پس از آنکه ترامپ روز دوشنبه کارزار موسوم به پروژه آزادی را برای هدایت کشتی های به بیرون از تنگه هرمز اعلام کرد، به نظر می رسد وضعیت در تنگه هرمز به تندی در حال ملتهب شدن است. وزارت خارجه امارات نیز از حملاتی به داخل خاک خود خبر می دهد.

خبرگزاری الجزیره اعلام کرد یک فرمانده ایرانی می گوید ارتش ایالات متحد روز دوشنبه در تنگه هرمز به دو قایق مسافربری حمله کرده است و نه به شناورهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

در همین حال، خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش می دهد که به ادعای وزارت دفاع امارات، سامانه های پدافند هوایی این کشور با 15 موشک و چهار پهپاد درگیر شده اند.

به گفته مقام های امارتِ شرقی فجیره، یک پهپاد باعث آتش سوزی در یک تأسیسات مهم نفتی شده و سه شهروند هندی را زخمی کرده است. ارتش بریتانیا نیز از آتش سوزی در دو کشتی باری در سواحل امارات خبر داد.

در همین رابطه نشریه وال استریت ژورنال در گزارشی می نویسد که مقام های آمریکایی می گویند ترامپ طی روزهای اخیر میان دو گرایش متضاد در نوسان بوده است: تشدید تنش؛ و یا پرهیز از تشدید قابل توجهی که می تواند آمریکا را عمیق تر وارد یک درگیری در خاورمیانه کند.

به گفته این مقام ها، ترامپ می خواهد از آغاز یک کارزار تازه بمباران پرهیز کند و ترجیح می دهد به یک پایان مذاکره شده با حل مناقشه هسته ای تهران و جنگ چند هفته ای که باعث افزایش قیمت بنزین و آسیب به اقتصاد جهانی شده، دست یابد.

به گزارش الجزیره، ایران ایالات متحد را متهم کرده است که در تنگه هرمز جان پنج غیرنظامی را گرفته است و می گوید که نیروهای آمریکایی به جای قایق های متعلق به سپاه پاسداران، به شناورهای مسافربری در این آبراه حمله کرده اند.

این اظهارات که روز سه شنبه مطرح شد، با ادعای دریاسالار آمریکایی برد کوپر در تضاد است که مدعی بود نیروهای سنتکام شش شناور سپاه را که تلاش داشتند در مأموریت ایالات متحد برای اسکورت کشتی های گرفتار در تنگه هرمز اخلال ایجاد کنند، غرق کرده اند. دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، بعداً این تعداد را هفت قایق اعلام کرد.

این عملیات ایالات متحد که پروژه آزادی نام گذاری شده، آتش بسی شکننده را که در 8 آپریل میان ایران و ایالات متحد برقرار شده بود، متزلزل کرده و نگرانی ها درباره بازگشت به جنگ را دوباره برانگیخته است.

رسانه دولتی ایران، صداوسیما (IRIB)، به نقل از یک فرمانده نظامی ایرانی که نامش فاش نشده، گزارش داد که تهران پس از ادعای آمریکا درباره حمله به شناورهای سپاه، تحقیقاتی را آغاز کرده است. در این گزارش آمده است که هیچ یک از شناورهای سپاه هدف قرار نگرفته اند، اما تحقیقات نشان داده اند که نیروهای آمریکایی روز دوشنبه به دو قایق کوچک حامل افرادی که از خصب واقع در سواحل عمان به سمت سواحل ایران در حرکت بودند، حمله کرده اند. ارتش آمریکا بلافاصله واکنشی به این ادعا نشان نداد.

نیروهای مسلح ایران روز دوشنبه به کشتی های تجاری هشدار داد که اگر بدون مجوز تلاش کنند از این آبراه گذر کنند، ایمنی خود را به خطر خواهند انداخت. همچنین به نیروهای آمریکایی هشدار داده شد که در صورت نزدیک شدن یا ورود به این گلوگاه، با حمله مواجه خواهند شد.

در بحبوحه این تنش ها، امارات متحد عربی ادعا کرد که ایران با یک پهپاد به یکی از نفتکش هایش که قصد گذر از تنگه را داشت حمله کرده و همچنین ادعا شد که نیروهای ایرانی 15 موشک بالستیک و چهار پهپاد را به سمت خاک این کشور شلیک کرده اند. به گفته مقامات امارات، این حملات باعث آتش سوزی بزرگی در یک پالایشگاه مهم نفت در امارت شرقی فجیره شده و سه شهروند هندی را زخمی کرده است.

یک کشتی کره جنوبی در تنگه هرمز به نام HMM Namu نیز از حمله خبر داد و اعلام کرد که انفجاری موجب آتش سوزی در موتورخانه آن شده است. در همین رابطه به نوشته آسوشیتدپرس، کره جنوبی روز سه شنبه اعلام کرد آتش سوزی در یک کشتی تحت بهره برداری این کشور در تنگه هرمز به طور کامل مهار شده و هیچ یک از 24 خدمه آن آسیب ندیده اند.

ترامپ در پیامی در شبکه های اجتماعی ادعا کرد ایران چند حمله به کشتی ها از جمله یک کشتی باری کره جنوبی انجام داده است، بدون آنکه توضیح بیشتری ارائه دهد. مقامات کره جنوبی هنوز درباره درخواست ترامپ از سئول برای پیوستن به مأموریت در تنگه اظهار نظر نکرده اند.

وزارت خارجه امارات در بیانیه ای در شبکه اجتماعی ایکس ادعا کرد: این حملات نشان دهنده تشدیدی خطرناک و نقضی غیرقابل قبول است. در عمان، مقامات گفتند یک ساختمان مسکونی نزدیک تنگه هدف قرار گرفته که در نتیجه آن دو کارگر خارجی زخمی شده، چهار خودرو آسیب دیده و شیشه های اطراف شکسته است. این گزارش که رسانه های دولتی عمان آن را منتشر کردند، جزییات بیشتری را ارائه نکرد.

در همین رابطه، یک منبع به سی ان ان گفت که سامانه پدافند هوایی اسراییل که در امارات مستقر شده، در رهگیری این موشک ها نقش داشته است. منابع پیش تر به سی ان ان گفته بودند که اسراییل در آغاز جنگ با ایران، به طور محرمانه سامانه دفاع هوایی گنبد آهنین را در امارات مستقر کرده بود؛ نشانه ای از همکاری رو به گسترش میان دو طرف.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفت رویدادهای روز دوشنبه در هرمز نشان می دهد که هیچ راه حل نظامی برای یک بحران سیاسی وجود ندارد.

او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که مذاکرات صلح با آمریکا با میانجی گری پاکستان در حال پیشرفت است و واشینگتن باید مراقب باشد که توسط بدخواهان دوباره به باتلاق کشیده نشود. او افزود: امارات هم باید همین طور عمل کند. پروژه آزادی، پروژه بن بست است.

در همین حال، ترامپ تهدیدهای خود علیه ایران را از سر گرفته است. او به شبکه فاکس نیوز گفت: ما تسلیحات و مهمات بیشتری با کیفیتی بسیار بالاتر از قبل داریم. ما بهترین تجهیزات را داریم. در سرتاسر جهان امکاناتی داریم. این پایگاه ها در سرناسر دنیا هستند و همگی به تجهیزات مجهز شده اند. ما می توانیم از همه آن ها استفاده کنیم و اگر لازم باشد، این کار را خواهیم کرد.

فرماندهی نظامی ایران هشدار داده که کشتی هایی که از تنگه گذر می کنند باید با آن ها هماهنگ باشند. سرلشکر علی عبداللهی به صداوسیما گفت: هشدار می دهیم هر نیروی نظامی خارجی — به ویژه ارتش متجاوز آمریکا — که قصد نزدیک شدن یا ورود به تنگه هرمز را داشته باشد، هدف قرار خواهد گرفت.

به نوشته خبرگزاری آسوشیتدپرس، دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، در گفت وگو با خبرنگاران مدعی شد که نیروهای آمریکایی با موفقیت یک مسیر عبور در تنگه ایجاد کرده اند که از مین های ایرانی پاک سازی شده است. او افزود ایران چندین موشک کروز، پهپاد و قایق کوچک به سمت کشتی های غیرنظامی تحت حفاظت ارتش آمریکا شلیک کرده است.

کوپر ادعا کرد که بالگردهای نظامی آمریکا شش قایق کوچک را غرق کرده اند و تأکید کرد که تک تک تهدیدها خنثی شده اند. او افزود: فرماندهان آمریکایی حاضر در صحنه تمام اختیارات لازم را برای دفاع از یگان خود و همچنین دفاع از کشتیرانی تجاری دارند؛ همان طور که امروز شاهد آن بودیم و نشان دادیم.

ترامپ روز یکشنبه هشدار داده بود که تلاش های ایران برای متوقف کردن رفت وآمد در تنگه متأسفانه باید با قاطعیت با آن برخورد شود. او پروژه آزادی را با ادبیاتی بشردوستانه توصیف کرد و مدعی شد این طرح برای کمک به دریانوردان گرفتار در صدها کشتی است که از زمان آغاز جنگ در خلیج فارس گیر افتاده اند.

آسوشیتدپرس ادامه می دهد: بنا بر گزارش خبرگزاری های نیمه رسمی نورنیوز و تسنیم، پیشنهاد تازه ایران برای پایان دادن به جنگ خواستار لغو تحریم ها از سوی آمریکا، پایان محاصره، خروج نیروها از منطقه و توقف همه خصومت ها، از جمله عملیات اسراییل در لبنان است. مقام های ایرانی گفتند در حال بررسی پاسخ آمریکا هستند، هرچند اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، روز دوشنبه به خبرنگاران گفت تغییر مطالبات، دیپلماسی را دشوار کرده است. او جزییات بیشتری ارائه نداد.

ایران اعلام کرده است پیشنهادش شامل مسائل مربوط به برنامه هسته ای و اورانیوم غنی شده — که از عوامل اصلی تنش با آمریکا و اسراییل بوده — نمی شود. ایران خواستار حل دیگر مسائل ظرف 30 روز است و هدف آن پایان دادن به جنگ، نه تمدید آتش بس، اعلام شده است. ترامپ در آخر هفته نسبت به اینکه این پیشنهاد به توافق منجر شود ابراز تردید کرد.

به نوشته نشریه وال استریت ژورنال، تمایل دونالد ترامپ برای پایان دادن به جنگ با ایران پس از آن به چالش کشیده شد که تهران روز دوشنبه به ناوهای جنگی آمریکایی شلیک کرد و تلاش آمریکا برای احیای کشتیرانی در تنگه هرمز را به طور خشونت آمیز مختل ساخت. اکنون ترامپ چاره چندانی جز تصمیم گیری میان دستور دادن به دور تازه ای از حملات هوایی علیه ایران یا نادیده گرفتن تحریکات تهران و پیشبرد ابتکار دیپلماتیک خود ندارد.

ترامپ روز دوشنبه در کاخ سفید گفت به نظر می رسد فعلاً قصد دارد وضعیت موجود را حفظ کند. او به گروهی از صاحبان کسب وکارهای کوچک در کاخ سفید گفت: من آن را یک جنگ کوچک می نامم. او ادامه داد این درگیری یک انحراف کوچک است و خیلی خوب پیش می رود.

ترامپ همچنین اعلام کرد که روز سه شنبه مقام های ارشد پنتاگون نشست خبری برگزار خواهند کرد و ترسیم گام های بعدی دولت را به وزیر دفاع پیت هگست و ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش، واگذار کرد.

به گفته مقام ها، ترامپ نمی خواست دوباره در موقعیت حمله به ایران قرار گیرد، حتی با وجود آنکه ازعدم تمایل تهران به عقب نشینی در موضوع هسته ای در مذاکرات به شدت ناراضی شده است. در چند گفت وگوی اخیر با دستیارانش، ترامپ ابراز ناامیدی کرده که محاصره آمریکا در تنگه هرمز، با وجود مؤثر بودن در تضعیف اقتصاد ایران، نتوانسته تهران را وادار به پذیرش مطالبات هسته ای او کند.

به گفته مقام ها، او مجموعه ای از گزینه های نظامی را بررسی کرده است؛ از حمله به 25 درصد باقی مانده از اهداف مورد نظر در ایران در فهرست پنتاگون گرفته تا صدور مجوز اسکورت نفتکش ها از طریق این آبراه حیاتی.

به گفته مقام ها، ترامپ و برخی از دستیارانش نگران اند که تشدید بحران در تنگه، نشست هفته آینده با شی جین پینگ، رییس جمهور چین، را تحت الشعاع قرار دهد. اسکات بسنت، وزیر خزانه داری آمریکا، روز دوشنبه از پکن خواست تهران را متقاعد کند کنترل خود بر این گلوگاه را رها کند.

او به فاکس نیوز گفت: بگذاریم ببینیم آیا آن ها با دیپلماسی وارد عمل می شوند.

هفته گذشته، وزارت بازرگانی چین به پنج پالایشگاه این کشور دستور داد از تحریم های آمریکا علیه آن ها به دلیل ارتباط با بخش نفت ایران تبعیت نکنند؛ نشانه ای از اینکه پکن احتمالاً به درخواست واشنگتن توجهی نخواهد کرد.