بهمن اکبری در اعتماد نوشت: بیانات صریح و دلسوزانه رییس جمهور پزشکیان در خصوص لزوم ورود نخبگان و مردم فهیم به میدان اجرا و اصلاح امور کشور، بی شک نشان دهنده اراده جدی برای عبور از وضعیت موجود است. تاکید ایشان بر اینکه این گوی و این میدان پاسخی به مطالبه دیرینه مردمی است که خواهان تاثیرگذاری فارغ از بروکراسی فرسوده و مقاومت های درونی هستند.

با این حال، تجربه تاریخی و واقعیت های موجود در دولت های قبلی نشان داده است دعوت های بدون پشتوانه ساختاری، به دلیل مقاومت بدنه ناکارآمد بروکراسی، حسادت های درون سازمانی و نبود سازوکار شفاف برای ورود نخبگان، به سرعت به حاشیه رانده می شود. از این رو، جهت تحقق عملی شعار این گوی و این میدان و جلوگیری از هدررفت سرمایه اجتماعی، پیشنهادهای زیر به رییس جمهور محترم و اعضای کابینه ارایه می شود:

1. ایجاد دبیرخانه مردمی اصلاح امور در نهاد ریاست جمهوری: به منظور شکستن انحصار بدنه اجرایی در تحلیل، تصمیم گیری و اجرا، پیشنهاد می شود دبیرخانه ای مستقل و فرابخشی ذیل معاونت اول ریاست جمهوری تشکیل شود. ترکیب اعضای این دبیرخانه از میان نخبگان غیردولتی (استادان دانشگاه، مدیران باتجربه خارج از دولت، نخبگان جوان و کارآفرینان موفق) انتخاب شود. وظایف این دبیرخانه عبارت باشد از: دریافت مستقیم طرح های عملیاتی از مردم و نخبگان، ارزیابی سریع و کارشناسی طرح ها، ابلاغ رسمی طرح های مصوب به دستگاه های اجرایی با ضرب الاجل مشخص، انتشار عمومی گزارش عملکرد دستگاه ها در قبال طرح های مردمی.

2. راه اندازی سامانه ملی پیشگام برای تبدیل ایده به عمل: طراحی و اجرای سامانه ای جامع با هدف شفاف سازی مسیر ورود نخبگان به میدان اجرا. ویژگی های این سامانه: ثبت رسمی ایده ها و طرح های حل مساله در حوزه های اولویت دار کشور، داوری تخصصی توسط نخبگان همان حوزه، اعطای بودجه، مجوز و اختیار اجرا به تیم های برگزیده، حتی اگر خارج از بدنه دولت باشند. ایجاد پنجره واحد اداری برای جلوگیری از سرگردانی مجریان در بروکراسی.

3. تشکیل قرارگاه های عملیاتی مساله محور با فرماندهی نخبگان بیرونی: به دلیل کندی، ریسک گریزی و ناکارآمدی بخش هایی از بدنه اجرایی، پیشنهاد می شود برای مسائل راهبردی و زمین مانده (نظیر انرژی، آب، حمل ونقل، اشتغال و مهارت آموزی)، قرارگاه هایی با فرماندهی مدیران غیردولتی تاسیس شود. این قرارگاه ها به صورت چابک و با ترکیب نخبگان بیرونی و مدیران میانی دولتی فعالیت کرده و موظف به ارایه گزارش ماهانه پیشرفت به ریاست جمهوری باشند.

4. الزام دستگاه ها به پاسخگویی عمومی در قبال ایده های مردمی: ایجاد بانک ایده های اجرایی و الزام معاونان و مدیران کل دستگاه ها به پاسخگویی مستدل در خصوص دلایل پذیرش یا رد ایده ها. انتشار عمومی این پاسخ ها در سامانه مذکور، ضمن ایجاد شفافیت، زمینه را برای دفاع از طرح های برتر در افکار عمومی فراهم کرده و مانع از حذف خاموش ایده ها توسط مدیران ناکارآمد یا حسود خواهد شد.

5. تفویض اختیار به استانداران برای به کارگیری نخبگان بومی: تمرکزگرایی اداری یکی از موانع اصلی ورود نخبگان استانی به میدان اصلاح امور است. پیشنهاد می شود استانداران موظف شوند هیات مشورتی نخبگان بومی را تشکیل داده و اختیار تخصیص بخشی از بودجه استانی به طرح های پیشنهادی این هیات را داشته باشند. این اقدام ضمن توزیع عادلانه فرصت ها، حس تعلق و مسوولیت را در میان نخبگان سراسر کشور تقویت خواهد کرد.

6. طراحی نظام تقدیر ملی از مشارکت کنندگان در اصلاح امور: برای نهادینه سازی فرهنگ مشارکت و خنثی سازی فضای حسادت و انکار، نشان خدمت داوطلبانه ملی به مجریان موفق طرح های مردمی اعطا شود. این افراد به عنوان الگوی کارآمدی در رسانه ملی معرفی شده و از ظرفیت ایشان در ساختارهای مشورتی استفاده شود.

در نهایت اینکه دعوت رییس جمهور اگر با ایجاد ساختار موازی توانمندساز، شفاف و پاسخگو همراه نشود، در بروکراسی فرسوده موجود و مقاومت های درونی مستهلک خواهد شد. پیشنهادهای فوق در حقیقت حلقه واسطی است بین اراده رییس جمهور محترم برای اصلاح و توان سرمایه های انسانی این مرز و بوم. امید است با تدبیر و قاطعیت دولت چهاردهم و شخص رییس جمهور، شعار این گوی و این میدان از یک عبارت انگیزشی به یک رویه عملیاتی در نظام اجرایی کشور تبدیل شود.