حمزه نوذری در شرق نوشت: رییس جمهور، جناب آقای پزشکیان، بارها گفته اند اگر کسی می تواند وضعیت را بهتر کند یا کاری انجام دهد، ما در دولت حاضریم کار را بسپاریم یا فضا و شرایط را فراهم آوریم. محققان به ویژه پژوهشگران علوم انسانی و اجتماعی دائما نتایج تحقیقات خود در حوزه های مختلف را منتشر می کنند. نه همه تحقیقات، اما حداقل برخی از آن ها حاوی نکات مهمی است که با توجه به آن ها می توان گشایش هایی در کار ایجاد کرد.

دورکیم، جامعه شناس مطرح فرانسوی، می‎ گوید اگر جامعه شناسی به کار بهبود وضع جامعه نیاید، به یک ساعت زحمت کشیدن هم نمی ارزد. به جای اینکه از محققان و پژوهشگران بخواهیم بیایند کار اجرایی به دست بگیرند، بهتر است از مجریان و مدیران بخواهیم که برای تصمیم ها و اقدامات به پژوهش های علوم اجتماعی مراجعه کنند. مجریان و تصمیم گیران به جای اینکه سخنرانی کنند، بیشتر باید گوش دهند و بخوانند. کدام مدیر و تصمیم گیر فرصت بسیار کوتاهی از وقت را برای مطالعه کارهای پژوهشی اختصاص می دهد؟ مثالی بزنم که مصداق ضرب المثل سرنا را از سر گشادش نواختن است. مدتی است سازمان های اجرایی که وظیفه اصلی شان فراهم آوردن شرایط و زمینه اشتغال به ویژه اشتغال جوانان است، همایش ها و نشست هایی برگزار می کنند با عنوان مسئله جوانان NEET یا جوانان علاف که نه درس می خوانند و نه مشغول کار هستند.

جالب است که در این همایش ها استاندار، دست اندرکاران وزارتخانه ها و سازمان های اجرایی هشدار می دهند که نباید به این جوانان بی توجهی کرد و آسیب های زیادی ممکن است ایجاد شود. واقعا وظیفه سازمان های مجری این است که به جامعه هشدار بدهند؟ نهایت هنر هم این است که دبیرخانه دائمی برای آن ایجاد می شود و آن را به افتخار همه جوانانی که غیرفعال یا همان علاف هستند، افتتاح می کنند. یک جوان اگر امروز بخواهد وارد بازار کار شود، مهارت های کارآمد و مؤثر بیاموزد یا کسب وکاری راه بیندازد، چه باید کند. این جوان با یک فضا و شرایط بسیار پر ابهام مواجه می شود. نمی داند اطلاعات لازم را باید از کجا کسب کند. چه ظرفیت هایی در شهر یا استان محل سکونتش وجود دارد؟ چه نوع مهارتی بیاموزد؟

کدام نوع کسب وکار با توجه به پتانسیل های شهری و استانی امکان شکست کمتری دارد؟ برای مشاوره چه باید کند؟ این جوان آشفته و سرگردان از هوش مصنوعی کمک می گیرد و می پرسد چه باید کند. او سردرگم است که اطلاعات لازم برای اشتغال و مهارت های متناسب را از کجا بیابد؟ چه نهادهایی منابع و مهارت های مرتبط به آن را ارائه می کنند؟ از طرفی بنگاه ها مایل هستند بدانند در هر استان چه منابع، امکانات و ظرفیت هایی برای توسعه کسب وکار وجود دارد و چگونه می تواند با سایر بنگاه ها زنجیره ارزش تشکیل دهد یا نیروی کار مهارت دیده را چگونه پیدا کند. سازمان های عریض و طویل دولت به جای انجام کار آسان نباید اطلاعات لازم را در همه زمینه ها با شراکت بازیگران عرصه اشتغال دریافت و تجمیع کنند و به عنوان یک بسته اطلاعات سیاستی و کاربردی به همه ذی نفعان ارائه دهند؟

جمعی از پژوهشگران و استادان علوم اجتماعی اعلام آمادگی کردند که این کار کاربردی و توسعه ای را با همکاری دستگاه های اجرایی انجام دهند. این پیشنهاد یک تحقیق و پژوهش صرف نیست، بلکه نتایج آن تبدیل به یک بسته کامل اطلاعات استانی اشتغال می شود که برای همه بازیگران میدان اشتغال کاربردی است. به این ترتیب دولت می تواند امیدوار باشد که با ارائه چنین اطلاعاتی که با مشارکت بازیگران و کنشگران عرصه اشتغال تهیه شده است، بازار اشتغال را شفاف تر کند و به همه بازیگران این فرصت را بدهد که با اطلاع مناسب و کاربردی از فرصت ها، امکانات و منابع دست به اقدام بزنند. درواقع با این کار دولت امکان انتخاب بهینه را برای بازیگران فراهم می کند.

در اینجا دولت دانای کل نیست که دارای همه اطلاعات باشد؛ بلکه به عنوان تسهیل کننده، اطلاعات را دریافت، دسته بندی و تجمیع می کند. این پیشنهاد ماه هاست که در بین مدیران و کارشناسان سازمان های مرتبط می چرخد و مشخص نیست در کشوی میز کدام مدیر بایگانی شده است؟ ما همیشه درباره چه و چرا سخن می گوییم اما چگونگی را فراموش می کنیم. مدام گفته می شود جوانان غیرفعال چه هستند و چرا شکل گرفته اند اما وقتی از چگونگی گذر از این مسئله بحث می شود، همه روی برمی گردانیم. چگونگی گذر از مسئله سخت است و کمتر نهادی حاضر است کار سخت انجام دهد و پیشنهادها برای چگونگی و کار سخت کنار گذاشته می شود. شاید نه فقط برخی جوانان، بلکه همه علاف هستند.