سلاف فواخرجی، بازیگر عرب فیلم سینمایی سرزمین فرشته ها پس از سفر به ایران و شرکت در جشنواره فیلم فجر، در یادداشتی درخصوص فضای فرهنگی ایران و تجربه خود از حجاب ایرانیان نوشت:

به گزارش ایسنا، "سال ها پیش، در یکی از خانه های قدیمی دمشق، که اکنون رستورانی در کوچه های باب شرقی است، برای شام دور هم جمع می شدیم: دوستان و همکاران، و در میان ما کارگردانی بود که به خاطر فرهنگ، روحیه انقلابی و تعهدش به آزادی دوستش داشتیم و به او احترام می گذاشتیم. با تحسین واقعی دور او جمع می شدیم... تا اینکه ناگهان آن تصویر از بین رفت.

یکی از همکاران به همراه همسر محجبه اش به ما پیوست. سپس، با صدای بلند و توهین آمیز، کارگردان شروع به تمسخر حجاب و عقب ماندگی کسانی که حجاب دارند، کرد. من شوکه شدم. چطور کسی که آزادی خودش را مطالبه می کند، کسی که اگر افکار یا پوشش او زیر سوال برود عصبانی می شود، می تواند به آزادی پوشش و عقیده دیگری تجاوز کند؟ حتی اگر با حجاب یا هر رسم دیگری مخالف باشیم، حق دخالت در اموری را که به کسی آسیب نمی رساند نداریم.

من هنوز از استعداد او قدردانی می کردم، اما مقداری از احترامم به او کم شده بود. برای من، عشق یک احساس است، اما احترام یک ارزش پایدارتر است.

من آن زمان جوان بودم، اما طبق معمول، به دفاع از آزادی شخصی سوق داده می شدم. ما بر اساس اصول، نه بر اساس دلایل شخصی، در کنار همکارمان ایستادیم. بعداً مشخص شد که تمام چیزی که او به آن اهمیت می داد، از دست ندادن فرصت همکاری با شخصی بود که به او توهین کرده بود. با این حال، موضع من تزلزل ناپذیر است: ما از این ایده حمایت می کنیم، حتی اگر با طرفداران آن مخالف باشیم.

من ممکن است در مورد حجاب و سایر مسائل اجتماعی نظری داشته باشم، اما به نقش آن به عنوان بخشی از فرهنگ مردم احترام می گذارم.

از نظر تاریخی و انسان شناسی، پوشش سر قبل از ادیان، بسته به جغرافیا، آب و هوا و ضرورت، به اشکال مختلفی وجود داشته است. با گذشت زمان، ابعاد مذهبی و فرهنگی پیدا کرده است. هر دینی یک قانون پوشش خاص را معرفی نکرده است؛ بلکه لباس از نیازهای انسانی تکامل یافته و معانی آن در چارچوب باور تکمیل شده است.

مهم نیست که اعتقادات من چقدر قوی باشد، من حق ندارم آنها را به کسی تحمیل کنم یا کسانی را که با من مخالف هستند، تحقیر کنم. من بحث می کنم، فکر می کنم، شک می کنم، بحث می کنم، مخالفم و دفاع می کنم. من بر اساس این اصل عمل می کنم: نظر من اشتباه است اما ممکن است درست باشد، و نظر دیگران درست است اما ممکن است اشتباه باشد.

سال ها بعد، در حالی که تجربه شخصی دیگری را پشت سر می گذاشتم، آن حادثه را به یاد آوردم، اما در مکانی متفاوت: ایران. تابستان امسال برای فیلمبرداری فیلمی که هم از نظر هنری و هم از نظر شخصی برایم عزیز است، به ایران رفتم.

من به دلیل احترام به قوانین و آداب و رسوم کشور، روسری های مناسبی به همراه داشتم، همانطور که هر جا می روم این کار را می کنم؛ احترام، آزادی را کاهش نمی دهد، بلکه آن را تکمیل می کند.

در ایران، طیفی از سبک ها و مدها را دیدم: چادر مشکی کامل، حجاب سنتی، نیم حجابی که جلوی سر را نشان می دهد، و گاهی اوقات زنانی که در خیابان ها و رستوران ها روسری ندارند. من جامعه ای متنوع دیدم: مسلمانان از فرقه های مختلف، مسیحیان، ارمنی ها، اعراب، کردها، یهودیان، سکولارها و ملحدان.

در آنها علیرغم تفاوت هایشان، نگرانی برای یکدیگر و عشق به هنر و زندگی را احساس کردم. سیاست آنها امر خودشان است و نظام آنها امر خودشان است، اما آنچه برایم مهم است انسانیت، تمدن، هنر، سینمای آنها و اخلاق آنهاست که از آنها چیزی جز زیبایی ندیده ام.

به کسانی که مرا به خاطر حجابی که دارم یا ندارم سرزنش کردند و از فیلم و موضوع و موفقیتش چشم پوشی کردند، می گویم: هیچ کس چیزی را بر من تحمیل نکرده و هیچ کس هم در اینجا چیزی بر من تحمیل نخواهد کرد. من انتخاب می کنم که به مکان و زمان و مردم احترام بگذارم.

به عنوان یک بازیگر، دوست دارم جهان های دیگر را کشف کنم و لباس هایشان را با انگیزه شناخت و عشق بپوشم.

پیش تر لباس های فلسطینی، اردنی، مصری، عمانی، تونسی، الجزایری، سودانی، مغربی، کردیِ عراقی و همچنین عباهای اماراتی و سعودی را پوشیده ام و حالا هم ایرانی... و همچنان به هر فرهنگی که به آن سر بزنم افتخار خواهم کرد.

در کشورم نیز لباس های دیرالزور، رقه، سویدا، ساحل، دمشق، درعا، جولان و حماه را پوشیده ام. به مسجد و کلیسا و کنیسه رفته ام، در دانشگاه دمشق تحصیل کرده ام، درباره تمدن این شرق خوانده ام و درباره پوشش های آن مطالعه کرده ام.

من با احترام گذاشتن به تفاوت های مردم بزرگ شده ام و فهمیده ام که زیبایی جهان در تنوع آن است، نه در یکنواختی اش.

تقارنِ کامل شاید راحت باشد، اما شگفتی ندارد... اما این تفاوت است که به جهان روح می بخشد."