فرارو- ژنرال براد کوپر، فرمانده عالی نیروهای آمریکایی در خاورمیانه، روز پنج شنبه در نشستی حساس، دونالد ترامپ، رییس جمهور ایالات متحده را درباره سناریوها و گزینه های موجود برای اقدام نظامی علیه ایران توجیه کرد. این نخستین گزارش رسمی نظامی است که از زمان آغاز بحران میان واشنگتن و تهران در ماه دسامبر گذشته به رییس جمهور آمریکا ارائه می شود. پایگاه خبری آکسیوس این خبر را به نقل از یک مقام آمریکایی و یک منبع مطلع از جزییات این جلسه منتشر کرده است.

به گزارش فرارو، این نشست در حالی برگزار شد که ترامپ پیش تر دستور استقرار گسترده نیروهای نظامی آمریکا در منطقه خاورمیانه را صادر کرده است و هم زمان، احتمال صدور فرمان آغاز یک کارزار نظامی علیه ایران را در صورت ناکامی مسیر دیپلماتیک بررسی می کند. این تحولات نشان می دهد که کاخ سفید، هم زمان با پیگیری مذاکرات، گزینه نظامی را نیز به عنوان سناریویی فعال در دستور کار خود نگه داشته است.

در این جلسه، ژنرال دن کین، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا نیز حضور داشت؛ موضوعی که اهمیت راهبردی این نشست را دوچندان می کند. به گفته یک مقام آمریکایی، شبکه ای بی سی نیوز نخستین رسانه ای بود که خبر برگزاری این دیدار مهم را منتشر کرد. ارائه این گزارش نظامی هم زمان با پایان دور سوم مذاکرات هسته ای میان ایران و ایالات متحده در ژنو صورت گرفت؛ دوری از گفت وگوها که در درون دولت ترامپ به عنوان آخرین فرصت برای دیپلماسی پیش از تصمیم گیری نهایی رییس جمهور درباره حرکت به سوی گزینه نظامی تلقی می شود.

یک مقام ارشد آمریکایی در گفت وگو با آکسیوس فضای مذاکرات را مثبت توصیف کرد، اما از ارائه هرگونه جزییات درباره محتوای گفت وگوها یا میزان پیشرفت حاصل شده خودداری کرد؛ سکوتی که نشان دهنده حساسیت بالای این مذاکرات است. در سوی دیگر، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد که مذاکرات روز پنج شنبه به تفاهم هایی در برخی حوزه ها منجر شده است، هرچند اختلافات مهمی همچنان پابرجا مانده اند. او در کنار بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، تأکید کرد که مرحله بعدی شامل مشورت های داخلی در تهران و واشنگتن خواهد بود و پس از آن، مذاکرات وارد سطح فنی می شود؛ جایی که کارشناسان هسته ای دو طرف قرار است هفته آینده در وین دیدار کنند.

وزیر امور خارجه ایران همچنین از برنامه ریزی برای برگزاری دور چهارم مذاکرات در هفته آینده خبر داد؛ نشانه ای که حاکی از ادامه مسیر دیپلماتیک، علی رغم فضای تنش و هم زمانی با آماده سازی های نظامی آمریکا است. در همین حال، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) از اظهار نظر درباره محتوای این گزارش نظامی خودداری کرد و کاخ سفید نیز بلافاصله به درخواست آکسیوس برای ارائه توضیح واکنشی نشان نداد؛ سکوتی که بر ابهام و حساسیت شرایط جاری افزوده است.

همزمان با افزایش هشدارهای اسراییل درباره توان موشکی ایران و طرح دوباره ادعاهایی پیرامون قابلیت های شیمیایی و بیولوژیکی، کارشناسان روابط بین الملل نسبت به شکل گیری الگویی آشنا در فضای راهبردی منطقه هشدار می دهند؛ الگویی که در آن، روایت های امنیتی به ابزاری برای مشروعیت بخشی به فشارهای سیاسی، تحریم ها و حتی تحرکات نظامی تبدیل می شوند.

این موج جدید از گمانه زنی ها پس از اظهارات امیر آویوی، سرتیپ بازنشسته ارتش اسراییل شدت گرفت؛ او اعلام کرد که ایران ممکن است به موشک های بالستیک مجهز به کلاهک های شیمیایی و بیولوژیکی دست یافته باشد. به گفته آویوی، نهادهای دفاعی اسراییل این سناریو را با جدیت دنبال می کنند و هرگونه برنامه ریزی نظامی احتمالی باید این قابلیت ها را در محاسبات خود لحاظ کند، به ویژه اگر سطح تنش ها به مرحله ای وجودی برسد.

با این حال، نبود هرگونه تأیید رسمی از سوی نهادهای بین المللی درباره وجود زرادخانه شیمیایی فعال در ایران، پرسش های مهمی را درباره ماهیت این ادعاها مطرح کرده است. در چنین شرایطی، این احتمال مورد توجه تحلیلگران قرار گرفته است که آیا واشنگتن واقعاً به اطلاعات قطعی و جدیدی دست یافته است یا این گفتمان بخشی از فشار سیاسی گسترده تری است که در تقاطع با مذاکرات هسته ای متوقف شده شکل گرفته است.

در همین چارچوب، برخی از کارشناسان مسائل بین الملل با اشاره به پیشینه سیاست خارجی آمریکا تأکید می کنند که طرح چنین ادعاهایی را نمی توان جدا از سوابق تاریخی مشابه تحلیل کرد.

آن ها با یادآوری اظهارات وسلی کلارک، ژنرال بازنشسته آمریکایی، در سال 2007 خاطرنشان می کنند که طبق گفته های کلارک، طرحی در پنتاگون برای مقابله با هفت کشور از جمله ایران پس از حملات 11 سپتامبر مورد بررسی قرار گرفته بود. تجربه عراق در سال 2003 را برجسته ترین نمونه این الگو می داند؛ جایی که ادعاهای مربوط به وجود سلاح های کشتار جمعی، به محور اصلی توجیه جنگ تبدیل شد، اما پس از اشغال عراق مشخص شد چنین زرادخانه ای به شکلی که تبلیغ شده بود وجود نداشته است. آن ها همچنین به مداخله نظامی در لیبی در سال 2011 اشاره می کند که با هدف اعلامی حفاظت از غیرنظامیان آغاز شد، اما در نهایت به فروپاشی ساختار حکومتی و بی ثباتی بلندمدت انجامید. از دیدگاه این تحلیلگران، بحث کنونی درباره ایران صرفاً به یک پرونده فنی محدود نمی شود، بلکه بخشی از یک چارچوب گسترده تر در شکل دهی به روایت های ژئوپلیتیکی و بازتعریف موازنه قدرت منطقه ای به شمار می رود.

در این میان، مقایسه وضعیت کنونی با تجربه عراق در سال 2003 بار دیگر به موضوعی محوری در تحلیل های سیاسی و رسانه ای تبدیل شده است. این مقایسه نه لزوماً به معنای تکرار همان سناریو، بلکه نشانه ای از تردیدهای جدی درباره ماهیت روایت های امنیتی کنونی است؛ اینکه آیا این ادعاها بر پایه اطلاعات قطعی شکل گرفته اند یا بخشی از یک نبرد پیچیده روایت ها محسوب می شوند.

همزمان با افزایش تنش ها میان واشنگتن و تهران، ارتش ایالات متحده گامی تازه در مسیر آماده سازی نظامی برداشته است. گروه عملیاتی اسکورپیون استرایک برای نخستین بار خود را برای به کارگیری پهپادهای انتحاری در صورت بروز درگیری احتمالی با ایران آماده کرده است؛ پهپادهایی که بر پایه الگوی پهپاد ایرانی شاهد-136 طراحی و توسعه یافته اند.

این سامانه های بدون سرنشین با هدف اجرای حملات دقیق علیه اهداف حساس، بدون به خطر انداختن جان خلبانان آمریکایی ساخته شده اند و نشان دهنده تغییر رویکرد واشنگتن به سمت جنگ های کم هزینه تر و کم ریسک تر در میدان نبرد مدرن هستند.

بر اساس گزارش خبرگزاری بلومبرگ، این یگان ویژه که با عنوان گروه عملیاتی اسکورپیون شناخته می شود، با بهره گیری از مهندسی معکوس فناوری پهپادهای ایرانی شکل گرفته است. در چارچوب آماده سازی برای سناریوی تقابل احتمالی، یکی از این پهپادها در اواسط دسامبر گذشته با موفقیت از عرشه ناو هواپیمابر آمریکایی سانتا باربارا در آب های خلیج فارس به پرواز درآمد؛ آزمایشی که نشانه ای از ورود این فناوری به مرحله عملیاتی تلقی می شود.

سامانه جدید که لوکاس نام گذاری شده است، به عنوان یک پهپاد تهاجمی یک طرفه عمل می کند. این پهپاد پس از رسیدن به منطقه هدف، بر فراز آن پرواز کرده و سپس با هدایت دقیق به مختصات تعیین شده برخورد کرده و منفجر می شود. چنین قابلیتی امکان هدف گیری و نابودی زیرساخت های کلیدی را فراهم می کند. این پهپادها عملاً به عنوان مهمات پرنده عمل می کنند؛ سامانه هایی مستقل که بدون نیاز به باند پروازی طولانی یا زیرساخت های پیچیده ارتباطی، قادر به اجرای مأموریت هستند. هزینه هر واحد از این پهپادها حدود 35 هزار دلار برآورد شده و توان حمل محموله ای تا وزن 18 کیلوگرم را دارند؛ ویژگی ای که آن ها را در مقایسه با جنگنده های سرنشین دار، به گزینه ای بسیار مقرون به صرفه و انعطاف پذیر تبدیل می کند.

در حالی که تنش ها میان ایالات متحده، اسراییل و ایران به سطحی کم سابقه رسیده است، گزارش های امنیتی از افزایش تدریجی حضور نظامیان آمریکایی در اسراییل حکایت دارد؛ تحولی که به گفته منابع مطلع، بخشی از آماده سازی برای سناریوی احتمالی رویارویی نظامی با تهران به شمار می رود.

بر اساس گزارش وب سایت عبری واللا ، به نقل از یک منبع امنیتی در تل آویو، روند انتقال نظامیان و افسران آمریکایی به اسراییل از مدتی پیش آغاز شده و انتظار می رود در دوره پیش رو با شتاب بیشتری ادامه یابد. این منبع تأکید کرده است که این استقرار در چارچوب برنامه ریزی برای مقابله با احتمال وقوع جنگ با ایران صورت می گیرد.

در همین راستا، ارتش اسراییل نیز همزمان با افزایش ورود نیروهای آمریکایی، اقدام به آماده سازی زیرساخت های لجستیکی لازم کرده است. این اقدامات شامل فراهم سازی محل های اسکان، تأمین انرژی، و تدارکات غذایی برای نیروهای تازه وارد می شود؛ اقداماتی که نشان دهنده برنامه ریزی برای حضور بلندمدت و گسترده نیروهای آمریکایی در خاک اسراییل است.

در تحولی همزمان، این گزارش به نقل از منابع غربی اعلام کرد که مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در منطقه به وضعیت عملیاتی حداقلی کاهش یافته است. مقام های آمریکایی شمار نیروهای مستقر در این مقر را به حداقل مورد نیاز برای انجام مأموریت های جاری کاهش داده اند؛ اقدامی که در بحبوحه افزایش تنش های منطقه ای و همزمان با بررسی گزینه های نظامی علیه ایران صورت گرفته است. این بازآرایی می تواند بخشی از جابه جایی گسترده تر نیروها برای تمرکز بر نقاط حساس تر عملیاتی تلقی شود.

در همین چارچوب، اسراییل در انتظار ورود ناو هواپیمابر فورد به سواحل حیفا است؛ شناوری که به عنوان بزرگ ترین و پیشرفته ترین ناو هواپیمابر جهان شناخته می شود. این ناو از شرق دریای مدیترانه حرکت خود را آغاز کرده و پس از توقفی کوتاه برای سوخت گیری و دریافت تجهیزات، مسیر خود را به سوی بندر حیفا ادامه داده است. مقام های اسراییلی استقرار این ناو را بخشی از هماهنگی های امنیتی گسترده میان واشنگتن و تل آویو توصیف کرده اند؛ هماهنگی ای که در بستر تشدید تنش ها با ایران و افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه شکل گرفته است.