معاون امور حقوقی و بین المللی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در سخنرانی خود در نشست عالی رتبه کنفرانس خلع سلاح در ژنو، با تشریح مواضع اصولی جمهوری اسلامی ایران، بر ضرورت بازگشت جامعه بین المللی به چندجانبه گرایی مؤثر، خلع سلاح واقعی و احترام بی قیدوشرط به حقوق بین الملل، تأکید کرد.

کاظم غریب آبادی در این نشست، با اشاره به شرایط پیچیده و نگران کننده امنیت بین المللی، استمرار منازعات مسلحانه، تداوم اشغالگری و ارتکاب جنایات در منطقه غرب آسیا توسط رژیم اسراییل و نیز تضعیف اصول بنیادین منشور ملل متحد را از چالش های جدی پیش روی صلح و امنیت جهانی برشمرد. وی تصریح کرد که فرسایش چندجانبه گرایی و گسترش رویکردهای یکجانبه گرایانه، چرخه ای خطرناک از رقابت های تسلیحاتی، به ویژه در حوزه هسته ای، را احیا کرده است.

معاون وزیر امور خارجه با تأکید بر اینکه سلاح های هسته ای همچنان بزرگ ترین تهدید علیه بشریت و تمدن انسانی به شمار می روند، خاطرنشان کرد: تداوم اتکای برخی دولت ها به این سلاح ها در دکترین های امنیتی خود، در تضاد آشکار با تعهدات بین المللی آنان بوده و بنیان های اخلاقی و حقوقی رژیم عدم اشاعه را تضعیف می کند. وی خواستار تعهد فوری، غیرقابل بازگشت و قابل راستی آزمایی تمامی دارندگان این سلاح ها به نابودی کامل زرادخانه های هسته ای شد.

غریب آبادی همچنین نسبت به روند فزاینده نظامی سازی فضای ماورای جو هشدار داد و تلاش برخی کشورها برای تعریف فضا به عنوان عرصه ای برای تقابل نظامی را تهدیدی علیه میراث مشترک بشریت دانست. وی بر ضرورت حفظ فضای ماورای جو صرفاً برای مقاصد صلح آمیز و جلوگیری از تسلیحاتی سازی آن تأکید کرد.

وی در ادامه، معاهده عدم اشاعه سلاح های هسته ای را سنگ بنای نظام جهانی عدم اشاعه و خلع سلاح دانست و تصریح کرد جمهوری اسلامی ایران همواره به تعهدات خود ذیل این معاهده پایبند بوده است. معاون وزیر امور خارجه تأکید کرد حق ایران برای بهره مندی از انرژی هسته ای صلح آمیز، حقی ذاتی، غیرقابل مذاکره و تضمین شده در چارچوب حقوق بین الملل است و نمی توان آن را به عنوان پیش شرط مذاکرات، تعلیق یا سلب کرد.

وی با رد قاطع هرگونه ادعا درباره اهداف نظامی برنامه هسته ای ایران، تصریح کرد جمهوری اسلامی ایران نه سلاح هسته ای در اختیار دارد، نه در پی دستیابی به آن بوده و نه چنین قصدی دارد. به گفته وی، برنامه هسته ای ایران کاملاً صلح آمیز بوده و بر مبنای تعهدات حقوقی و اصول اعتقادی و اخلاقی کشور که سلاح های کشتارجمعی را مردود می شمارد، هدایت می شود.

غریب آبادی با انتقاد از رویکردهای دوگانه در اجرای تعهدات خلع سلاح، تأکید کرد پیشرفت واقعی در حوزه عدم اشاعه تنها در سایه تعهدات متوازن، متقابل و الزام آور امکان پذیر است و دولت های دارنده سلاح هسته ای باید بدون تأخیر به تعهدات خود ذیل ماده ششم معاهده عدم اشاعه عمل کنند. وی، همچنین خواستار آغاز مذاکرات برای تدوین یک کنوانسیون جامع سلاح های هسته ای و ارائه تضمین های امنیتی الزام آور به دولت های غیرهسته ای شد.

معاون وزیر امور خارجه با اشاره به تحولات اخیر دیپلماتیک در ژنو، از وجود فرصت جدید برای حل وفصل اختلافات از طریق گفت وگو خبر داد و تأکید کرد هرگونه مذاکره پایدار باید مبتنی بر احترام متقابل، رفتار برابر و اجرای غیرگزینشی قواعد بین المللی باشد. وی، در عین حال تصریح کرد جمهوری اسلامی ایران در کنار انتخاب مسیر دیپلماسی، آمادگی کامل برای دفاع از حاکمیت، تمامیت ارضی و ملت خود را دارد و در صورت لزوم، از حق ذاتی دفاع مشروع وفق منشور ملل متحد استفاده خواهد کرد.

غریب آبادی همچنین بار دیگر ابتکار دیرینه جمهوری اسلامی ایران برای ایجاد منطقه عاری از سلاح های هسته ای و سایر سلاح های کشتارجمعی در منطقه خاورمیانه را یادآور شد و تأکید کرد تحقق این هدف، مستلزم پایبندی همگانی به معاهده عدم اشاعه و قرار گرفتن تمامی تأسیسات هسته ای منطقه تحت پادمان جامع است. وی، وجود سلاح های کشتارجمعی در اختیار رژیم اسراییل و تهدیدات هسته ای مکرر آن را مانعی جدی در مسیر تحقق این هدف دانست.

وی در پایان با تأکید بر اینکه صلح پایدار از مسیر فشار و تهدید حاصل نمی شود، بلکه بر گفت وگو، احترام متقابل، حاکمیت قانون و چندجانبه گرایی واقعی استوار است، اعلام کرد جمهوری اسلامی ایران آماده همکاری با دولت ها برای تقویت معماری بین المللی خلع سلاح و حرکت به سوی جهانی عاری از سلاح های هسته ای است.