قدرت خرید کارگران ایرانی در پایین ترین حد خود و در نقطه بحرانی قرار گرفته است.

به گزارش شرق، قدرت خرید این قشر به کمتر از یک سوم 10 سال گذشته رسیده است. در حال حاضر ارزش دلاری دستمزد کارگران ایرانی تنها 66 دلار در ماه است، حال آنکه دستمزد کارگران در سال های 1394 تا 1396 به 225 دلار در ماه می رسید.

حالا در شرایطی نشست های تعیین دستمزد کارگران در حال برگزاری است که احمد میدری، وزیر کار، وعده داده بحث ها سر این است که نرخ دستمزد سال آینده براساس تورم تعیین شود، به شکلی که قدرت خرید کارگران حفظ شود .

این وعده در حالی است که حال و روز بنگاه های اقتصادی نیز مساعد نیست و در شرایط تشدید نااطمینانی و سال های طولانی مذاکرات بی نتیجه بر سر پرونده هسته ای ایران، خروج سرمایه از کشور تشدید شده و نرخ رشد تقریبا تمام بخش های اقتصادی کشور در شش ماهه نخست امسال منفی بوده است.

ریزش سریع و مداوم ارزش پول ملی و شکاف دستمزد و هزینه ها سبب شده است قدرت خرید کارگران ایرانی به شدت کاهش داشته و به کمتر از یک سوم 10 سال گذشته برسد. امسال حداقل حقوق کارگران بدون احتساب مزایای رفاهی و سنوات و درواقع پایه مزدی در سال 1404 حدود 10میلیون و 700 هزار تومان اعلام شد. با احتساب دلار 160 هزار تومانی باید گفت ارزش دستمزد پایه در کشور به حدود 66 دلار در ماه رسیده است.

مزد پایه در سال 1403 حدود هفت میلیون و 166 هزار تومان بود. بهای دلار در ابتدای سال 1403 حدود 62 هزار تومان بود و در انتهای سال به حدود 98 هزار تومان رسید، اما میانگین قیمت دلار در این سال حدود 67 هزار تومان بوده است. بنابراین ارزش دلاری حداقل مزد کارگران در سال 1403 رقمی حدود 106 در ماه بود.

همچنین بررسی ها نشان می دهد حداقل حقوق کارگران در سال 1402 حدود پنج میلیون و 308 هزار تومان اعلام شد. نگاهی به نوسانات قیمت دلار در این سال نشان می دهد که میانگین قیمت دلار در آن، 51 هزار تومان بوده است. ارزش دلاری دستمزد ماهانه کارگران در این سال حدود 104 دلار بوده است. شایان توجه است که در سال 1403 رشد میانگین قیمت دلار نسبت به سال 1402 حدود 21 درصد بود، اما در سال 1402 رشد میانگین قیمت دلار نسبت به سال پیش از آن حدود 38 درصد بود.

بنابراین در سال 1402 کارگران وضعیت معیشتی بدتری را نسبت به سال 1403 تجربه کردند. در سال 1401 هم حداقل دستمزد ماهانه کارگران معادل چهارمیلیون و 179 هزار تومان تعیین شد. میانگین قیمت دلار در این سال حدود 37 هزار تومان بود. ارزش دلاری حقوق ماهانه کارگران در سال حدود 113 دلار می شود. مزد پایه کارگران در سال 1400 حدود دومیلیون و 744 هزار تومان در ماه بود. بررسی فراز و فرود قیمت دلار در این سال نشان می دهد میانگین قیمت دلار 26 هزار تومان بوده است. ارزش دلاری دستمزد کارگران در این سال حدود 105 دلار در ماه می شود.

در سال 1399 نیز وزارت کار دستمزد پایه کارگران را حدود یک میلیون و 910 هزار تومان اعلام کرد. در سال 1399 بازار ارز شاهد میانگین قیمت 24هزارو 500 تومانی دلار بود. به این ترتیب باید گفت ارزش دلاری دستمزد کارگران در این سال حدود 78 دلار بود. نگاهی به تغییرات قیمت ارز در دو سال متوالی نشان می دهد که میانگین بهای دلار در سال 1399 حدود 81 درصد نسبت به سال 1398 رشد داشته و همین مسئله یک شوک درخور توجه معیشتی به زندگی کارگران وارد کرده است. حداقل دستمزد ماهانه کارگران در سال 1398 حدود یک میلیون و 516 هزار تومان تعیین شد.

بررسی نوسانات بازار ارز نشان می دهد که در سال 1398 میانگین قیمت دلار 13هزارو 500 تومان بوده است. با این احتساب باید گفت ارزش دلاری دستمزد کارگران در این سال حدود 112 دلار در ماه بود. بررسی مزد پایه و قدرت خرید کارگران ایرانی در سال 1397 هم حاکی از آن است که حقوق پایه در این سال یک میلیون و 114 هزار تومان بود و میانگین بهای اسکناس آمریکایی در بازار تهران و در سال 1397 حدود 12هزارو 500 تومان ثبت شده است. به این ترتیب باید گفت که ارزش دلاری دستمزد کارگران در این سال حدود 90 دلار در ماه است.

همچنین حداقل حقوق مصوب کارگران در سال 1396 حدود 929هزارو 931 تومان اعلام شد. بررسی بازار ارز آن سال نشان می دهد میانگین قیمت دلار در این سال چهارهزارو 200 تومان بود. بنابراین ارزش دلاری دستمزد کارگران در این سال حدود 221 دلار در ماه بوده است.

میزان حداقل حقوق کارگران در سال 1395 حدود 812هزارو 166 تومان در ماه به ثبت رسیده است. متوسط قیمت دلار در این سال سه هزارو 600 تومان بود. با این حساب ارزش دلاری دستمزد کارگران در سال 1395 حدود 225 دلار در ماه می شود. در سال 1394 هم دستمزد پایه کارگران 712هزارو 425 تومان بود و متوسط بهای دلار در بازار تهران حدود سه هزارو 400 تومان به ثبت رسیده است. با این ارقام ارزش دلاری دستمزد کارگران در سال 1394 حدود 209 دلار در ماه بوده است. با این حساب باید گفت ارزش دلاری دستمزد ماهانه کارگران که در ابتدای یک دهه منتهی به سال 1404 بالاتر از 200 دلار بوده، هم اکنون به حدود 66 دلار کاهش یافته است.

این کاهش شدید قدرت خرید کارگران در شرایطی رخ می دهد که وضعیت صنایع و بنگاه های اقتصادی کشور نیز با چالش های متعددی مواجه شده است؛ از بلاتکلیفی فرسایشی سال های طولانی مذاکرات هسته ای و تحریم گرفته تا نوسانات تند نرخ دلار، تورم دورقمی، فرسایش زیرساخت های اقتصادی و کمبود انرژی، مشکلات نقل وانتقال پول و گرفتاری های صادرات و انتقال فناوری به کشور، قوانین مازاد، قطع و اختلال اینترنت و مزاحمت و مداخله شدید دولت در اقتصاد و… همه و همه گرفتاری هایی است که کسب وکارها را زیر فشار مضاعف گذاشته و موجب خروج گسترده سرمایه از کشور و همچنین منفی شدن نرخ رشد در تقریبا تمام بخش های اقتصادی کشور شده است.

براساس گزارش مرکز پژوهش های مجلس، در نیمه اول سال 1404 وضعیت کسب وکارهای کشور به شدت وخیم شده است. در این گزارش تأکید شده بود که رشد اقتصادی که در سال 1403 حدود 3.1 درصد بوده، در نیمه نخست 1404 منفی 0.3 درصد برآورد شده است.

در این گزارش وضعیت رشد اقتصادی بخش های مختلف به تفکیک بررسی شده است و از وضعیت وخیم صنایع و مشاغل در نیمه نخست سال 1404 حکایت دارد. بررسی مقایسه ای این شاخص با سال 1403 نشان می دهد در حالی که در سال 1403 رشد اقتصادی بخش های مختلف اقتصادی غالبا مثبت بوده، در نیمه اول سال 1404 رشد اقتصادی تقریبا تمام بخش های مختلف منفی شده است.

با این شرایط نه تنها بیم فقیرترشدن کارگران وجود دارد، بلکه نگرانی ها برای موج گسترده تعدیل کارگران و افزایش نرخ بیکاری بالا گرفته است.