نهال موسوی در عصر ایران نوشت: پویان مختاری از خواننده های ایرانی و شاخ های مجازی شناخته شده به تازگی با حضور دربرنامه رک با اجرای مجید واشقانی از تغییر و تحول در مسیر زندگی اش صحبت کرده است.

وقتی پای قمار، فریب و نابودی زندگی هزاران جوان وسط باشد، دیگر نمی شود همه چیز را با چند جمله احساسی درباره وطن، مردم و غیرت ایرانی شست و کنار گذاشت.

مشکل دقیقاً از همین جا شروع می شود، از جایی که بعضی ها فکر می کنند اگر کسی چند وقت ریش بگذارد، دو تا جمله درباره ایران بگوید و ژست مردمی بگیرد، ناگهان گذشته اش پاک می شود و باید برایش فرش قرمز پهن کرد.

گفت وگوی اخیر مجید واشقانی با پویان مختاری در برنامه رک دقیقاً از همین جنس است، یک تریبون طولانی برای کسی که سال ها نامش با سایت های قمار، تبلیغ شرط بندی، پول سازی از ساده لوحی نوجوان ها و تخریب زندگی مردم گره خورده است. مسئله این نیست که چرا با او مصاحبه شده، مسئله این است که چطور این گفت وگو تبدیل شد به یک جلسه سفیدشویی تمام عیار.

در این مدل برنامه ها معمولاً یک فرمول تکراری وجود دارد، مجری یا میزبان با چند سؤال سطحی شروع می کند، مهمان کمی از سختی های زندگی می گوید، چند جمله احساسی درباره وطن و مردم تحویل می دهد، بعد هم خودش را قربانی نشان می دهد و در نهایت، مخاطب باید فراموش کند این آدم دقیقاً چه کارنامه ای داشته است.

اما واقعیت را نمی شود با نور خوب دوربین و موسیقی احساسی حذف کرد. پویان مختاری فقط یک چهره جنجالی اینستاگرامی نبود. او یکی از نمادهای نسلی از شاخ های مجازی بود که ثروت خود را از تبلیغ قمار و شرط بندی ساختند.

کاری که نتیجه اش خالی شدن جیب مردم، اعتیاد جوان ها به شرط بندی و نابود شدن خانواده های زیادی بود. هزاران نفر با رؤیای پولدار شدن وارد این بازی ها شدند و آخرش چیزی جز بدهی، افسردگی و حس تحقیر نصیبشان نشد.

حالا پرسش این است: آیا صرف اینکه امروز لحنش آرام تر شده یا چند شعار ملی گرایانه می دهد، باید همه آن گذشته را فراموش کنیم؟ این خطرناک ترین نوع ساده لوحی رسانه ای است.

جامعه ای که حافظه اش ضعیف شود، دوباره قربانی همان آدم ها خواهد شد. اگر قرار باشد هر کسی بعد از سال ها سوءاستفاده از مخاطب، با چند جمله پوپولیستی و چهره ای مظلوم دوباره تطهیر شود، پس اساساً مسئولیت، پاسخگویی و وجدان عمومی چه معنایی دارد؟

بدتر از خود این افراد، رسانه ها و چهره هایی هستند که برای بازدید بیشتر، هیجان بیشتر و وایرال شدن، حاضرند هر کسی را روی صندلی بنشانند و بدون پرسش جدی، تبدیلش کنند به قهرمان درک نشده یا قربانی جامعه.

مصاحبه خوب یعنی پرسیدن سؤال سخت. یعنی یادآوری گذشته. یعنی اجازه ندهی مخاطب فریب فضای احساسی را بخورد. نه اینکه یک ساعت و نیم زمان بدهی تا طرف مقابل روایت دلخواه خودش را بسازد و کم کم خودش را تبدیل کند به آدمی که فقط اشتباهاتی داشته است. اشتباه؟ تبلیغ قمار اشتباه ساده نبود، یک تجارت آلوده بود که روی رؤیا و ضعف مردم بنا شد.

مشکل ما فقط پویان مختاری نیست. مشکل این فرهنگ خطرناک است که هر آدم پرحاشیه ای اگر مدتی از فضای قبلی فاصله بگیرد و چند شعار عامه پسند بدهد، ناگهان تبدیل می شود به چهره ای قابل ترحم و حتی محترم. نه، جامعه نباید این قدر ارزان ببخشد.

وطن دوستی با شعار ثابت نمی شود. با ریش گذاشتن ثابت نمی شود. با بغض مصنوعی جلوی دوربین ثابت نمی شود. کسی که سال ها از تخریب ذهن و جیب مردم پول ساخته، برای بازگشت به افکار عمومی باید اول پاسخگو باشد، نه اینکه مستقیم روی صندلی برنامه بنشیند و برای خودش روایت قهرمانانه بسازد.

بی تعارف بگویم رسانه یا برنامه ای اگر حافظه جامعه را پاک کند، دیگر رسانه یا برنامه نیست، ماشین سفیدشویی است. حال هر اندازه خودش ادعایی دیگر داشته باشد.

مخاطب هم حواسش باشد که هر صدای آرامی نشانه صداقت نیست و هر ژست مردمی ای نشانه تغییر واقعی نیست. تاریخ فضای مجازی ایران پر است از آدم هایی که اول با هیجان، بعد با مظلوم نمایی و در نهایت با تطهیر رسانه ای برگشته اند تا دوباره اعتماد مردم را مصرف کنند.

نکته مهم این نیست که پویان مختاری چه گفت. پرسش اصلی این است که چرا برای چنین آدم هایی تریبون های بی چالش ساخته می شود؟ آن هم از طرف کسی که ادعای بسیار زیادی در انواع زمینه ها علی الخصوص وطن دوستی دارد.

واقعاً عجیب است که بعضی ها طوری رفتار می کنند انگار با یک چهره درک نشده از طرف جامعه و یا حتی قربانی روبه رو هستند، در حالی که کارنامه پویان مختاری برای همه روشن است.

تقریباً هیچ صفت ناپسند و مخربی نیست که در سال های فعالیتش انجام نداده باشد: از ترویج قمار و سوءاستفاده از سادگی مخاطبان گرفته تا ابتذال، فریب، حاشیه سازی، نمایش ثروت آلوده و تبدیل کردن فضای مجازی به ویترین فساد و توهم پولدار شدن یک شبه.

این ها چیزهایی نیست که با چند جمله احساسی، چند شعار درباره وطن یا تغییر ظاهر ناگهان پاک شوند. جامعه اگر حافظه داشته باشد، نباید اجازه دهد چنین گذشته ای به این راحتی سفیدشویی شود.

آقای مجید واشقانی با الهام از آن شعر معروف به پویان مختاری فقط می توان گفت: وقتی تو می گویی وطن من خاک بر سر می کنم ...