این روزها بار دیگر نام جدیدترین ناو هواپیمابر ایالات متحده بر سر زبان ها افتاده است. دونالد ترامپ، رییس جمهور ایالات متحده مدعی شده که ناو هواپیمابر جرالد فورد نیز به خاورمیانه فرستاده خواهد شد تا ناو آبراهام لینکلن را همراهی کند. این اتفاق در شرایطی رخ می دهد که دولت آمریکا فشار خود را بر ایران بر سر موضوع هسته ای افزایش داده و همزمان با تداوم مذاکرات، از حمله نظامی می گوید. اما ناو هواپیمابر جرالد فورد چه ویژگی هایی دارد؟

در تابستان سال 2021، نیروی دریایی ایالات متحده کاری باورنکردنی انجام داد: به یکی از ناوهای جنگی خودش حمله کرد. ناو هواپیمابر تازه ساخت یو اس اس جرالد آر فورد در سواحل شرقی لنگر انداخت و در معرض مجموعه ای از انفجارهای زیرآبی قرار گرفت؛ این آزمایش ها در نهایت با انفجاری معادل 40٬000 پوند (18,144 کیلوگرم) تی ان تی به بدنه کشتی به اوج رسید. هدف از این آزمایش ها، اطمینان از توانایی ناو هواپیمابر فورد برای حفاظت از 5٬000 ملوان مستقر در آن بود؛ یعنی بیشتر از تعداد کل ملوانان کشته شده در حمله به بندر پرل هاربر.

در بیش از هشتاد سال گذشته، نیروی دریایی ایالات متحده بزرگ ترین و قدرتمندترین ناوگان ناوهای هواپیمابر جهان را اداره کرده است؛ 11 فروند ناو هواپیمابر این کشور بیش از 400 جنگنده را حمل می کنند و در مجموع بیش از 55٬000 نفر خدمه دارند. بیشتر این ناوگان شامل 10 فروند ناو کلاس نیمیتز است که بین دهه های 1960 تا 1990 ساخته شده اند.

در دهه 2000 مشخص شد که طراحی این ناوها که به دهه 1950 بازمی گردد، مانعی بر سر راه وارد کردن فناوری های نوین است. نیمیتز از منجنیق های بخار برای پرتاب هواپیما استفاده می کرد؛ سیستمی که بخار را از طریق شبکه های وسیع و طولاانی از لوله ها از دیگ بخار به مخازنی در زیر عرشه هدایت می کرد. این ناوها همچنین از رآکتورهای هسته ای قدیمی A4W ساخت شرکت وستینگهاوس استفاده می کردند که فضای زیادی را اشغال کرده و پاسخگوی نیازهای جدید ناوها از نظر انرژی نبود—نیازهایی که به واسطه ی استفاده از رایانه ها، حسگرها و حتی سلاح های لیزری آینده محور افزایش یافته اند.

در سال 2008، نیروی دریایی برای نخستین بار در چهل سال گذشته، سفارش ساخت یک کلاس جدید از ناوهای هواپیمابر را صادر کرد. این ناوها که با عنوان کلاس فورد شناخته می شوند، قرار است از سال 2026 به تدریج جایگزین نیمیتز شوند، هر چند قبل از آن نیز برای چند سال در کنار آن فعالیت خواهند کرد. USS Gerald R. Ford اولین ناو از این کلاس است.

ناوهای کلاس فورد برای طول عمر بسیار بالا طراحی شده اند. در حالی که نیمیتز برای 40 سال خدمت طراحی شده بود، نیروی دریایی آمریکا امیدوار است ناوهای فورد بتوانند بیش از 90 سال در خدمت باقی بمانند؛ چراکه طراحی آن ها برای به روزرسانی های تکنولوژیک آینده بهینه سازی شده است.

با طول 1,092 فوت (حدود 333 متر) و عرض 252 فوت (حدود 77 متر)، جثه ناوهای فورد با نیمیتز مشابه است اما 4,000 تُن سبک تر هستند—معادل وزن یک کشتی جنگی ساحلی کلاس Freedom. این کاهش وزن عمدتاً به دلیل استفاده از رآکتورهای کوچک تر و سیستم های خودکار بیشتر است؛ اتوماسیون باعث شده نیاز به خدمه 20 درصد کاهش یابد و برخی تجهیزات و تدارکات لازم برای پشتیبانی از آن ها حذف شوند.

یکی از تفاوت های ظاهری مهم، جابجایی محل جزیره ی فرماندهی پرواز است. طراحان این بخش را به عقب ناو منتقل کرده اند تا حرکت هواپیماها و مهمات روی عرشه ساده تر شود.

با این وجود، درونیات ناو فورد بسیار متفاوت از نیمیتز است. این ناو به فناوری های پیشرفته ای مجهز است که هم کارآیی امروز را به حداکثر می رسانند و هم برای ارتقاهای آینده آماده اند. مهم ترین فناوری جدید، سیستم الکترومغناطیسی پرتاب هواپیماها (EMALS) است. این سیستم با استفاده از انرژی الکتریکی، میدان های مغناطیسی قدرتمندی تولید می کند که یک شاتل متصل به ارابه فرود هواپیما را با سرعت بالا به سمت انتهای عرشه پرتاب می کند.

برخلاف منجنیق بخار، EMALS از انرژی جنبشی ذخیره شده و سیستم های تبدیل برق حالت جامد استفاده می کند. نتیجه آن پرتاب نرم تر هواپیما است که فرسایش کمتری برای خلبان و خود هواپیما ایجاد می کند. همچنین این سیستم هر 45 ثانیه یک هواپیما را پرتاب می کند و انعطاف پذیری بیشتری برای پرتاب هواپیماهای بدون سرنشین دارد.

در اصل، قدرت آتش یک ناو هواپیمابر در بال هوایی آن نهفته است. ناو فورد حامل بال هوایی هشتم (CVW-8) است که شامل بیش از 70 هواپیمای ثابت بال، تیلت روتور و هلیکوپتر می شود.

بال هوایی شامل سه اسکادران از جنگنده های تک سرنشین F/A-18E Super Hornet و یک اسکادران از نسخه دوسرنشین F/A-18F است. این جنگنده ها در عملیات های هوا به هوا و هوا به زمین کاملاً کارآمد هستند. با ورود جنگنده نسل پنجمی F-35C، تدریجاً جایگزینی سوپرهورنت ها آغاز شده است و حدود نیمی از این اسکادران ها از هواپیمای جدید F-35C استفاده خواهند کرد.

جنگنده های سوپر هورنت روی عرشه ناو هواپیمابر فورد، انواع مختلفی از موشک های هوا به هوا را برای هدف قرار دادن هواپیماها، پهپادها و موشک های دشمن حمل می کنند. موشک مادون قرمز کوتاه برد AIM-9X Sidewinder گزینه ایده آبی برای مقابله با پهپادها یا نبردهای تن به تن با جنگنده های سرنشین دار دشمن است؛ موشک هدایت راداری AIM-120 AMRAAM می تواند با اهدافی که در فاصله بیش از 130 کیلومتری هستند درگیر شود. یک جنگنده F/A-18E/F در هر لحظه می تواند به حداکثر 9 فروند موشک هوا به هوا مسلح شود، بیش از هر جنگنده آمریکایی دیگری. در سال 2024 نیروی دریایی ایالات متحده به طور رسمی یک سوپر هورنت مسلح به 4 فروند موشک AIM-9X و 5 فروند موشک AIM-120 را Murder Hornet به معنای زنبور قرمز قاتل نامید که الهام گرفته شده از زنبور غول پیکری است که در سال 2020 در شمال غرب اقیانوس آرام کشف شد.

همزمان، نیروی دریایی ایالات متحده در حال تست جدیدترین موشک های هوا به هوای خود در 40 سال اخیر است، موشک موسوم به AIM-260 Joint Advanced Tactical Missile که در نهایت جایگزین AMRAAM خواهد شد. در سال 2024، این نیرو از AIM-174B رونمایی کرد؛ یک نسخه هوا به هوا از موشک رهگیر SM-6 که در کشتی های نیروی دریایی ایالات متحده به کار گرفته شده بود. برد این موشک بیش از 320 کیلومتر است؛ دو برابر بیش از موشک های قبلی. در کنار هم، این دو موشک به جنگنده های نیروی دریایی این امکان را خواهند داد تا جت های چینی و روسی را از فاصله های دور هدف قرار داده و از خود دور نگه دارند.

تهدیدهای زمین و دریاپایه نیز در مقابله با بال هوایی ناو هواپیمابر جرالد آر فورد شرایط دشواری دارند. سوپر هورنت ها می توانند با موشک های ضد کشتی قدیمی تر AGM-84 Harpoon و موشک های ضد کشتی برد بلند جدیدتر AGM-158C، که از هوش مصنوعی برای شناسایی، دسته بندی و سپس حمله به سیستم های دفاعی دشمن استفاده می کند، کشتی های دشمن را هدف قرار دهند. همچنین جنگنده های کشتی نشین می توانند با استفاده از سیستم مین Quicksink که یک بمب با قدرت انفجاری بالای 900 کیلوگرمی را به یک مین هوشمند تبدیل می کند که کشتی های سطحی و زیرسطحی را هدف قرار می دهد، میدان های مین بکارند.

در مورد اهداف زمینی، جنگنده های F/A-18E/F می توانند تعداد زیادی بمب و موشک حمل کنند، از جمله بمب های با قدرت انفجاری بالای غیرهدایت شونده عمومی، سری Paveway از بمب های هدایت لیزری، بمب های هدایت ماهواره ای JDAM، بمب های گلایدری دورایستای AGM-154 و موشک های کروز ضد اهداف زمینی SLAM-ER.

باقیمانده بال هوایی ناو شامل 4 فروند هواپیمای پیشرفته E-2D Advanced Hawkeye است، یک رادار پرنده که به هدایت خلبانان در نبردهای هوایی در بردهای طولانی کمک می کند. 19 فروند هلیکوپتر MH-60S و MH-60R Seahawk نیز روی عرشه کشتی هایی که ناو فورد را همراهی می کنند مستقر شده اند که به کلیت این گروه، ناوگروه رزمی گفته می شود. برخی از این اجزای بال هوایی به طور مستقیم از روی عرشه ناو فورد بلند می شوند در حالی که برخی دیگر روی ناوشکن ها، رزمناوها و دیگر کشتی های رزمی عضو گروه مستقر شده اند.

هلیکوپترهای Seahawk می توانند عملیات های تهاجمی سطحی انجام داده، کماندوهای تفنگدار دریایی را منتقل کرده، تجهیزات را از یک کشتی به کشتی دیگر منتقل کرده و زیردریایی های دشمن را شکار کنند. در پایان، دو فروند پرنده تیلت روتور CMV-22B Osprey به عنوان باربرهای برد بلند ناو عمل می کنند و افراد، تجهیزات و حتی پیام ها را از بندر مجاور به ناوی که در دریاست منتقل می کنند.

قرار دادن چنین قدرت آتشی در یک کشتی، ریسکی بزرگ است. با وجود همراهی رزمناوها، زیردریایی ها و ناوشکن ها، خود ناو می تواند هدف موشک های کروز، هایپرسونیک یا بالستیک دشمن قرار گیرد. برخی از این سلاحها می توانند از سیستم های دفاعی ناو عبور کرده و در حالی که برخورد مستقیم این پرتابه ها به ناو بسیار بعید به نظر می رسد، حتی یک برخورد کوچک و نصفه نیمه نیز می تواند خسارت چشمگیری ایجاد کند. ناو جرالد آر فورد، تست های شوک سال 2021 را با خسارات سطحی به پایان رساند که ثابت می کرد این کشتی بزرگ می تواند برخوردهای نصفه نیمه از سلاح های بزرگی مانند موشک بالستیک ضد کشتی DF-21 را تاب آورده و همچنان به عملیات پرواز خود ادامه دهد.

با قدرت، جثه، خدمه و بال هوایی عظیمش، ناو فورد قادر است در یک روز حملات هوایی شدیدی انجام دهد، روز بعد با حملات پیچیده هوایی-دریایی مقابله کند، و روز دیگر به امدادرسانی در بلایای طبیعی بپردازد. این ناو، همه کاره ترین سلاحی است که تاکنون ساخته شده—و در جهان هیچ چیزی مشابه آن وجود ندارد.