فرارو- متخصصان حوزه رفتار و عصب شناسی تأکید می کنند که تغییرات کوچک در زبان روزمره، حتی در حد یک کلمه، می تواند ذهن را از حالت فشار و محدودیت به سمت خلاقیت، قدردانی و عملکرد مؤثرتر هدایت کند.

به نقل از اینک، موفقیت تنها به مهارت ها، تجربه یا منابع مالی وابسته نیست؛ گاهی از ساده ترین ابزار ما یعنی کلمات آغاز می شود. واژه هایی که در گفت وگو با دیگران به کار می بریم یا حتی در ذهن خود تکرار می کنیم، می توانند زاویه نگاه ما به یک موقعیت را تغییر دهند. یافته های علوم اعصاب نشان می دهد تغییر یک کلمه در لحظات فشار یا سردرگمی، می تواند مسیر فکر کردن ما را دگرگون کند و راه حل های تازه ای پیش پایمان بگذارد.

دنیل پینک، نویسنده پرفروش حوزه مدیریت و محیط کار، در یکی از یادداشت های خود در لینکدین به همین موضوع پرداخته و پیشنهاد کرده است که برای افزایش اثربخشی فردی، برخی واژه ها را آگاهانه با گزینه های بهتر جایگزین کنیم. توصیه های او نه تنها بر تجربه مدیریتی استوار است، بلکه با یافته های علوم اعصاب نیز همخوانی دارد. در ادامه، دو نمونه از پیشنهادهای او به همراه یک توصیه تکمیلی بررسی می شود.

در نگاه اول، تفاوت این دو پرسش ناچیز به نظر می رسد، اما از نظر ذهنی بسیار معنادار است. واژه باید دامنه انتخاب ها را محدود می کند. وقتی می پرسیم چه باید بکنم؟ ناخودآگاه فرض می کنیم تنها یک پاسخ درست وجود دارد و اگر آن را پیدا نکنیم، شکست خورده ایم. این طرز فکر می تواند فشار روانی ایجاد کند و خلاقیت را کاهش دهد.

در مقابل، پرسش چه می توانم بکنم؟ دریچه ای به روی گزینه های متعدد باز می کند. این سؤال ذهن را به جست وجوی امکان ها تشویق می کند، نه یافتن تنها پاسخ قطعی. برای مثال تصور کنید یکی از بزرگ ترین مشتریان شما اعلام کند که در صورت کاهش ندادن 50 درصدی قیمت ها، همکاری را قطع خواهد کرد. آیا باید خواسته او را بپذیرید؟ شاید اگر بازار در حال کاهش قیمت هاست، این تصمیم منطقی باشد. اما شاید هم بتوانید پیشنهاد متقابل بدهید، خدمات متفاوتی ارائه کنید یا به دنبال مشتریان جدید بگردید. هر یک از این گزینه ها بسته به شرایط می تواند انتخاب درستی باشد.

علوم اعصاب نشان می دهد زبان بر نحوه پردازش اطلاعات در مغز تأثیر می گذارد. واژه هایی که حس اجبار و قطعیت القا می کنند، سیستم استرس را فعال تر می کنند، در حالی که واژه های مرتبط با امکان و انتخاب، بخش های خلاق تر مغز را درگیر می کنند. بنابراین تغییر باید به می توانم صرفاً بازی با کلمات نیست؛ تغییری است که می تواند کیفیت تصمیم گیری را ارتقا دهد.

پیشنهاد دوم که دنیل پینک نیز به آن اشاره کرده و جاش دیویس، عصب شناس، بر آن تأکید دارد، جایگزینی عبارت مجبورم با این فرصت را دارم یا این امکان را دارم است. بسیاری از ما در طول روز بارها می گوییم باید این کار را انجام دهم یا مجبورم به جلسه بروم . این نوع بیان، ذهن را در حالت اجبار و نارضایتی قرار می دهد.

حال همان جمله را کمی تغییر دهید: این فرصت را دارم در این جلسه ارائه بدهم یا امکان دارم با این مشتری صحبت کنم . ناگهان بار معنایی جمله تغییر می کند. به جای تمرکز بر فشار، توجه به فرصت جلب می شود. این تغییر کوچک می تواند احساس قدردانی و انگیزه را تقویت کند.

فرض کنید شش ماه تلاش کرده اید تا با یک سرمایه گذار یا مشتری مهم جلسه ای ترتیب دهید. با این حال صبح روز جلسه می گویید: مجبورم اول صبح ارائه بدهم. در حالی که واقعیت این است که این یک فرصت ارزشمند است. بیان این فرصت را دارم که ارائه بدهم نه تنها انرژی مثبت تری ایجاد می کند، بلکه اعتمادبه نفس شما را نیز افزایش می دهد.

حتی در مورد کارهای روزمره و نه چندان جذاب نیز می توان این زاویه دید را تمرین کرد. برای نمونه، بیرون بردن زباله شاید فعالیتی الهام بخش به نظر نرسد. اما اگر به این فکر کنیم که در بسیاری از نقاط جهان هنوز خدمات جمع آوری منظم زباله وجود ندارد و افراد مجبورند خودشان پسماند را به محل دفن منتقل کنند، نگاه ما تغییر می کند. اینکه تنها با گذاشتن کیسه زباله در مقابل خانه یا در زیرزمین ساختمان، کسی آن را جمع آوری می کند، در واقع نوعی امتیاز و رفاه است.

تحقیقات نشان می دهد زبان نه تنها بازتاب افکار ماست، بلکه آن ها را شکل نیز می دهد. انتخاب واژه های مبتنی بر امکان، اختیار و قدردانی، ذهن را به سمت راه حل محوری و انعطاف پذیری سوق می دهد. در مقابل، واژه های مبتنی بر اجبار و محدودیت می توانند احساس درماندگی ایجاد کنند.

در نهایت، موفقیت اغلب از تغییرات کوچک اما پایدار آغاز می شود. شاید ساده ترین نقطه شروع، بازنگری در واژه هایی باشد که هر روز به کار می بریم. پرسیدن چه می توانم بکنم؟ به جای چه باید بکنم؟ و گفتن این فرصت را دارم به جای مجبورم ، می تواند نگرش ما را از فشار به امکان و از اجبار به انتخاب تغییر دهد. تغییری که در بلندمدت، تأثیری عمیق بر مسیر حرفه ای و شخصی ما خواهد گذاشت.