فایننشال تایمز با انتشار یادداشتی نوشت: دنگ شیائوپینگ، رهبر پیشین چین، برای تعیین جهت گیری کشور در سال های آغازین اصلاحات و تحقق سیاست درهای باز در دهه 1980 و اوایل دهه 1990، اغلب از جملات قصار استفاده می کرد. در سیاست خارجی، توصیه مشهور او این بود که چین باید قدرت خود را پنهان کرده و زمان بخرد ؛ عبارتی که در انگلیسی به hide and bide خلاصه شده است.

به گزارش تجارت نیوز، این نشریه در ادامه آورد: چندی پیش از آن که دونالد ترامپ و شی جین پینگ در اکتبر به شبه تنش زدایی در جنگ تجاری خود دست یابند، برخی مقام های آمریکایی از عبارت hide and bide برای توصیف معمای جدید سیاست واشنگتن در قبال پکن استفاده کردند. در بهار، چین فرایند صادرات عناصر نادر خاکی به آمریکا را کند کرد؛ اما اوایل اکتبر، یک رژیم سخت گیرانه کنترل صادرات اعلام کرد که برای نخستین بار از سلطه چین بر صنعت عناصر نادر خاکی به عنوان یک سلاح پرقدرت علیه آمریکا استفاده شد.

هم زمان که شرکت های آمریکایی برای تأمین مواد معدنی و مگنت های حیاتی از موبایل تا جنگنده درمانده شده بودند، در واشنگتن این احساس به وجود آمد که فریب خورده اند. ترامپ و شی در دیدار خود در کره جنوبی به یک آتش بس یک ساله رسیدند: چین محدودیت های خود بر صادرات عناصر نادر خاکی را عقب انداخت و آمریکا هم قرار دادن هزاران شرکت چینی در فهرست سیاه صادراتی را معلق کرد.

اکنون پرسش اصلی این است که آیا ترامپ این تنش زدایی تاکتیکی را برای خریدن زمان و کاهش وابستگی آمریکا به عناصر نادر خاکی چین به کار می گیرد، یا این که آغاز رویکردی تازه است که در قالبش، تجارت و اقتصاد بر ملاحظات کلاسیک امنیت ملی تقدم پیدا می کند.

فایننشال تایمز در بخش دیگر یادداشت خود آورد: در میان سردرگمی جدی متحدان آمریکا نسبت به خط مشی دولت در قبال چین، این پرسش ها در آستانه سفر رسمی ترامپ به پکن در آوریل، پررنگ تر نیز خواهد شد. کایل بس، مدیرعامل روشفور است منجمنت و از چین ستیزان سرشناس که به طور غیررسمی به فرماندهی هندـ اقیانوس آرام آمریکا مشاوره می دهد، این آتش بس شکننده را چیزی بیش از مبادله گروگان ها در سطح بالا نمی داند.

او می گوید: آمریکا گروگان چنگ انداختن چین بر عناصر نادر خاکی و مواد معدنی حیاتی است که برای صنایع فناوری و دفاعی ما ضروری اند، در حالی که پکن به طور ناامیدانه به تراشه های هوش مصنوعی انویدیا چنگ زده تا نوسازی ارتش خود را برای به چالش کشیدن برتری آمریکا پیش ببرد.

به گفته او، این وضعیت را به رقابتی هولناک بدل کرده که در آن هر دو کشور تلاش می کنند پیش از آن که طرف مقابل دست بالا را پیدا کند، خود را از این درهم تنیدگی خطرناک بیرون بکشند.

به گفته برخی مقام های آمریکایی، سیاست کنونی در قبال چین نوعی ثبات استراتژیک است؛ یعنی پذیرش این که هر دو کشور فعلا در حفظ ثبات نسبی روابط ذی نفع اند، در حالی که هم زمان که پشت صحنه مشغول کاهش آسیب پذیری های خود هستند.

دیوید پردیو، سفیر آمریکا در چین، مدعی است اولویت اصلی ترامپ این است که زمینه ای پایدار و عادلانه برای رقابت اقتصادی کارگران، کشاورزان، دامداران و شرکت های آمریکایی در سراسر جهان فراهم کند.

کریگ سینگلتون، کارشناس مناسبات آمریکا چین در بنیاد دفاع از دموکراسی ها ، نیز تاکید دارد که ثبات استراتژیک به معنای عقب نشینی در حوزه امنیتی نیست؛ او گفت ترامپ تلاش دارد از شوک های خودساخته که می تواند آتش بس تجاری را در هم بشکند پرهیز کند، در حالی که هم زمان برای مرحله بعدی رقابت آماده می شود.

به گفته او: این تنش زدایی به معنای آشتی نیست، بلکه توالی گذاری حساب شده است. ترامپ همچنان در حال رقابت است و بخش عمده کنترل های صادراتی پابرجاست. این وضعیت نشان از نرمش راهبردی نیست، فقط بازتنظیم زمان بندی و تاکتیک هاست. منتقدان می گویند ترامپ در دوره اخیر تقریبا هیچ کنترل تازه ای بر صادرات فناوری های حساس به چین اعمال نکرده و این نشانه ای است از این که تجارت را بر امنیت ملی ترجیح داده است.

یک مقام ارشد آمریکایی در مقابل می گوید ترامپ در حال پیش بردن روابط تجاری دو سویه سودمند با چین، بدون لطمه زدن به امنیت ملی و اقتصادی است؛ به زعم او، دولت ترامپ رژیم های سختی از تعرفه ها، تحریم ها و کنترل صادرات اعمال کرده، و چین پذیرفته تولید مواد اولیه فنتانیل را محدود کند، محصولات کشاورزی آمریکایی بخرد و تضمین کند که جریان عناصر نادر خاکی استمرار یابد. به گفته او، آتش بس تجاری بوسان مانع از آن شد که چین اقتصاد جهانی را به سراشیبی سقوط بکشاند .

فایننشال تایمز در بخش دیگری از یادداشت خود اورد: یکی از پرسش های مهم برای متحدان آمریکا این است که وقتی واشنگتن وابستگی اش به عناصر نادر خاکی چین را تا جایی کاهش دهد که دیگر گروگان نباشد، چه خواهد کرد؟ برخی بر این باورند ترامپ آن گاه به سمت ابزارهای تهاجمی تر امنیتی خواهد رفت، در حالی که دیگران معتقدند او همچنان بر اقتصاد متمرکز خواهد بود.

رایان هس، مدیر مرکز چین در اندیشکده بروکینگز، در این باره گفت: چین ستیزان در واشنگتن امیدوارند ترامپ پس از آن که آمریکا را از زیر تیغ عناصر نادر خاکی بیرون کشید، دوباره به رویکرد سخت گیرانه تر امنیتی برگردد؛ اما من قانع نشده ام، تا حدی به این دلیل که ترامپ در دور دوم ریاست جمهوری اش به میراث خود فکر می کند و منفجر کردن رابطه با چین، چیزی نیست که میراث او را زیباتر جلوه دهد.

هس تاکید کرد که علیرغم شمار زیاد چین ستیز در دولت، خود ترامپ اساسا با تهدید نظامی پکن مخالف است، محور توجه او اقتصاد و فناوری است و رقابت با چین را بیشتر از این منظر می بیند. از همین رو با وجود آتش بس تجاری، دولت او گام هایی برای مقابله با تهدیدات امنیتی چین برداشته است. هم زمان اما ترامپ تصمیم هایی گرفته که منتقدان معتقدند به نوسازی نظامی چین کمک می کند.

در مسیر سفر به بوسان، او با این سخن که شاید اجازه دهد انویدیا تراشه های فوق پیشرفته بلک ول را به چین صادر کند، زنگ خطر را به صدا درآورد؛ هرچند در نهایت از این ایده عقب نشست، اما صادرات تراشه H200 که ضعیف تر است، اما همچنان پیشرفته محسوب می شود را پذیرفت. گزارش ها حاکی است که برخی مقام ها، از جمله در وزارت خارجه، خواهان الصاق شروط سخت گیرانه به این مجوزها هستند؛ آزمونی که نشان خواهد داد تا چه حد چین ستیزان می توانند بی سروصدا بر روند تصمیم گیری اثر بگذارند، بدون آن که رییس جمهور را خشمگین کنند.

ترامپ در حوزه های دیگر نیز اقدام هایی کرده که منتقدان آن را نشانه عدم تمایل به ناراضی کردن چین و تمرکز ناکافی بر تهدیدات امنیتی می دانند. فایننشال تایمز گزارش داده وزارت خزانه داری طرح تحریم وزارت امنیت دولتی چین به دلیل کارزار جاسوسی سایبری موسوم به Salt Typhoon را متوقف کرده؛ اقدامی که به گفته منابع مطلع، پس از آن انجام شد که ترامپ در پی دیدار با شی به مقام ها گفت کاری نکنند که توافق در حال شکل گیری را به خطر بیندازد.

در عین حال، واشنگتن در جبهه عناصر نادر خاکی در حال هم صدایی با متحدان است: آمریکا اخیرا نشست مواد معدنی حیاتی با اتحادیه اروپا، بریتانیا، ژاپن، کره جنوبی، استرالیا و دیگر کشورها برگزار کرده تا امکان تعریف ائتلاف راهبردی برای کاهش وابستگی زنجیره تامین به چین را بررسی کند، و در اکتبر نیز در سفر نخست وزیر استرالیا به واشنگتن، یک توافق عمده در حوزه عناصر نادر خاکی میان دو کشور امضا شد.

مقام ارشد آمریکایی، انتقادها مبنی بر این که ترامپ کنترل صادرات را دست کم گرفته را رد می کند و می گوید این ابزارها فقط زیرمجموعه ای از یک سبد بزرگ تر شامل تعرفه ها، تحریم ها و نظارت بر سرمایه گذاری ورودی هستند که در مجموع یک رویکرد جامع برای برابر کردن زمین بازی با چین می سازند.

از سوی دیگر، پنتاگون با قرار دادن غول تجارت الکترونیک علی بابا و خودروساز برقی BYD در فهرست شرکت های مظنون به پیوند با ارتش چین، استدلال کسانی را که می گویند ترامپ تهدیدات امنیتی را نادیده نمی گیرد تقویت کرده است. با این حال، در اقدامی مبهم، وزارت جنگ ناگهان از دولت خواست این فهرست را از وب سایت فدرال بردارد؛ حرکتی که گمانه زنی ها را درباره نگرانی کاخ سفید از لطمه دیدن توافق ها و پیچیده شدن روابط در آستانه سفر ترامپ به چین در آوریل برانگیخت، هرچند منابع مطلع گفته اند فهرست بعدا دوباره منتشر خواهد شد و نام علی بابا و BYD در آن باقی می ماند.

هم زمان با این پیچیدگی ها، دولت ترامپ دو سند کلیدی راهبرد امنیت ملی (NSS) و راهبرد دفاع ملی (NDS) را منتشر کرده که سرنخ هایی از نگاه جدید او به چین در اختیارمان قرار می دهد. در NSS، قاره آمریکا به عنوان اولویت نخست و آسیا، شامل چین، در مرتبه دوم معرفی شده است؛ این سند هم زمان بر بازتنظیم تجارت با چین و تمرکز مستمر بر بازدارندگی برای جلوگیری از جنگ در هندـ اقیانوس آرام تاکید دارد و در مقایسه با نسخه 2017، لحن نرم تری نسبت به پکن اتخاذ کرده است.

بخش بازدارندگی تهدیدهای نظامی در آسیا، عمدتا بر تهدیدهای پکن علیه تایوان متمرکز است، بدون آن که نام چین را به صراحت بیاورد، و تاکید می کند تقویت توان بازدارنده در قبال هرگونه تلاش برای تصرف تایوان نیازمند افزایش هزینه های دفاعی ژاپن، کره جنوبی، استرالیا و خود تایوان خواهد بود.

حامیان ترامپ می گویند روش او، ترجیح عمل بر بیانیه است؛ اما منتقدانی همچون زک کوپر، کارشناس آسیا در مؤسسه امریکن اینترپرایز، استدلال کردند که در حالی که راهبرد بازدارندگی ترامپ بر تقویت توان بیش از نمایش تعهد زبانی تکیه دارد، برخی اظهارات او مانند این که سرنوشت تایوان به خود شی بستگی دارد نگرانی ها را در میان متحدان و در تایپه تشدید کرده است. به گفته کوپر، این سخنان این پرسش را زنده کرده که آیا ترامپ واقعاً در صورت بروز بحران در تنگه تایوان مداخله می کند یا نه، حتی اگر از نظر نظامی توان آن را داشته باشد.

سینگلتون در برابر این انتقادها می گوید ترامپ سیاست اردک روی آب را دنبال می کند: روی سطح همه چیز آرام به نظر می رسد، اما زیر آب، حرکت مداوم جریان دارد. او می گوید: ترامپ برای رابطه شخصی خود با شی ارزش قائل است و وقتی بازدارندگی به طور بی سر و صدا تقویت می شود، دلیلی نمی بیند عامدانه تحریک تازه ای ایجاد کند. طرفداران همچنین یادآوری می کنند که ترامپ در دسامبر، بسته ای بی سابقه به ارزش 11.1 میلیارد دلار برای فروش سلاح به تایوان تصویب و تیم او در حال تدارک بسته دیگری تا سقف 20 میلیارد دلار است.

​همزمان چند مقام چینی هشدار داده اند که رونمایی از بسته تسلیحاتی جدید پیش از آوریل می تواند سفر دولتی ترامپ را به خطر بیندازد؛ برخی مقام های آمریکایی این تهدید را بلوف می دانند، اما ترامپ اخیرا گفت درباره این موضوع با شی صحبت کرده موضعی که بحث گسترده ای را درباره این که آیا او با مذاکره مستقیم درباره فروش سلاح به تایوان با پکن، از رویه سنتی عبور کرده و مسیر خطرناکی را گشوده، برانگیخت.

مقام ارشد آمریکایی، گله ها درباره کاهش حمایت لفظی از تایوان را رد کرد و گفت ترامپ بیش از بایدن درباره تایوان صحبت کرده . در آستانه سفر ترامپ به چین در آوریل، یک نگرانی دیگر در واشنگتن و تایپه این است که او ممکن است در قالب بخشی از یک توافق بزرگ تر، به درخواست پکن برای تغییر سیاست اعلامی آمریکا درباره تایوان تن دهد.

چین می خواهد ترامپ صریحا بگوید آمریکا با استقلال تایوان مخالف است ، به جای عبارت فعلی که می گوید آمریکا با هرگونه تغییر یک جانبه وضعیت موجود در تنگه تایوان موافق نیست ؛ برخی مقام ها در نشست های خصوصی از حاضران خواسته اند بیش از حد روی واژگان تمرکز نکنند، که خود به گمانه زنی ها درباره تغییر احتمالی دامن زده است.

جنیفر ولچ، کارشناس پیشین تایوان در کاخ سفید و تحلیلگر ژئو اقتصاد در بلومبرگ، هشدار داد که حتی یک تغییر ناخواسته یا موقت اگر به نفع چین باشد، به جشن تبلیغاتی پکن تبدیل خواهد شد تا روحیه و اعتماد تایوان به آمریکا را تضعیف کند. مقام آمریکایی این گمانه زنی را رد کرده و می گوید: هیچ تغییری در سیاست ما نسبت به تایوان ایجاد نشده است .

سارا بران، مسئول ارشد امور چین در شورای امنیت ملی دولت بایدن، می گوید NSS و NDS تازه نیز نشان می دهد ترامپ بعید است به رویکرد امنیت محور سختت اواخر دوره اولش برگردد. به گفته او، ترامپ چالش چین را به شیوه ای متفاوت از دوره اول صورت بندی کرده؛ در این اسناد عناصر روشنی از منطق حوزه های نفوذ دیده می شود که با تلاش برای هماهنگی یک تلاش جهانی برای مهار چین تفاوت دارد.

​همزمان همکاری بر سر عناصر نادر خاکی یکی از معدود نقاط روشن در روابط آمریکا با متحدان است: واشنگتن با سرعت در حال حرکت برای کاهش وابستگی است، اما کارشناسان هشدار می دهند پکن همچنان اهرم های مهمی در سایر نقاط فشار از جمله وابستگی سنگین آمریکا به چین در مواد اولیه داروها در دست دارد؛ بنابراین، تصور این که به محض حل وفصل عناصر نادر خاکی، راه برای اقدامات سخت تر ترامپ علیه چین کاملا باز می شود، ساده انگارانه است.

مقام های خارجی که برای درک بهتر رویکرد واشنگتن نسبت به چین به پایتخت آمریکا رفت وآمد دارند، اغلب در گفت وگوهای خصوصی می گویند که نمی توانند یک استراتژی منسجم را تشخیص داده و گاهی از واشنگتن گیج تر برمی گردند. به گفته رایان هس، یکی از دلایل این وضعیت این است که خود ترامپ شخصا در حال ترسیم مسیر است؛ او صرفا پیشنهادهای مشاورانش را نمی پذیرد و تحمل نمی کند مقام ها اقداماتی انجام دهند که دامنه انتخاب هایش در قبال چین را محدود کند.