16 فوریه در برخی کشورها و نهادها، به صورت نمادین به عنوان روز نوآوری گرامی داشته می شود؛ تنها 2 روز پیش از این مناسبت، در 14 فوریه زنی متولد شد که او را ادیسون زنان می نامند و 89 اختراع به نامش ثبت شده است. مارگارت نایت یک مخترع برجسته قرن 19 که بدون آموزش رسمی و با محدودیت های فراوان، نوآوری هایی انجام داد که زندگی روزمره ما را برای همیشه تغییر دادند.

به گزارش ایسنا، خودروها عالی هستند. تلفن های همراه هم جالبند. برق هم، واقعا به ما کمک می کند کارهای مختلفی را انجام دهیم. اما بدون پاکت تاشو با کفِ صاف زندگی چگونه بود؟ صد و پنجاه سال پیش مجبور بودید پاکت خودتان را بیاورید، وسایل را در یک مخروط کاغذیِ لوله شده به خانه ببرید، یا از یکی از آن پاکت های تولید انبوه شده ناکارآمد استفاده کنید که کفشان به شکل حرف V چسبانده شده بود و باید آنها را از زیر نگه می داشتید. پاکت های کاغذیِ کف صافِ موجود هم به صورت تکی و با دست ساخته می شدند و اگر یکی را دوباره به فروشگاه می بردید، حتی پول خرد هم به شما برنمی گرداندند.

عکس روزنامه ای کمیاب از مارگارت ای. نایت از روزنامه بوستون ساندی پست، 31 مارس 1912

قرن نوزدهم، دوران پیشرفت های علمی، فناوری و ریاضی فراوانی بود. این دوران، دورانی بود که لامپ، تلفن، ماشین تحریر و تلگراف و همچنین اختراعات دیگری که تولید را به جلو سوق دادند، به وجود آمدند. همچنین، دوران علم بود. کلمه دانشمند در سال 1833 ابداع شد که به خوبی نشان می دهد تفکر علمی چگونه جامعه آن دوران را متحول کرد. اگرچه بسیاری از اختراعات قرن نوزدهم ممکن است امروزه برای ما ابتدایی به نظر برسند، اما با توجه به اینکه علم همواره در حال تکامل است، برخی از نوآوری های قرن نوزدهم دست نخورده باقی مانده و تا به امروز مورد استفاده قرار می گیرند. یکی از این اختراعات، پاکت کاغذی ته صاف است! مخترع آن مارگارت نایت است.

مارگارت ای. نایت (1914-1838) یک مخترع آمریکایی است که او را مشهورترین مخترع زن سده 19 میلادی و ادیسون زنان می نامند. عمده شهرت او به خاطر اختراع دستگاهی است که تولید پاکت های کاغذی ته صاف را مکانیزه کرد. پاکت های کاغذی ته صاف، تجارت خرده فروشی را متحول کردند و برای کارگران و دانش آموزانی که ناهار خود را در پاکت قهوه ای حمل می کردند، ضروری شدند، اما فراگیر بودن آن باعث می شود که فراموش کردن آن که این پاکت زمانی توسط کسی اختراع شده نیز آسان باشد.

مارگارت نایت در روز 14 فوریه 1838 در یورک، مین متولد شد. نایت در کودکی بیشتر از عروسک به ابزار علاقه داشت و مرتبا برای برادران و سایر کودکان اسباب بازی می ساخت یا اسباب بازی های آنها را بهبود می بخشید. او همچنین در سنین پایین شروع به کار با ماشین آلات کرد. او که در مین متولد شده بود، پس از مرگ پدرش به منچستر، نیوهمپشایر نقل مکان کرد تا مادر و دو برادرش بتوانند در کارخانه های پنبه ریسی کار کنند. زمانی که به کارخانه پنبه ریسی می رفت تا در کنار برادرانش که در آنجا به عنوان سرکارگر کار می کردند، حضور داشته باشد؛ شاهد حادثه ای بود.

شاتلِ دستگاه از قرقره نخ جدا شد و به پسری جوان برخورد کرد. اتفاقی که ظاهرا چندان هم نادر نبود. او که تجربه سرهم کردن بادبادک و سورتمه را داشت، تصمیم گرفت این خطر را برطرف کند و یک دستگاه مهار اختراع کرد. این دستگاه روی تمام دستگاه های بافندگی کارخانه قرار داده شد و خیلی زود سایر کارخانه های منطقه نیز از آن استفاده کردند. نایت تنها 12 سال داشت و هنوز چیزی از حق ثبت اختراع یا دادگاه نمی دانست. این وسیله در کارخانه های پنبه ریسی سراسر کشور استفاده شد، اما نایت از آن سودی نبرد.

نمونه ای از یک شاتل با نوک فولادی از قرن نوزدهم

نایت در اواخر نوجوانی به دلیل ضعف جسمانی کارخانه ها را ترک کرد. در بزرگسالی، او با کار در زمینه های روکش مبلمان، عکاسی، کارگاه های حکاکی و تعمیر خانه، تجربیات ارزشمندی کسب کرد. او با هر تجربه جدید، مهارت های خود را توسعه داد و درک عمیق تری از فرآیندها به دست آورد. حدود سال 1867، در سن 18 سالگی نایت شروع به کار در شرکت پاکت های کاغذی کلمبیا در اسپرینگفیلد، ماساچوست کرد. احتمالا از سرعت کم فرایند دستیِ لازم برای ساخت پاکت های کف صاف به ستوه آمده بود و شروع کرد به فکر کردن به ماشینی که آن ها را بسازد. ظرف یک ماه طرحش را کشید و در کمتر از 6 ماه یک مدل چوبیِ کارآمد ساخت که با چرخاندن یک دسته، پاکت ها را می برید، تا می کرد و می چسباند. هرچند بعدها در دادگاه یکی از شاهدان آن را سست و ناپایدار توصیف کرد، اما بیش از هزار پاکت تولید می کرد.

نایت بیش از دو سال روی دستگاه خود کار کرد و مدل خود را به یک کارگاه محلی برد و با همکاری نزدیک با یک ماشین کار، نمونه آهنی آن را ساخت. سپس به بوستون رفت تا اختراعش را با دو ماشین کار دیگر تکمیل کند. هنگام کار در دومین کارگاه، ماشین کار دیگری به نام چارلز عنان، با اجازه نایت، برای دیدن کار سر زد. چند ماه بعد، وقتی نایت برای ثبت اختراع ماشینِ کاملِ ساخت پاکت کف صاف اقدام کرد، با تعجب دید درخواستش رد شده است. پیش تر حق ثبت چنین ماشینی به نام چارلز عنان ثبت شده بود.

نایت با همان شدتی که اختراعاتش را انجام می داد، از عنان شکایت کرد. با شهادت شاهدانی از هر سه کارگاه درباره دیدگاه و دستورهای دقیق او و همچنین سال ها طرح و نقشه، یادداشت ها و دفتر خاطرات شخصی اش به طور قاطع پیروز شد. نایت با توصیف اجزای دستگاه و عملکرد آنها با جزییات کامل، استدلال ضعیف عنان را رد کرد. عنان می گفت که نایت به عنوان یک زن قادر به درک پیچیدگی های دستگاه نیست و تغییراتی که او داده که احتمالا تغییراتی بوده به خاطر این که نتوانسته بود جزییات مدل را دقیق به خاطر بیاورد، لحاظ شده بود، ماشین را متفاوت کرده است. قاضی حق ثبت اختراع را به نایت اعطا کرد و این یکی از اولین اختراعات ثبت شده در ایالات متحده بود که به یک زن اعطا شد. پس از آن، استفاده از پاکت های او در سراسر جهان گسترش یافت. ملکه ویکتوریا در سال 1871 از او تقدیر کرد.

نایت با ترکیب مهارت های فنی خود با درایت تجاری، شرکت پاکت های کاغذی شرقی هارتفورد، کنتیکت را با یک شریک تأسیس کرد و سپس مجوز دستگاه خود را به این شرکت اعطا کرد. او با پرداخت اولیه 2500 دلار و حق امتیازی که به 25000 دلار می رسید، مذاکره کرد. نایت که از درآمد خود راضی بود، به یک مخترع تمام وقت تبدیل شد. اما خیلی زود ذهنش به سراغ مسائل تولیدی دیگر رفت. نایت دستگاه هایی ساخت برای برش کفی کفش، قرقرهٔ چرخ خیاطی، سیخ دوشاخه، تغذیهٔ کاغذ، ابزار خودکار برای سوراخ کاری سطوح مقعر و استوانه ای، سازوکار شماره گذاری، محافظ دامن، موتور سوپاپ آستینی و ده ها اختراع دیگر که نشان دهنده خلاقیت و پشتکار بی نظیرش بود.

نیویورک تایمز در روز 19 اکتبر سال 1913 نوشت: نایت، در هفتادسالگی، روزی 20 ساعت روی هشتادونهمین اختراعش کار می کند. سال بعد او درگذشت و دارایی به ارزش 275٫05 دلار بر جای گذاشت. او در مجموع 89 اختراع را ثبت کرد.

برخی بر این باورند که کمتر کسی اختراعات نایت را به دلیل جنسیتش، جدی می گرفت؛ اما اسناد ثبت شده چیز دیگری نشان می دهند. با این حال، نایت در اواخر عمر چنین گلایه کرد: فقط افسوس می خورم که نتوانستم به اندازه یک پسر فرصت داشته باشم و به طور منظم در حرفه ام کار کنم.

با این وجود نایت هرگز هنگام تبلیغ کارش، جنسیت خود را پنهان نکرد که باعث تحسین او در بین فعالان حقوق زنان شد. اگرچه ثروتمند نبود، اما توانست تا زمان مرگش در سال 1914 در سن 76 سالگی مستقل زندگی کند. آخرین حق ثبت اختراع او پس از مرگش در سال 1915 به او اعطا شد.

مارگارت متی نایت، زنی که به آموزش رسمی دسترسی نداشت و برای تامین مخارج زندگی روزمره مجبور به انجام کارهای متفرقه بود، توانست حتی همین محدودیت ها را به فرصتی برای رشد و خلاقیت تبدیل کند. هر شغل موقت برای او دریچه ای به دنیای تولید و صنعت باز می کرد و در نهایت شغلی در کارخانه پاکت های کاغذی مسیر حرفه ای او را شکل داد. نایت با نبوغ و پشتکار بی وقفه اش، محصولی خلق کرد که هنوز امروز بخشی از زندگی روزمره ماست و نام او را در تاریخ نوآوری و اختراع ماندگار ساخت.

نایت بیست و پنج سال آخر عمرش را در خانه ای به نام کلبه کاری در ساوت فرامینگهام گذراند، خانه ای که هنوز در خیابان هالیس پابرجاست. او در روز 12 اکتبر سال 1914 در سن 76 سالگی درگذشت، اما میراثش که خلاقیت، نوآوری و اراده ای است که با وجود محدودیت ها جهان را تغییر داد، تا همیشه زنده خواهد ماند.