فرارو-20 میلیون سفر به مبدا یا مقصد تهران شوخی نیست. از این تعداد، صدها هزار سفر بین حومه پایتخت و شهر تهران انجام می شود، اما همچنان کمبود تاکسی های امن احساس شده.

به گزارش فرارو، همزمان با رشد حومه نشینی در تهران و افزایش مهاجرت به این مناطق، آسیب های اجتماعی نیز در حال افزایش است. هر از گاه چند مورد آن سروصدای زیادی به پا می کند؛ قتل های ملیکا و الهه حسین نژاد دو نمونه از حوادثی هستند که با نبود تاکسی های امن در حومه تهران مرتبط اند. قتل الهه مدتی طولانی بر سر زبان ها بود. حالا قتل ملیکا بار دیگر توجه جامعه را به خود جلب کرده و واقعیتی ملموس را نمایان ساخته است: ترس. هنوز هم در میان صدها هزار سفری که از حومه تهران به پایتخت انجام می شود، بخش قابل توجهی از آن با ترس همراه است؛ ترسی که در آیینه چهره دوگانه شهر تهران به وضوح دیده می شود.

پایتخت ایران حکایت عجیبی دارد. انگار خطی فرضی محله های آن را به دو بخش تقسیم کرده. قسمت های شمالی چهره ای مدرن، امن و پررفاه به خود گرفته و قسمت های مرکزی و جنوبی فرسوده، ناامن و متراکم به نظر می رسند. اما وقتی از مرز شهری تهران به حومه های آن سفری صورت گیرد چهره جنوب تهران وضعیت وخیم تری از خود نشان می دهد. پژوهش تازه مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران هم نشان می دهد شکاف شمال-جنوب در کیفیت زندگی، اعتماد اجتماعی و تمرکز آسیب های اجتماعی همچنان عمیق است.

با این وجود روند مهاجرت به حاشیه های تهران همچنان افزایشی است؛ چرا؟ گرانی مسکن، ترافیک سنگین و آلودگی هوا! نقاط مقصد هم کرج، پردیس و پرند هستند. بماند که ساخت شهرهای جدید همانند پرند، اندیشه، پردیس و بهارستان، هشتگرد، اسلام شهر، رابط کریم، پاکدشت، ورامین و نسیم شهر از دهه 70 برای جذب جمعیت مازاد تهران آغاز شده و همچنان ادامه دارد.

برای تایید افزایش مهاجرت به حومه شهر تهران می توان نگاهی به آمارهای سفر که از سال گذشته به دست آمده نگاهی انداخته شود: اسفندماه 1403 برآوردها نشان داد که به طور میانگین روزانه 20 میلیون و 958 هزار و 610 نفر/سفر به مناطق مختلف تهران انجام شده است و از این تعداد و با بررسی آمار دروازه های شهر تهران مشخص شد در اسفند ماه روزانه 702 هزار وسیله نقلیه وارد شهر تهران شده و در مقابل، بیش از 691 هزار وسیله از دروازه های مختلف شهر خارج شده اند. به گفته مدیرعامل سازمان حمل و نقل و ترافیک شهر تهران: این حجم بالای تردد، بیانگر میزان قابل توجه سفرهای بین شهری و حومه ای به مقصد و از مبدأ تهران است. همچنین، بیشترین حجم ورودی از مسیرهای غربی و جنوبی مشاهده شده که نشان دهنده تمرکز بالای سفرها از این نواحی به داخل تهران است.

برخی می گویند این اتفاق مبارکی است زیرا منجر به کنترل تراکم جمعیت و نیز کاهش آلودگی هوا و ترافیک در پایتخت می شود اما سید کمال الدین میرجعفریان، معاون عمرانی استاندار تهران ضمن بیان این نکته به مساله ظریفی اشاره می کند که از گفتن تا به انجام رساندنش فرسنگ ها فاصله است: زیرساخت های لازم برای این مناطق باید بدرستی تامین شود تا مشکلات جدیدی به وجود نیاید.

اما قتل دو دختر در مدتی کوتاه به دلیل پیدا نکردن تاکسی امن نشان از مشکلات جدید دارد؛ شاید هم شدت گرفتن مشکل پیشین که حل نشده باقی مانده بود؛ مساله حمل و نقل!

خرداد ماه بود. الهه از سعادت آباد تهران راهی اسلامشهر شد. او در این محله تهران که در شمال غرب قرار دارد در یک آرایشگاه مشغول به کار بود. وقتی به میدان آزادی در مرکز تهران می رسد و تاکسی اینترنتی پیدا نمی کند لابه لای ماشین هایی که برای او بوق می زدند یا چراغ تا او را به خانه برسانند سمندی نقره ای انتخاب می کند؛ مردی جوان پشت رول بود که بعدتر نامش دهان به دهان چرخید: بهمن فرزانه. مردی که در نگاه اول، الهه تصور نمی کرد که ممکن است قاتلش باشد. مردی که بعدها در مورد انگیزه قتل الهه گفت: یک چیزی به تو بگویم خیلی بی حیا بود. سرنوشت بود که گناه او بر سر من بریزد. کاش خانواده خودم بود.

جسد الهه چند روز بعد در بیابان های اطراف اسلامشهر پیدا شد و بهمن فرزانه هم اکنون در انتظار اعدام است. فرزانه وقتی خبر حکمش را گرفت گفت: اگر زمان به عقب برمی گشت الهه را از ماشین پیاده می کردم تا این اتفاق هولناک رقم نخورد. دلم می خواهد قبل از اینکه اعدامم کنند، مادرم را ببینم. می ترسم مادرم از شنیدن خبر اعدام من سکته کند. اما زمان که به عقب برنگشت هیچ، قصه ای جدید شبیه به قصه الهه تکرار شد.

بهمن ماه بود. حدود ساعت پنج بعدازظهر. ملیکا از میدان آرژانتین تهران راهی قرچک ورامین شد. او در آرژانتین طراح یکی از شرکت های مواد غذایی بود. آرژانتین از لحاظ جغرافیایی مرکز تهران است اما از لحاظ فرهنگی و اجتماعی جزو محله های خوب به حساب می آید. ملیکا از متروی جوانمرد قصاب پیاده شده. به پدرش گفته بود امروز به دنبالش نیاید. او از میان ماشین ها یک پرایدی سفید انتخاب کرد و سوار شد. مردی پشت فرمان بود به نام رامین.ت. تنها 39 سال دارد. مردی که در وهله اول به نظر ملیکا قابل اعتماد می رسید. او حتی متوجه نشده بود که راننده مست و نعشه ترامادول است اما پس از مدتی احساس ترس را در ملیکا برانگیخت. او با همکلاسی اش تماس گرفت. حتی برای آن ها لایو لوکیشین فرستاد. اما بی فایده بود.

تماس بعدی با التماس و جیغ های ملیکا همراه بود و بعد تلفن او برای همیشه از صدای ملیکا جدا افتاد. برادارش و ده ها نفر از هم محله ای ها دنبال او گشتند. اما در نهایت جسد ملیکا در یک رودخانه پیدا شد.

این دو روایت که در کمتر از 8 ماه پشت سر هم تکرار شده است در برابر ویدئویی قرار می گیرد که چند وقت پیش در فضای مجازی وایرال شد. تصویری از یک تاکسی اینترنتی در چین که راننده و مسافر را در حال گفت وگویی خصوصی نشان می دهد. در میانه حرف مسافر از شرکت تاکسی اینترنتی با راننده تماس حاصل شده و اپراتور می گوید: می خواستم یادآوری کنم که باید قوانین تاکسی اینترنتی را رعایت کنید. صحبت خصوصی درباره مسائل شخصی با مسافر ممنوع است. راننده عذرخواهی می کند. مسافر جویای مساله می شود و بعد نسبت به این مساله اعلام رضایت می کند. مسافر می گوید: چه جالب حواسشون به همه چیز هست. فکر کنم چون توی ماشین تنها هستیم اینطوری نظارت می کنند. در ایران تنها وسیله موجود لایو لوکیشین است. لایو لوکیشینی که ماه هاست با اختلال روبه روست و اگر قرار بود نقش ناجی را برعهده بگیرد احتمالا الان ملیکا زنده بود.

ویدئو وایرال شده از تاکسی اینترنتی چینی

نکته این است که روتین زندگی ملیکا و الهه برای هزاران زن شاغل که در حومه شهر تهران زندگی می کنند، روتینی یکسان است. طناز، دختری 28 ساله است که هر روز صبح راس ساعت 4 و 50 دقیقه با استرس دیر نرسیدن از خواب می پرد. او ساکن فردیس کرج است و برای پیدا کردن تاکسی تا مترو کرج هر روز با ترس روبه روست. او هر روز صبح که به سلامت به محل کارش در یکی از محله های غرب تهران می رسد با خنده به همکارانش می گوید: خونه ما دوره دوره، پشت دَشتای طلایی، پشت صحراهای خالی...

زهرا هم دختری 25 ساله است که هر روز از اندیشه به تهران می رود. از تمامی کارمندها زودتر می رسد، چون واهمه ماندن در ترافیک را دارند. زهرا ترجیح می دهد هرگز سوار تاکسی نشود و با اتوبوس سفر امن تری را تجربه کند. سفر امن و عمومی با اتوبوسی که مسیر 1 ساعته او را تا 2 ساعت طولانی می کند. اما چاره ای نیست. ایستگاه تاکسی های امن بسیار دورتر از محل سکونت آن هاست و اگر تاکسی از جلوی او عبور کند در اکثر مواقع پر است.

جدای از این بحث کرایه ها مطرح است. مگر مبلغ حقوق دریافتی چقدر است که هر روز تاکسی اینترنتی یا حتی تاکسی معمولی انتخاب شود؟ بنابراین به نظر می رسد در کنار گسترش شهرک های حومه تهران بهتر است زیرساخت های لازم ایجاد شده و امنیت افزایش یابد و الا بیراه نیست اگر گفته شود سناریوی تلخ ملیکا و الهه برای طناز و طنازها هم رخ خواهد داد.