محمود واعظی، رییس دفتر دولت دوازدهم، گفت: به نظر من دیدگاه فکری حاکم بر اداره صداوسیما تغییر ماهوی نکرده است. آنچه در دوران جنگ تحمیلی چهل روزه مشاهده شد بیش از آنکه ناشی از دگردیسی در رویکردهای بنیادی این رسانه باشد، نتیجه اقتضائات خاص آن مقطع بود. مقطعی که طبیعتاً همه ظرفیت های کشور باید در خدمت حمایت از رزمندگان و مقابله با دشمن قرار می گرفت.

واعظی اظهار کرد: در چنین شرایطی کاملاً طبیعی بود که صداوسیما نیز ناگزیر سیاست وحدت را دنبال و در چارچوب الزامات جنگی، نقش حمایتی و هم افزا ایفا کند. حتی در این 40روز جنگ هم اکثریت کسانی که برای گفت وگو و اعلام نظر به برنامه های صداوسیما دعوت می شدند به استثنای افراد نظامی بقیه متعلق به یک جناح فکری بودند. با پایان یافتن آن شرایط ویژه، صداوسیما عملاً به همان وضعیت و رویکردی بازگشت که پیش از جنگ نیز بر آن حاکم بود.

وی افزود: به باور من، علت اصلی این بازگشت را باید در نوع تفکری که ملی و فراگیر نیست و بر مدیریت و جهت گیری های این سازمان حاکم است، جستجو کرد. گویی رسانه ای که باید تریبون همه مردم ایران باشد در عمل بیشتر شبیه رسانه ای عمل می کند که در خدمت یک جریان یا یک طیف فکری خاص قرار دارد. جریانی که می کوشد عمدتاً مخاطبان همسو با خود را راضی نگه دارد و برنامه سازی هایش نیز بیشتر با هدف اقناع و همراهی همان اقلیت طراحی می شود درحالی که انتظار از صداوسیما است که بازتاب دهنده تکثر، تنوع دیدگاه ها و سلایق موجود در کشور باشد و بتواند احساس تعلق و اعتماد عمومی را در میان همه اقشار جامعه تقویت کند. وقتی این نگاه فراگیر و ملی کمرنگ شود، طبیعی است که بخشی از جامعه خود را در آیینه این رسانه کمتر ببیند و فاصله و شکاف میان رسانه و افکار عمومی افزایش پیدا کند.

او ادامه داد: برای نمونه می توان به نوع نگاه صداوسیما به موضوع مذاکرات اشاره کرد. از منظر ما، مذاکره ادامه همان جنگ چهل روزه است. به این معنا که مسیر تقابل و دفاع از منافع ملی، صرفاً از میدان نظامی به عرصه دیپلماسی منتقل شده و ماهیت آن تغییری نکرده است. همان گونه که در دوران جنگ، مردم و همه جریان ها و جناح های سیاسی با وجود اختلاف نظرهای طبیعی برای موفقیت و پیروزی رزمندگان کشور در کنار یکدیگر ایستادند و از آنان حمایت کردند، امروز نیز انتظار می رود همین روحیه همبستگی در قبال مذاکره کنندگان کشور وجود داشته باشد تا دستاوردهای حاصل از آن مقاومت و ایستادگی، در عرصه سیاسی و دیپلماتیک تثبیت و پیروزی عزتمندانه تکمیل شود. با این حال، به نظر می رسد صداوسیما در این زمینه رویکرد متفاوتی را دنبال می کند.

رییس دفتر دولت دوازدهم، بیان کرد: اگرچه ممکن است در ظاهر برخی حمایت ها صورت گیرد اما فضای کلی برنامه ها، نوع تحلیل ها و حتی ترکیب کارشناسانی که به این موضوع می پردازند، نشان می دهد که نگاه غالب در این رسانه با چنین رویکردی فاصله دارد. به تعبیر برخی ناظران، در مجموعه صداوسیما افرادی حضور دارند که دیدگاه های تندتری دارند و از نظر فکری به طیفی خاص از جمله جریان هایی نزدیک به جبهه پایداری نزدیک تر هستند. طبیعی است که همان نگاه و همان چارچوب فکری نیز در برنامه ها و تحلیل ها بازتاب پیدا می کند. درحالی که در چنین مقطع حساسی، انتظار می رود رسانه ملی بستری برای تقویت همگرایی و حمایت ملی از مسیرهایی باشد که با هدف تأمین منافع کشور و تثبیت دستاوردهای مقاومت دنبال می شود، نه آنکه ناخواسته به تشدید اختلاف دیدگاه ها و چندصدایی های تنش آفرین در عرصه عمومی دامن بزند.

واعظی تصریح کرد: به باور من، در شرایط ویژه ای که کشور در آن قرار گرفته است به ویژه همین مقطعی که اکنون درباره آن صحبت می کنیم، بیش از هر زمان دیگری به وحدت و انسجام داخلی نیاز داریم. امروز زمان آن نیست که حسب تفاوت دیدگاه و سلیقه جامعه را دچار شکاف و چندپارگی کنیم یا زمینه های تفرقه را در میان مردم گسترش دهیم. برعکس ضروری است که همه نیروها و جریان ها با درک حساسیت شرایط از هرگونه دامن زدن به اختلافات پرهیز و با نگاهی مسئولانه در جهت تقویت همبستگی ملی حرکت کنند.

او ادامه داد: برای عبور از پیامدهای جنگ و تثبیت دستاوردهای مذاکراتی که حاصل همان دفاع مقدس چهل روزه است، لازم است همه با صدای واحد و در یک مسیر حرکت کنیم و وظیفه صداوسیما از دیگران بیشتر است. امروز کشور نیازمند تمرکز بر بازسازی خرابی های جنگ تحمیلی، احیای ظرفیت های اقتصادی و سامان دهی به وضعیت معیشتی و توسعه ای است. تحقق این اهداف بدون همدلی و همگرایی ملی ممکن نخواهد بود. بدیهی است اگر بار دیگر به فضای دوقطبی، کشمکش های سیاسی و درگیری های داخلی بازگردیم نه تنها از حل بسیاری از مسائل بازخواهیم ماند بلکه فرصت های مهمی را نیز از دست خواهیم داد.

واعظی تاکید کرد: از این رو، کسانی که در چنین شرایطی آگاهانه یا ناآگاهانه به دنبال ایجاد دوقطبی و تعمیق شکاف ها هستند و دیدگاه ها و برداشت های شخصی خود را به عنوان نظر غالب جامعه معرفی می کنند و بخش کثیری از مردم را نادیده می گیرند، در واقع بیشترین آسیب را به منافع و امنیت ملی کشور وارد می کنند. در مقاطع حساس تاریخی مسئولیت همه نیروهای سیاسی و رسانه ای آن است که به جای تشدید اختلافات به تقویت انسجام اجتماعی و اعتماد عمومی کمک کنند.

رییس دفتر سیاسی حزب اعتدال و توسعه در واکنش به اینکه به تفکری اشاره کردید که بر صداوسیما حاکم است و شاید همین باعث می شود که دوقطبی سازی صورت بگیرد. از چه طریقی می توانیم این تفکر را از صداوسیما دور کنیم و تغییر دهیم؟ اظهار کرد: در حال حاضر اکثر مدیران و مسئولانی که در رأس صداوسیما قرار دارند خود حامل همین نوع نگاه هستند و تا زمانی که این رویکرد در مدیریت این سازمان حاکم باشد، ایجاد تحول جدی دشوار خواهد بود. گاهی ممکن است فردی پیش از انتصاب دیدگاه های خود را چندان آشکار نکند اما وقتی در جایگاه مسئولیت قرار می گیرد با انتخاب همکاران و تنظیم برنامه ها جهت گیری های واقعی خود را نشان می دهد در حالی که در عمل نمی تواند بخش قابل توجهی از جامعه چند ده میلیونی ایران را به عنوان مخاطب با خود همراه کند. صداوسیما در کشور ما رسانه یک حزب یا جریان خاص نیست. این سازمان رسانه ملی است و باید برای همه مردم ایران برنامه سازی کند. ملی بودن به این معناست که فراتر از سلایق فردی و جناحی عمل شود نه اینکه مفهوم ملی به میلی تقلیل پیدا و هر مسئول بر اساس میل و گرایش شخصی خود آن را اداره کند.

واعظی ادامه داد: فکر می کنم که تغییری اساسی در صداوسیما غیرقابل اجتناب است. این انتظاری است که همهٔ دلسوزان دارند تا بعد از جنگ تحمیلی رمضان در ماهیت خیلی از مسائل از جمله مشکلات صداوسیما تغییراتی ایجاد شود اما در نهایت مردم تغییر کردند؛ مردم در خیابان حضور جدی را استمرار بخشیدند، خیلی از اختلافات و تفاوت سلایق را کنار گذاشتند و پای ایران، نظام و میهنشان ایستادند و همواره و در اشکال مختلف از نظام و رهبری حمایت می کنند. یعنی مردم تصمیمشان را در جهت حفظ و بسط وحدت و همدلی گرفته اند ولی ممکن است صداوسیما هنوز تصمیمش را نگرفته باشد. اگر صداوسیما در این زمینه تصمیم نمی گیرد باید برایش تصمیم گرفت.

او در پاسخ به اینکه به نظر شما صداوسیما از فضای مذاکره بعد از جنگ استقبال کرد، خاطرنشان کرد: ممکن است صداوسیما در ظاهر حمایت هایی از روند مذاکره نشان داده باشد اما وقتی به سیاست هایی که دنبال می کند، نوع برنامه ها و افرادی که به عنوان کارشناس دعوت می شوند نگاه می کنیم، درمی یابیم اغلب از یک طیف فکری مشخص و عمدتاً افرادی هستند که با اصل مذاکره مخالفت داشته و دارند. مخالفت با مذاکره فی نفسه ایرادی ندارد اما در چنین حالتی باید به طور روشن گفته شود که جایگزین راهبرد تعامل و مذاکره چیست.

وی افزود: از نگاه ما کسی که با مذاکره مخالفت می کند در عمل دو گزینه بیشتر پیش رو نمی گذارد یا باید ادامه جنگ را بپذیرد یا کشور را در وضعیت فرساینده نه جنگ و نه صلح نگه دارد. وضعیتی که تجربه آن را نیز در سال گذشته داشته ایم و هزینه های سنگینی بر کشور تحمیل کرده است، همان شرایطی که از خرداد تا نهم اسفند سال گذشته ادامه داشت. طبیعی است که مردم و نظام تمایلی ندارند بار دیگر به آن وضعیت بازگردیم. سیاست کشور حول این محور قرار گرفته است که این بار برای همیشه پرونده جنگ بسته و مسیر ثبات و آرامش دنبال شود. ضروری است در رویکردها و سیاست های صداوسیما بازنگری اساسی و ماهوی صورت گیرد تا این رسانه بتواند با رویکرد جدید ملی و متکثر، هماهنگ تر با دولت و حاکمیت انجام وظیفه کند.

واعظی در پایان در پاسخ به اینکه آیا شما سیگنال مثبتی از طرف حاکمیت برای تغییر در صداوسیما دریافت می کنید؟ یادآور شد: ان شاءالله. بله. من از حاکمیت، علائم مثبتی را دریافت می کنم.