در دل جامعه بیدار کرد. گویی جامعه در دل همین اضطراب آموخت چگونه ایستادن را تمرین کند. بهای این روزها نیز کم نبود. رهبر فرزانه و جمعی از فرماندهان شجاع به شهادت رسیدند؛ چهره هایی که برای سال ها بخشی از حافظه امنیتی و مدیریتی کشور بودند. در کنار آنان، کودکان معصوم مدرسه شجره طیبه میناب نیز قربانی خشونت جنگ شدند و بیش از سه هزار تن از هموطنان مان جان خود را از دست دادند؛ انسان هایی که هر کدام داستانی، خانواده ای و آینده ای ناتمام و البته عاقبتی به خیر داشتند.

در چنین لحظاتی، جامعه با یک پرسش بزرگ روبه و می شود: وقتی جنگ می آید، چه چیزی باقی می ماند؟ آنچه در حافظه جمعی می ماند، فقط ویرانی ها نیست؛ بلکه شیوه ایستادن یک ملت در برابر آن است؛ اینکه در میان خسارت ها، چگونه خود را از نو تعریف می کند. در همین روزها، مردم در سراسر کشور به میدان آمدند؛ برای آنکه نشان بدهند جامعه، در لحظه های سخت، رزمندگان خود را تنها نمی گذارد. حضور آنان در خیابان ها، میدان ها و آیین های بدرقه و سوگ، فقط واکنشی عاطفی نبود؛ بلکه تصویری روشن از پیوندی اجتماعی بود که در بزنگاه ها خود را آشکار می کند.

ساختارهای کشور نیز آزمونی سنگین را پشت سر گذاشتند. با وجود ضربه های سخت، روند اداره کشور متوقف نشد، جریان های حیاتی زندگی اجتماعی ادامه یافت، نظم عمومی حفظ شد و مراکز تصمیم گیری هیچگاه خلأ اقتدار را تجربه نکردند. در کنار این همبستگی اجتماعی، اقتدار ملی نیز معنایی دوباره یافت؛ اقتداری که فقط در میدان های نظامی خودش را نشان نمی دهد، بلکه در تداوم حیات، حفظ راهبردها و ایستادگی ساختاری قابل سنجش است.

در چنین بزنگاه هایی، جامعه بیش از هر چیز به نمادهای تداوم نیاز دارد؛ چهره ها می آیند و می روند، اما آنچه اهمیت دارد استمرار مسیر است. جامعه، نشانه های تداوم را به خوبی تشخیص می دهد و همین نشانه ها به تکیه گاهی برای تاب آوری روان جمعی تبدیل می شوند. اما مهم تر از همه اینها، چیزی است که در لایه عمیق تری از تجربه این روزها شکل گرفت: بازسازی پیوندهای اجتماعی. در میان صدای موشک باران و اضطراب روزهای جنگ، مردم بیش از پیش به یکدیگر نزدیک شدند؛ همدلی ها پررنگ تر شد و حس مشترک سرنوشت دوباره خود را نشان داد. شاید مهم ترین دستاورد این روزها همین باشد.

ما چیزی را بردیم که با هیچ هجومی فرو نمی ریزد: تصویر مردمی که در اوجِ سوگ، تجزیه نشدند و در عمق اضطراب، یکدیگر را رها نکردند. این تصویر، بنیادی ترین پشتوانه اقتدار ملی ماست. این تصویر را هیچ قدرتی نمی تواند نادیده بگیرد؛ و آینده را بر شانه همین تاب آوری و اقتدار است که می سازیم.