وبگاه تحلیلی آتلانتیک آمریکا با انتشار مقاله ای به قلم ایزاک استنلی بکر نویسنده و تحلیلگر حوزه امنیتی خود، دلایل چرخش نگاه اروپایی ها نسبت به موضوع سلاح هسته ای را مورد بررسی قرار داده و نوشت از دست رفتن اعتماد اروپایی ها به تضمین های امنیتی آمریکا، به معنای تلاش بیشتر آن ها برای ایجاد یک بازدارندگی هسته ای تماما اروپایی است.

استنلی بکر در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ با نخست وزیر سوئد در این باره گپ زده و در مقاله ای تحت عنوان چرا اروپا از سلاح هسته ای صحبت می کند نوشته:

پس از جنگ جهانی دوم، سوئدِ صلح دوست شروع به کار بر روی بمب هسته ای کرد تا از تهاجم احتمالی شوروی جلوگیری کند. اما در دهه 1960، این کشور اسکاندیناویایی تحت فشار ایالات متحده، که زرادخانه هسته ای آن حدود 80 سال از امنیت اروپا محافظت کرده است، این برنامه را کنار گذاشت.

اولف کریسترسون ، نخست وزیر سوئد، امروز در مصاحبه ای این تاریخ را به من یادآوری کرد. اعتماد کشورش به نظم صلح آمیزی که توسط واشنگتن حفظ می شد، زمانی چنان مطلق بود که حاضر بود از جاه طلبی ها برای دستیابی به مخرب ترین فناوری جهان دست بکشد. اکنون سوئد در حال تجدیدنظر است و به دنبال حفاظت هسته ای رسمی تر توسط بریتانیا و فرانسه است. نخست وزیر سوئد به من گفت: ما در تمام برنامه ریزی های هسته ای ناتو تازه کار هستیم - اما سوئدی ها این برنامه ریزی را بسیار بسیار جدی می گیرند.

کریسترسون یکی از صدها سیاستمدار، دیپلمات، مقام امنیتی و تاجر اسلحه است که این آخر هفته در کنفرانس امنیتی مونیخ گرد هم می آیند تا پایان دوره قدرت بی رقیب آمریکا را بررسی کنند. در دوران جدید، رهبران اروپایی نه تنها قول می دهند که مسئولیت بیشتری برای دفاع متعارف از قاره خود بر عهده بگیرند؛ بلکه شروع به صحبت در مورد بازدارندگی هسته ای گسترده تر خود نیز کرده اند. در عمل، این به معنای استفاده از قابلیت های بریتانیا و فرانسه، که در حال حاضر تنها دو کشور اروپایی دارای سلاح هسته ای هستند، خواهد بود.

کریسترسون گفت: این موضوع اکنون آشکاراتر از گذشته مورد بحث قرار می گیرد و ما در این بحث ها شرکت می کنیم.

سوئد از سال 1814 وارد هیچ جنگی نشده و در طول دو جنگ جهانی بی طرف مانده است. این کشور در دهه های 1970 و 1980 یکی از برجسته ترین و از نظر سیاسی قوی ترین جنبش های ضد هسته ای اروپا را داشت. و تنها دو سال پیش به ناتو پیوست، که ناشی از حمله تمام عیار روسیه به اوکراین بود. بنابراین، نکته قابل توجه این بود که کریسترسون ماه گذشته در مصاحبه ای با تلویزیون دولتی سوئد، به گفتگوهای مقدماتی با قدرت های هسته ای اروپا اذعان کرد.

او سپس با اشاره به اینکه نیروهای هسته ای بریتانیا در سازوکارهای برنامه ریزی هسته ای ناتو ادغام شده اند، در حالی که نیروهای هسته ای فرانسه این طور نیستند، گفت: ما اکنون در حال انجام مذاکرات مداوم با فرانسه و بریتانیا هستیم.

او اشاره کرد که نیروهای هسته ای بریتانیا در سازوکارهای برنامه ریزی هسته ای ناتو ادغام شده اند، در حالی که نیروهای هسته ای فرانسه این طور نیستند: آن ها هنوز خیلی دقیق نیستند و فرانسوی ها منحصرا فرانسوی هستند، اما فرانسه نیز برای گفتگو با سایر کشورها آمادگی نشان می دهد.

امروز که با او صحبت کردیم، نخست وزیر اظهارات خود را با هشدارهایی همراه کرد که به دلیل خطر آنچه او تفسیرهای اغراق آمیز نامید، ضروری بود، زیرا هر زمان که مساله هسته ای مطرح می شود، این موضوع نیز مطرح می شود. کریسترسون گفت، در حال حاضر، چتر هسته ای آمریکا کاملا غالب است. و او هیچ نشانه ای ندیده است که واشنگتن قصد دارد آن را محدود کند، حتی با اینکه دولت ترامپ به کشورهای اروپایی فشار می آورد تا مسئولیت بیشتری برای دفاع از خود بر عهده بگیرند. با این حال، نخست وزیر گفت، این چیز خوبی است که کشورهای اروپایی با چنین قابلیت هایی (قابلیت هسته ای) وجود دارند.

داشتن این قابلیت ها یک چیز است. اما اکنون تعهد جدیدی برای استفاده از آن ها به خاطر دفاع مشترک وجود دارد. تابستان گذشته، رهبران بریتانیا و فرانسه برای اولین بار اعلام کردند که برنامه ریزی هسته ای خود را هماهنگ خواهند کرد و متعهد شدند که در صورت تهدید شدید اروپا، به طور مشترک پاسخ دهند.

فریدریش مرتس ، صدراعظم آلمان، امروز در سخنرانی خود در کنفرانس امنیتی مونیخ گفت که در حال مذاکره با امانوئل مکرون ، رییس جمهوری فرانسه، در مورد احتمال ایجاد یک بازدارندگی هسته ای جمعی اروپایی است و اعلام کرد که رهبری ایالات متحده به چالش کشیده شده است، شاید حتی از دست رفته باشد. صدراعظم آلمان افزود، نظم بین المللی مبتنی بر قانون دیگر وجود ندارد.

یکی از قوانینی که این نظم بر اساس آن بنا شده بود، اخیرا از بین رفته است: پیمان استارت جدید، آخرین توافق مهم کنترل تسلیحات هسته ای بین ایالات متحده و روسیه، در این ماه منقضی شد. حتی در حالی که دولت ترامپ سعی می کند مسئولیت دفاع از اروپا را از دوش خود بردارد، به نظر می رسد فرستادگان آن به صحبت های جدید اروپا در مورد سلاح های هسته ای روی خوش نشان نمی دهند.

البریج کولبی ، معاون سیاسی وزیر جنگ آمریکا، امروز در مونیخ به حضار گفت که واشنگتن از گسترش دوستانه سلاح های هسته ای حمایت نمی کند. او دیروز در سخنانی خطاب به وزرای دفاع ناتو تایید کرد: ما به ارائه بازدارندگی هسته ای گسترده ایالات متحده ادامه خواهیم داد.

اما در حالی که واشنگتن دائما به متحدان اروپایی توهین و قلدری می کند و تهدید به تصرف قلمرو حاکمیتی متحدانش می کند، تعهدش به یک چیز بی ارزش تبدیل می شود. کاهش اعتماد به ایالات متحده، واژگان پان اروپایی خود را ایجاد کرده است. آلمانی ها از Vertrauensverlust یا از دست دادن اعتماد استفاده می کنند. کریسترسون معادل سوئدی آن را به من آموخت: förtroendeskadligt یا آسیب رساندن به اعتماد .

نخست وزیر سوئد گفت: ما از هم نپاشیده ایم، اما با دقت تماشا می کنیم و گوش می دهیم و از این واقعیت آگاه هستیم که ممکن است ناگهان غافلگیر شویم و این را دوست نداریم. معنی اش همین است.

امنیتی که ایالات متحده فراهم کرده بود، صلح طلبی سوئد را تضمین می کرد. نخست وزیر سوئد گفت: ما به شدت مخالف سلاح های هسته ای شدیم. اما با توجه به اینکه روسیه مسلح به سلاح هسته ای به دنبال بلعیدن یک همسایه است، او دیدگاه واقع گرایانه تری را بیان کرد: تا زمانی که قدرت های بد سلاح های هسته ای دارند، دموکراسی ها نیز باید در این بازی باشند.

کریسترسون پیش بینی کرد که نتیجه جنگ روسیه در اوکراین به تعیین نحوه برخورد اروپا با مساله هسته ای کمک خواهد کرد. هرچه نتیجه به نفع روسیه باشد، دلیل برای افزایش بازدارندگی هسته ای قانع کننده تر است. او خاطرنشان کرد که تاریخ آموزنده است: اوکراین سلاح های هسته ای را که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به ارث برده بود، در ازای تضمین های امنیتی از روسیه، ایالات متحده و دیگران، واگذار کرد. این تضمین ها پوچ از آب درآمدند.

کریسترسون به روشنی گفت که بحث های او در مورد سلاح های داخلی از نوعی که کشورش پس از جنگ جهانی دوم به دنبال آن بود، نیست. در سال 1957، سازمان سیا ارزیابی کرد که سوئد یک برنامه رآکتور به اندازه کافی توسعه یافته دارد که آن را قادر می سازد ظرف پنج سال آینده مقداری سلاح هسته ای تولید کند.

ایالات متحده خواستار کنار گذاشتن این برنامه شد و در مورد چتر هسته ای خود اطمینان خاطر داد. دولت استکهلم پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای را در سال 1968 امضا کرد و آزمایشگاه پلوتونیوم خود را در سال 1972 تعطیل کرد.

امروز، نخست وزیر بر توانایی سوئد برای بهره مندی از قابلیت های هسته ای متعلق به آنچه او قدرت های دوست می نامید، تاکید می کند. با این حال، وقتی از او پرسیدم که آیا می تواند آن نوع گسترش سلاح های هسته ای را که سوئد تقریبا پس از جنگ جهانی دوم، قبل از تغییر مسیر، در آن نقش داشت، رد کند، پاسخ داد: آیا می توانم آن را برای همیشه کنار بگذارم؟ البته که نمی توانم.