به نقل از اکوایران، بررسی دهک بندی بر اساس مخارج خانوارها در سال 1403 حاکی از آن است که نابرابری تنها به درآمد محدود نیست، بلکه در الگوی مصرف غذایی نیز بازتولید می شود؛ جایی که اقشار برخوردار چندین برابر اقشار کم درآمد مصرف دارند.

داده های بودجه خانوار مرکز آمار حاوی اطلاعات زیادی در مورد مخارج افراد در خانوارهای مختلف و مصرف اقلام متفاوت است. یکی از مواردی که به طور به خصوص می توان از این داده ها استخراج کرد، مصرف کالاهایی مثل برنج، نان، گوشت قرمز، گوشت مرغ و تخم مرغ است. این موضوع که مصرف این اقلام که از ضروری ترین اجزای سبد خانوارها محسوب می شوند در اقشار برخوردارتر و کمتر برخوردار به چه صورت است.

طبقه بندی اقشار مختلف جامعه برمبنای روش های متفاوتی صورت می گیرد. در گزارشی که توسط اکوایران تهیه شده، خانوارها براساس کل مخارج خود و هزینه های خود به استثنای هزینه مسکن دهک بندی شده اند. به بیان دقیق تر اگر خانواری بیشترین هزینه را در بین خانوارها دارد در دهک دهم قرار گرفته و خانواری که کمترین هزینه را دارد در دهک اول جای دارد. در روش کل هزینه منهای هزینه مسکن نیز به همین صورت است. علت این امر نیز در بالا بودن هزینه مسکن در برخی شهرهای کشور مثل تهران است. هزینه ای برای اجاره توسط خانوار پرداخت می شود آنقدر بالاست که این احتمال وجود دارد که مبلغ اندکی برای هزینه کرد اقلام خوراکی و خدماتی باقی بماند. لذا ممکن است که خانوار هزینه های زیادی داشته باشن و در آمارها به صورت خانوار مرفه به نظر برسد اما در واقع از رفاه بالایی برخوردار نباشد چراکه عمده درآمد خود را به اجاره بها اختصاص داده است.

برآورد ارقامی که در ادامه گزارش به آن ها اشاره خواهد شد براساس متوسط مصرف خانوارها و وزن هر خانوار در سال 1403 صورت گرفته است.

محاسبات اکوایران نشان از آن دارد که براساس دهک بندی به روش کل مخارج مصرف برنج در دهک دهم 6.3 برابر دهک اول است. این رقم در مورد روش کل هزینه به استثنای هزینه مسکن معادل 12.3 برآورد شده است. به عبارتی برخوردارترین قشر جامعه 12.3 برابر فقیرترین قشر برنج مصرف می کنند.

در مورد کالایی مثل نان مصرف دهک دهم به هر دو روش کل مخارج و روش کل هزینه های منهای هزینه مسکن نزدیک به 2 برابر دهک اول برآورد شده است.

در مورد گوشت مرغ مصرف دهک دهم به روش کل هزینه 3.1 برابر دهک اول و به روش کل مخارج با کسر هزینه مسکن 3.9 برابر محاسبه شده است. مصرف تخم مرغ دهک دهم به هر دو روش کل مخارج و کل مخارج به استثنای هزینه مسکن حدود 2.7 برابر دهک اول محاسبه شده است.

براساس دهک بندی به روش کل هزینه ها گوشت قرمزی که ثروتمندترین قشر جامعه مصرف می کند 33.3 برابر دهک اول بوده و براساس روش کل هزینه ها منهای هزینه مسکن حدود 47 برابر برآورد شده است.

به این ترتیب همانطور که مشاهده می شود نابرابری در مصرف اقلام اساسی در بین دهک دهم و اول وجود داشته و این امر در مورد گوشت قرمز قابل توجه تر است. با این حال راه حل این مسئله حل مشکل تورم و افزایش قدرت خانوارها است؛ چراکه در سال های اخیر فشار تورم از ناحیه خوراکی ها بیشتر به اقشار فقیرتر وارد شده تا اقشار برخوردارتر. دلیل اصلی هم در سبد اقشار فقیر است. در سبد این افراد اهمیت خوراکی ها بسیار بیشتر از سایر اقلام است.