روستای پامنار در 25 کیلومتری شهر دزفول و در منطقه تاریخی شهیون، در حاشیه دریاچه سد دز و میان رشته کوه های زاگرس قرار دارد؛ روستایی با طبیعت بکر، پیشینه تاریخی و فرهنگ بومی که امروز به یکی از متفاوت ترین مقاصد گردشگری طبیعی جنوب کشور تبدیل شده است.

پامنار پیش از ساخت سد دز در دهه 40 خورشیدی، یکی از آبادترین مناطق شمال خوزستان به شمار می رفت. وجود رودخانه دز، زمین های حاصلخیز، باغ های خرما، چشمه های فراوان و موقعیت جغرافیایی ویژه، شرایط مناسبی برای زندگی و کشاورزی مردم منطقه فراهم کرده بود.

با آبگیری سد دز بخش زیادی از روستاها و اراضی منطقه زیر آب رفت و بسیاری از ساکنان ناچار به مهاجرت شدند، اما بخشی از مردم با ساخت روستای جدید پامنار، زندگی و فرهنگ بومی خود را حفظ کردند.امروز چشم انداز دریاچه سد دز، پوشش گیاهی متنوع، حیات وحش ارزشمند و جاذبه هایی مانند قلعه شاداب و آسیاب های قدیمی، پامنار را به یکی از زیستگاه های مهم طبیعی کشور تبدیل کرده است.

یکی از مهم ترین ویژگی های این منطقه، حضور گونه ارزشمند و نسبتاً کمیاب جغد ماهی خوار است؛ پرنده ای کم نظیر که مشاهده آن برای پرنده نگرها و عکاسان حیات وحش اهمیت ویژه ای دارد و هر سال علاقه مندانی از سراسر ایران و حتی چند کشور جهان برای دیدن و ثبت تصاویر این گونه به پامنار سفر می کنند.

در کنار جغد ماهی خوار، گونه های متنوع دیگری از پرندگان نیز در اطراف دریاچه سد دز و ارتفاعات منطقه مشاهده شده اند که همین تنوع پرندگان، پامنار را به یکی از مناطق جذاب برای پرنده نگری در جنوب کشور تبدیل کرده است. همچنین گونه هایی مانند کل و بز نیز در ارتفاعات اطراف این روستا مشاهده شده اند که بر اهمیت محیط زیستی و طبیعی منطقه افزوده است.

حضور این گونه های جانوری، نشانه ای از سلامت اکوسیستم و غنای زیستی پامنار به شمار می رود.در کنار ظرفیت های طبیعی، هنر سنتی کپوبافی مهم ترین شاخص فرهنگی و اقتصادی این روستا محسوب می شود. زنان روستا با استفاده از گیاهان محلی، محصولاتی مانند سفره، زنبیل و ظروف سنتی تولید می کنند که امروزه علاوه بر بازارهای داخلی، به خارج از کشور نیز صادر می شود.

حفظ این هنر بومی در کنار مهمان نوازی مردم و توسعه اقامتگاه های بومی، از مهم ترین ویژگی های فرهنگی پامنار به شمار می رود. وجود طبیعت بکر، تنوع زیستی، زیستگاه گونه های ارزشمند، ظرفیت بالای پرنده نگری، پیشینه تاریخی، فرهنگ بومی، صنایع دستی ریشه دار و توسعه گردشگری طبیعی، از مهم ترین دلایلی است که روستای پامنار را به یکی از گزینه های مطرح برای ثبت جهانی روستاهای گردشگری تبدیل کرده است.