به نقل از تسنیم، به تازگی بانک جهانی پیش بینی کرده است که قیمت انرژی در سال جاری میلادی 24 درصد افزایش یابد و به بالاترین سطح خود از زمان حمله روسیه به اوکراین در سال 2022 برسد، زیرا جنگ در خاورمیانه شوک شدیدی را به بازارهای جهانی کالا وارد می کند.

همچنین پیش بینی می شود که قیمت متوسط کالاها در سال 2026، به دلیل افزایش شدید قیمت انرژی و کود و قیمت های بالای بی سابقه چندین فلز کلیدی، 16 درصد افزایش یابد. این شوک های قیمتی، پیامدهای جدی برای اشتغال و توسعه جهان خواهد داشت.

اقتصاد معاصر نوشت: حملات به زیرساخت های انرژی و اختلالات کشتیرانی در تنگه هرمز که حدود 35 درصد از تجارت جهانی نفت خام دریایی را مدیریت می کند، بزرگترین شوک عرضه نفت را در تاریخ ثبت کرده، به طوری که عرضه جهانی نفت خام حدود 10 میلیون بشکه در روز کاهش اولیه داشته است.

قیمت نفت با وجود فاصله گرفتن از نقطه اوج اولیه خود همچنان 50 درصد بالاتر از ابتدای سال باقی مانده است. پیش بینی می شود قیمت نفت برنت در سال 2026 به طور متوسط 86 دلار در هر بشکه باشد که نسبت به 69 دلار در هر بشکه در سال 2025 به شدت افزایش یافته است.

این نهاد بین المللی پیش بینی کرده است که حمل ونقل از طریق تنگه هرمز تا اواخر سال 2026 به سطح قبل از جنگ باز نگردد.

ایندرمیت گیل، اقتصاددان ارشد بانک جهانی گفت: جنگ به صورت موج های متوالی به اقتصاد جهانی ضربه می زند؛ ابتدا از طریق افزایش قیمت انرژی، سپس افزایش قیمت مواد غذایی و در نهایت، تورم بالاتر که نرخ بهره را افزایش داده و استقراض را حتی گران تر می کند. فقیرترین مردم که بیشترین سهم درآمد خود را صرف غذا و سوخت می کنند، بیشترین آسیب را خواهند دید، همانطور که اقتصادهای در حال توسعه که در حال حاضر زیر بار سنگین بدهی دست وپنجه نرم می کنند، بیشترین آسیب را خواهند دید. همه این ها یادآور یک حقیقت تلخ است؛ جنگ، توسعه معکوس است.

بر اساس این گزارش پیش بینی می شود قیمت کود در سال 2026، حدود 31 درصد افزایش یابد که ناشی از افزایش 60 درصدی قیمت اوره است. قدرت خرید کود به بدترین سطح خود از سال 2022 خواهد رسید که درآمد کشاورزان را کاهش داده و عملکرد محصولات کشاورزی آینده را تهدید می کند.

برنامه جهانی غذا هشدار داده اگر درگیری ها در تنگه هرمز طولانی تر شود، این فشارها بر عرضه مواد غذایی و قدرت خرید می تواند 45 میلیون نفر دیگر را به ناامنی غذایی حاد سوق دهد.

همچنین انتظار می رود قیمت فلزات پایه، از جمله آلومینیوم، مس و قلع به بالاترین حد خود برسد که نشان دهنده تقاضای قوی مربوط به صنایعی از جمله مراکز داده، وسایل نقلیه الکتریکی و انرژی های تجدیدپذیر است. فلزات گرانبها همچنان رکورد قیمت و نوسانات را می شکنند و پیش بینی می شود میانگین قیمت ها در سال 2026، حدود 42 درصد افزایش یابد، زیرا عدم قطعیت ژئوپلیتیکی تقاضا برای دارایی های امن را افزایش می دهد.

افزایش قیمت کالاها ناشی از این شوک ها، تورم را افزایش داده و رشد جهانی را کاهش می دهد. در اقتصادهای در حال توسعه، پیش بینی می شود که تورم در سال 2026 به طور متوسط 5.1 درصد باشد که یک درصد بالاتر از آنچه قبل از جنگ انتظار می رفت است. رشد در اقتصادهای در حال توسعه نیز بدتر خواهد شد، زیرا قیمت های بالاتر کالاهای اساسی بر درآمدها تاثیر می گذارد و صادرات از خاورمیانه با محدودیت های شدیدی مواجه می شود. انتظار می رود اقتصادهای در حال توسعه در سال 2026، حدود 3.6 درصد رشد کنند که نسبت به پیش بینی ماه ژانویه، 0.4 درصد کاهش یافته است. اقتصادهایی که مستقیما تحت تاثیر جنگ قرار دارند، بیشترین آسیب را خواهند دید و 70 درصد از واردکنندگان کالا و بیش از 60 درصد از صادرکنندگان کالا در سراسر جهان ممکن است رشد ضعیف تری نسبت به پیش بینی ژانویه داشته باشند.

اگر خصومت ها تشدید شود یا اختلالات عرضه ناشی از جنگ بیش از پیش بینی ها طول بکشد، قیمت کالاها می تواند حتی بیشتر افزایش یابد. در سناریویی که تاسیسات حیاتی نفت و گاز آسیب بیشتری ببینند و حجم صادرات به کُندی بهبود یابد، قیمت نفت برنت می تواند در سال 2026 به طور متوسط به 115 دلار در هر بشکه برسد. این به نوبه خود اثرات موجی بر قیمت کود و منابع انرژی جایگزین مانند سوخت های زیستی خواهد داشت. تحت این سناریو، تورم در اقتصادهای در حال توسعه می تواند امسال به 5.8 درصد افزایش یابد؛ سطحی که در دهه گذشته فقط در سال 2022 از آن فراتر رفته است.

آیهان کوز، مدیر گروه چشم اندازهای بانک جهانی گفته است: توالی شوک ها در طول دهه جاری میلادی، ظرفیت مالی موجود برای پاسخگویی به بحران تاریخی فعلی تامین انرژی را به شدت ضعیف کرده است. دولت ها باید در برابر وسوسه اقدامات حمایتی مالی گسترده و بی هدف که می تواند بازارها را گمراه کرده و ضربه گیرهای مالی را از بین ببرد، مقاومت کنند. در عوض، آنها باید بر حمایت سریع و موقت هدفمند برای آسیب پذیرترین خانوارها تمرکز کنند.

نوسانات قیمت نفت در دوره های افزایش ریسک ژئوپلیتیک تقریبا دو برابر بیشتر از دوره های آرام تر است، به طوری که کاهش یک درصدی تولید نفت ناشی از عوامل ژئوپلیتیک، قیمت ها را به طور متوسط 11.5 درصد افزایش می دهد. نکته مهم این است که این اثرات به سایر بازارهای کلیدی کالا نیز سرایت می کند و تاثیر آن تقریبا 50 درصد بیشتر از شرایط عادی بازار است.

بر اساس این گزارش، افزایش 10 درصدی قیمت نفت ناشی از شوک عرضه ژئوپلیتیک منجر به افزایش قیمت گاز طبیعی تا حدود 7 درصد و افزایش قیمت کود تا بیش از 5 درصد می شود. این اوج ها معمولا حدود یک سال پس از شوک اولیه قیمت نفت رخ می دهند و عواقب نامطلوبی برای امنیت غذایی و کاهش فقر دارند.