دور سوم مذاکرات غیرمستقیم بین ایران و آمریکا با موضوع هسته ای با میانجی گری عمان در حالی در ژنو آغاز شده که رسانه های سراسر جهان هر کدام از زاویه ای متفاوت به این رویداد نگاه می کنند. مرور گزارش های منتشرشده از رسانه های معتبر بین المللی نشان می دهد که نوعی سردرگمی و اختلاف نظر نسبت به نتیجه مذاکرات در بین رسانه های مختلف وجود دارد.

به گزارش مهر، خبرگزاری رویترز در گزارش خود تصویری دووجهی از مذاکرات ارائه داده است. این رسانه انگلیسی نوشته است که ایران با جدیت و انعطاف پذیری وارد گفت وگوها شده و ممکن است برای جلوگیری از حمله نظامی آمریکا امتیازاتی ارائه دهد. رویترز در عین حال به حضور بزرگ ترین تجمع نظامی آمریکا در خاورمیانه از زمان حمله به عراق اشاره می کند و تأکید دارد که واشنگتن تلاش می کند تهران را تحت فشار قرار دهد. این رسانه به نقل از مارکو روبیو می نویسد امتناع ایران از بحث درباره برنامه موشکی بالستیک یک مشکل بزرگ است که باید حل شود.

روزنامه گاردین نیز رویکردی تحلیلی و واقع گرایانه به مذاکرات دارد. این روزنامه انگلیسی مذاکرات را در چارچوب موازنه میان فشار نظامی و گشایش دیپلماتیک تحلیل می کند. گاردین حضور فعال عمان و مشارکت رافائل گروسی به عنوان ناظر فنی را عاملی مهم در افزایش اعتبار مذاکرات می داند. این رسانه به پیشنهاد آمریکا برای محدودسازی غنی سازی به زیر پنج درصد اشاره می کند و آن را در مقایسه با مواضع حداکثری گذشته واشنگتن پیشنهادی نسبتا انعطاف پذیر توصیف می کند. با این حال گاردین تأکید دارد که نبود تضمین فوری برای رفع تحریم ها نقطه ضعف اساسی این پیشنهاد است.

بی بی سی نیوز عربی اما تصویری چندلایه و متوازن از مذاکرات ارائه می دهد. این رسانه انگلیسی از یک سو لحن خوش بینانه رییس جمهور ایران درباره افق مذاکرات را برجسته می کند و از سوی دیگر به تحریم های جدید آمریکا و تهدیدهای نظامی اشاره دارد. بی بی سی روایت خود را بر هم زمانی دیپلماسی و فشار بنا کرده است. در حالی که تهران از آمادگی برای توافق عادلانه سخن می گوید، واشنگتن همزمان بیش از 30 فرد و نهاد مرتبط با بخش نفت و صنایع دفاعی ایران را تحریم می کند. این هم زمانی در گزارش بی بی سی به عنوان نشانه ای از راهبرد فشار همراه با مذاکره آمریکا بازتاب یافته است. بی بی سی همچنین به تهدیدهای متقابل نظامی از هشدار ایران درباره حمله به پایگاه های آمریکا تا بحث های داخلی واشنگتن درباره ریسک حمله می پردازد و ابعاد منطقه ای احتمالی درگیری را وارد تحلیل می کند.

نیویورک تایمز نگاه محتاطانه تری به ماجرا دارد. این روزنامه آمریکایی مذاکرات را تعیین کننده مسیر آینده به سمت جنگ یا توافق می داند و تأکید می کند تنش ها در منطقه با حضور گسترده نظامیان آمریکا و تهدیدات مکرر ترامپ شدت گرفته است. نیویورک تایمز می نویسد ایران در تلاش است با ارائه پیشنهادهایی شامل تعلیق موقت غنی سازی و کاهش سطح آن به یک و نیم درصد برای اهداف پزشکی، به ترامپ پیروزی دیپلماتیک بدهد. این رسانه همچنین به چالش های مذاکراتی اشاره می کند: ایران حاضر نیست درباره برنامه موشکی و حمایت از گروه های منطقه ای وارد گفت وگو شود. نیویورک تایمز به نقل از مارکو روبیو می نویسد این موضوع یک مشکل بزرگ است. این رسانه همچنین گزارش می دهد که در صورت شکست مذاکرات، ترامپ چند گزینه نظامی شامل حمله محدود، ضربات گسترده به تأسیسات هسته ای و موشکی ایران را در نظر دارد.

شبکه سی ان ان نیز بر تعادل میان دیپلماسی و آماده سازی نظامی تمرکز دارد. این رسانه آمریکایی به نقل از عباس عراقچی می نویسد جمهوری اسلامی هرگز به دنبال سلاح هسته ای نخواهد بود اما در صورت آغاز درگیری، تمامی پایگاه های آمریکایی در خاورمیانه را هدف مشروع می داند. تحلیلگران سی ان ان هشدار می دهند دستیابی به توافق هسته ای ممکن است دشوار باشد و مذاکرات امروز یک لحظه تعیین کننده محسوب می شود. سی ان ان تأکید می کند مذاکرات در سایه بزرگ ترین تجمع نظامی آمریکا در خاورمیانه از زمان جنگ عراق انجام می شود.

خبرگزاری آسوشیتدپرس اما دیدگاه خنثی تری دارد. این رسانه آمریکایی مذاکرات را با هدف کاهش تنش ها و بررسی برنامه هسته ای ایران توصیف می کند. آسوشیتدپرس تأکید دارد ایرانی ها می خواهند مذاکرات تنها بر مسئله هسته ای متمرکز باشد و لغو تحریم ها را محور اصلی توافق بدانند. این رسانه به نقل از مشاور عالی رهبری ایران می نویسد اگر مذاکرات بر عدم توسعه سلاح هسته ای تمرکز کند، توافق فوری ممکن است. آسوشیتدپرس همچنین نشان می دهد که از نگاه ایران، هرگونه پیام متناقض از سوی مقامات آمریکایی می تواند روند مذاکرات را مختل کند.

لوموند فرانسه در گزارش خود می نویسد مذاکرات ژنو با هدف جلوگیری از تشدید تنش ها و دستیابی به توافق برگزار می شود. این رسانه به نقل از رییس جمهور ایران می گوید تهران نگاه مثبتی به مذاکرات دارد و می تواند وضعیت فعلی نه جنگ و نه صلح را به پیشرفت برساند. لوموند در عین حال بر تنش ها و فشارهای خارجی و داخلی ایران تأکید می کند. این رسانه می نویسد مارکو روبیو اعلام کرده امتناع ایران از بحث درباره برنامه موشکی بالستیک یک مشکل بزرگ است. لوموند از نگاه خود تصویر مذاکرات را متناقض می بیند: از یک سو ایران بر حفظ غنی سازی صلح آمیز تأکید دارد و از سوی دیگر فشار نظامی و خواست آمریکا برای وارد کردن برنامه موشکی به گفت وگو، فضای مذاکرات را پرتنش کرده است.

شبکه مونت کارلو بین المللی نیز مذاکرات را نقطه عطفی در مسیر حل اختلافات هسته ای ایران توصیف می کند. این رسانه فرانسوی به حجم عظیم حضور نظامی آمریکا در منطقه اشاره دارد و می نویسد هدف اصلی ایجاد اهرم فشار بر ایران است. مونت کارلو به نقل از عباس عراقچی می گوید ایران آماده کاهش سطح غنی سازی و ارسال بخشی از اورانیوم غنی شده به خارج است. این رسانه همچنین به پیشنهاد همکاری اقتصادی ایران با آمریکا شامل قراردادهای نفت و گاز، خرید هواپیما و دسترسی شرکت های آمریکایی به معادن اشاره می کند که نشان دهنده نگاه مثبت تهران برای پیشگیری از درگیری است.

تحلیل دانشگاه پرینستون اما نگاه انتقادی و تا حدی منفی نسبت به سیاست های آمریکا دارد. دانیل کرتزر، استاد سیاست خاورمیانه در پرینستون، تأکید می کند دلیل واقعی اقدامات آمریکا روشن نیست و دولت ترامپ تاکنون شواهد مشخصی برای بازسازی برنامه هسته ای ایران ارائه نکرده است. این مرکز علمی معتقد است فشارها و تهدیدها بیشتر به منظور ایجاد امتیاز در مذاکرات بوده است. پرینستون تأکید می کند هیچ توافق ایده آلی وجود ندارد که ایران را به طور کامل از غنی سازی بازدارد. این تحلیل می گوید خواست ایران برای ادامه غنی سازی داخلی مانع بزرگی برای دستیابی به توافق است و هرگونه اقدام نظامی آمریکا می تواند به جنگ طولانی و گسترده ای منجر شود.

الجزیره انگلیسی در پوشش زنده خود بر هم زمانی تلاش دیپلماتیک و تهدیدهای نظامی تمرکز دارد. این رسانه قطری گزارش می دهد عمان نقش میانجی را ایفا می کند و هر دو طرف به ایده ها و راه حل های جدید و خلاقانه روی خوش نشان داده اند. الجزیره به نقل از وزیر خارجه عمان می نویسد مذاکره کنندگان آمریکایی باز و آماده برای ایده های نوین هستند اما همزمان تحرک نظامی آمریکا در منطقه افزایش یافته است. این رسانه از قول عباس عراقچی هشدار می دهد هیچ پیروزی برای کسی وجود نخواهد داشت و جنگ ویرانگر خواهد بود. الجزیره همچنین تحلیل هایی از کارشناسان ارائه می کند که بر اساس آن دیدگاه ترامپ به مذاکرات جنبه فشار و اجبار دارد.

الجزیره نت قطر نیز گزارش داده است که عمان پیشاپیش پیشنهادات ایران را به نمایندگان آمریکا ارائه کرده و مذاکرات به صورت سازنده و با انعطاف ادامه می یابد. این رسانه به نقل از منابع آگاه می نویسد ایران متعهد شده است 400 کیلوگرم اورانیوم غنی شده را مرحله ای رقیق کند و دسترسی بازرسان آژانس را به تمام مراحل فراهم نماید.

شبکه العربیه عربستان رویکردی دوگانه دارد. تیتر گزارش این رسانه با تعبیر فرصتی برای نفوذ دیپلماتیک بار مثبت و امیدوارانه دارد اما متن خبر همزمان فضای فشار حداکثری واشنگتن را برجسته می کند. العربیه با تمرکز بر اظهارات استیو ویتکوف مبنی بر دائمی بودن هرگونه توافق احتمالی، نشان می دهد واشنگتن به دنبال توافقی فراتر از چارچوب های زمانی محدود است. این رسانه پیام های مثبت رییس جمهور ایران درباره مذاکرات را بازتاب می دهد اما این خوش بینی را در کنار گزارش هایی از تشدید فشار اقتصادی، اعزام نیروهای آمریکایی به منطقه و تهدید صریح به حمله نظامی قرار می دهد.

رسانه لبنانی النهار روایتی دراماتیک از مذاکرات ارائه می دهد و آن را روز فاصله میان صلح و جنگ توصیف می کند. این روزنامه از یک سو بر مواضع اعلامی تهران مبنی بر عدم تمایل به سلاح هسته ای تأکید دارد و از سوی دیگر به بسیج نظامی آمریکا و اتهامات واشنگتن درباره برنامه هسته ای ایران اشاره می کند. النهار مذاکرات ژنو را همزمان فرصتی برای جلوگیری از جنگ و صحنه ای مملو از مخاطره می داند.

تلویزیون البلد مصر اما رویکردی هشدارآمیز دارد. انتخاب تعبیر فرصت آخر در تیتر گزارش این رسانه نشان می دهد فضای گفت وگوها را در نقطه ای بحرانی ارزیابی می کند. البلد بر تناقض در مواضع آمریکا و اختلاف جدی بر سر دامنه مذاکرات تأکید دارد. این رسانه با برجسته سازی اظهارات رییس ستاد کل نیروهای مسلح ایران درباره تقویت بازدارندگی، به روزرسانی موشک های بالستیک و تغییر دکترین نظامی، فضای مذاکرات را در سایه موازنه قدرت تصویر می کند. البلد همچنین به تحرکات اسراییل و نشست های امنیتی تل آویو برای تعیین شروط سخت گیرانه اشاره دارد.

خبرگزاری آناتولی ترکیه رویکردی توصیفی با برجسته سازی فضای پرتنش و شکننده دارد. این رسانه با تمرکز بر نقش فعال مسقط، دیدار وزیر خارجه عمان با مدیرکل آژانس را نشانه ای از پیوند مذاکرات سیاسی با ملاحظات فنی معرفی می کند. آناتولی مطالبات حداکثری آمریکا از جمله توقف کامل غنی سازی، انتقال ذخایر اورانیوم غنی شده به خارج و کنار گذاشتن برنامه موشکی را به صراحت بازتاب داده است.

خبرگزاری رسمی مصر با اشاره به نقش میانجی گرانه عمان، گزارش داده است که دیدار بدر البوسعیدی با رافائل گروسی نشان دهنده تمرکز بر ابعاد فنی و سازوکارهای شفافیت است. این رسانه تأکید بر فتوای آیت الله خامنه ای درباره حرمت سلاح های کشتار جمعی و اظهارات مسعود پزشکیان را در راستای تقویت تصویر دیپلماتیک از موضع تهران ارزیابی می کند.

رسانه های اسراییلی اما تصویری کاملا متفاوت از مذاکرات ارائه می دهند. آی24 نیوز در گزارش خود بر نگرانی ها و ابهامات آمریکا نسبت به برنامه هسته ای ایران تأکید دارد. این رسانه اسراییلی به نقل از مارکو روبیو می نویسد ایران در حال حاضر غنی سازی انجام نمی دهد اما تلاش می کند به نقطه ای برسد که بتواند آن را دوباره آغاز کند. آی24 نیوز همچنین به سخنان جی دی ونس اشاره می کند که مدعی است شواهدی درباره تلاش ایران برای احیای برنامه هسته ایی وجود دارد. این رسانه تأکید می کند عدم پیشرفت در مذاکرات هسته ای باعث می شود رسیدگی به برنامه موشکی ایران نیز غیرممکن شود.

تایمز اسراییل نیز مذاکرات را تعیین کننده در تصمیم گیری ترامپ برای اقدام نظامی یا دیپلماتیک می داند. این رسانه می نویسد ترامپ پیش از آغاز مذاکرات خواستار توقف کامل غنی سازی اورانیوم توسط ایران شده و تهدید کرده در صورت عدم توافق ممکن است حمله نظامی انجام دهد. تایمز اسراییل تأکید دارد نتیجه این دور از مذاکرات تأثیر زیادی بر تصمیم ترامپ درباره حمله احتمالی خواهد داشت. این رسانه به نقش میانجی عمان و اهمیت حضور تیم های مذاکره کننده در ایجاد توافق و جلوگیری از جنگ اشاره می کند.

شبکه روسی آر تی نیز رویکردی متوازن اما متمایل به برجسته سازی فضای امکان پذیری توافق دارد. این رسانه روسی ضمن اعلام شروع گفت وگوها با میانجیگری عمان، بر نقش فعال مسقط در مهندسی دیپلماتیک پیش از مذاکرات تأکید می کند. آر تی مذاکرات را به عنوان مرحله ای تعیین کننده توصیف کرده که می تواند دو طرف را از تبادل مواضع کلی به سمت گفت وگوهای فنی سوق دهد. این رسانه به نقل از مسعود پزشکیان درباره آینده خوب مذاکرات اشاره می کند و در عین حال اختلافات بر سر برنامه موشکی را نیز بازتاب می دهد.

ایندین اکسپرس هند گزارش زنده ای از مذاکرات منتشر کرده است که در آن نگاه مثبت و سازنده ای به روند گفت وگوها دارد. این رسانه می نویسد ایران به رهبری عباس عراقچی بر تمرکز مذاکرات تنها بر موضوع هسته ای و لغو تحریم ها تأکید کرده است. ایندین اکسپرس به نقل از مشاور بلندپایه رهبری می نویسد در صورت تمرکز مذاکرات بر عدم توسعه سلاح هسته ای، دستیابی به توافق سریع ممکن است. این رسانه همچنین به حضور مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی در مذاکرات اشاره می کند که امکان نظارت و تضمین شفافیت توافق احتمالی را فراهم می کند.

مرور این گزارش ها نشان می دهد رسانه های جهان تصاویر متفاوت و گاه متناقضی از مذاکرات ژنو ارائه می دهند. رسانه های غربی عمدتا بر فضای امید محتاطانه و هم زمانی دیپلماسی با فشار تأکید دارند. رسانه های فرانسوی انعطاف ایران و فشار آمریکا را توأمان برجسته می کنند. رسانه های عربی منطقه ای میان فرصت دیپلماتیک و تهدید وجودی در نوسان هستند. رسانه های اسراییلی با بدبینی آشکار، مذاکرات را تهدیدی برای امنیت خود می بینند.

در یک نگاه کلی می توان گفت بیشتر رسانه های جهان به جز موارد محدود، نه خوش بینی مطلق دارند و نه بدبینی کامل. وجه مشترک بسیاری از این گزارش ها تأکید بر شکنندگی مذاکرات، دشواری دستیابی به توافق و حضور پررنگ گزینه نظامی در پشت صحنه دیپلماسی است. الجزیره و العربیه بر دوگانگی وضعیت تأکید دارند. بی بی سی و نیویورک تایمز مذاکرات را سرنوشت ساز توصیف می کنند. رویترز و گاردین به دنبال تصویری واقع گرایانه هستند. آی24 نیوز و تایمز اسراییل با نگرانی به روند مذاکرات می نگرند. مونت کارلو و لوموند نیز بر اهمیت تاریخی این دور از گفت وگوها صحه می گذارند. مذاکرات ژنو اگرچه فرصتی برای کاهش تنش ها محسوب می شود، اما مسیر پر پیچ و خمی پیش رو دارد و نتیجه آن به اراده دو طرف برای عبور از دامنه وسیع بی اعتمادی انباشته شده در طول سال ها بستگی دارد. این اراده از سمت ایران وجود دارد اما باید دید آمریکایی ها نیز به دنبال توافق هستند یا زیاده خواهی های مکرر مانع از توافق خواهد شد.