مهدی مطهرنیا، کارشناس مسائل بین الملل، در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:

به گزارش خبرنگار کاخ سفید، وان هیل یار. نوشت: وزیر امور خارجه عمان، بدر البوسعیدی، قرار است روز جمعه در واشنگتن با معاون رییس جمهور جی دی ونس و دیگر مقامات آمریکایی برای گفتگوهای غیرمنتظره ای ملاقات کند تا از جنگ با ایران جلوگیری کند.

1) معنای راهبردی سفر غیرمنتظره وزیر خارجه عمان

وقوع یک سفر غیرمنتظره در سطح عالی، آن هم در شرایط تنش، یک نشانه است؛ نشانه ای از ورود بازیگران میانجی به مرحله پیش هشدار. این مرحله زمانی رخ می دهد که:

احتمال درگیری نظامی افزایش یافته اما هنوز قطعی نشده است.

بازیگران ثالث (مثل عمان) برای جلوگیری از عبور از خط قرمز جنگ فعال می شوند.

کانال های پنهان و نیمه پنهان دیپلماسی به سطح علنی نزدیک می شوند.

در این چارچوب، سفر البوسعیدی به واشنگتن نشان می دهد که آمریکا و ایران در نقطه ای حساس قرار گرفته اند که نیازمند مدیریت بحران از طریق میانجی قابل اعتماد است.

2) چرا عمان؟

عمان بازیگر خاکستریِ قابل اعتماد برای هر دو طرف است؛ یعنی:

1- نه در بلوک ایران است و نه در بلوک آمریکا.

2 - سابقه میانجی گری موفق در پرونده هسته ای و آزادی زندانیان دارد.

3- درک دقیقی از حساسیت های امنیتی خلیج فارس دارد.

4- از تشدید جنگ در منطقه بیشترین آسیب را می بیند.

بنابراین، فعال شدن عمان نشانه ای است از اینکه تنش به سطحی رسیده که نیازمند یک بازیگر بی طرف یا نیمه بی طرف و نگران برای جلوگیری از اشتباه محاسباتی است.

3) پیام دیدار با معاون رییس جمهور آمریکا

دیدار با جی دی ونس (معاون رییس جمهور) به جای وزیر خارجه یا مشاور امنیت ملی، چند معنا دارد:

1 - پرونده ایران به سطح تصمیم گیری عالی در کاخ سفید منتقل شده است.

2 - دولت آمریکا می خواهد پیام های سیاسی و امنیتی را از نزدیک ترین حلقه به رییس جمهور منتقل کند.

3- این دیدار نشان می دهد که موضوع فقط یک اختلاف تاکتیکی نیست، بلکه به سطح تهدید امنیت ملی ارتقا یافته است.

این سطح از دیدار معمولاً زمانی رخ می دهد که:

الف ) یا آمریکا در حال بررسی گزینه های سخت است،

ب ) یا می خواهد از طریق میانجی، پیام های بازدارنده و هشداردهنده منتقل کند.

4) نشانه های موجود از احتمال جنگ

بر اساس گزارش های خبری، آمریکا در هفته های اخیر فشار نظامی را افزایش داده و ناوها و جنگنده ها را در منطقه مستقر کرده است… این نوع تحرکات نمایش قدرت برای مدیریت ادراک است؛ یعنی:

1 - آمریکا می خواهد ایران را از اقداماتی که ممکن است به جنگ منجر شود بازدارد.

2 - اما هم زمان، این تحرکات می تواند خطر اشتباه محاسباتی را افزایش دهد.

ورود عمان به این صحنه یعنی:

سیستم امنیتی منطقه وارد فاز پیش بحران شده است.

5) هدف واقعی این دیدار

معمولاً سه هدف را برای چنین تحرکاتی مطرح است:

الف) مدیریت بحران و جلوگیری از جنگ

این هدف آشکار است و در خبر نیز به آن اشاره شده است.

ب) ارسال پیام های غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن

عمان کانال انتقال پیام های حساس است؛ پیام هایی که نمی توانند از مسیر رسمی منتقل شوند.

پ) آماده سازی زمین برای یک توافق محدود یا آتش بس منطقه ای

باور دارد هرگاه تنش به اوج برسد، احتمال شکل گیری توافق های کوچک افزایش می یابد.

6) پیامدهای احتمالی این دیدار

در چارچوب آینده پژوهی امنیتی، 3 شبه سناریو قابل تصور است:

• شبه سناریوی 1: کاهش تنش

اگر پیام ها مؤثر باشد، احتمالاً شاهد کاهش تحرکات نظامی و بازگشت به مذاکرات فنی خواهیم بود.

• شبه سناریوی 2: تثبیت تنش بدون جنگ

وضعیت به حالت نه جنگ، نه صلح می رسد؛ رایج ترین سناریو در روابط ایران و آمریکا.

• شبه سناریوی 3: تشدید بحران

اگر پیام ها نتیجه ندهد، احتمال برخورد محدود یا اشتباه محاسباتی افزایش می یابد.

معمولا ساختار قدرت جهانی به سمت مدیریت بحران از طریق فشار کنترل شده حرکت می کند، نه جنگ تمام عیار؛ ولی این بدان معنا نیست که احتمال آن وجود نداشته باشد.

7) جمع بندی تحلیلی

این دیدار یک نشانه هشدار است؛ نشانه ای از اینکه:

1 - تنش ایران و آمریکا وارد مرحله حساس شده،

2 - احتمال اشتباه محاسباتی افزایش یافته،

3- بازیگران میانجی برای جلوگیری از عبور از آستانه جنگ فعال شده اند.

این تحرکات معمولاً زمانی رخ می دهد که ساختار امنیتی منطقه در آستانه تغییر یا تصمیم گیری مهم قرار دارد.