مرتضی مکی، کارشناس سیاست خارجی، درباره روند اخیر مذاکرات میان ایران و آمریکا و نتیجه ای احتمالی دور جدید گفت وگوها، گفت: این گفت وگوها در شرایطی به پایان رسید که طرفین نشانه هایی مثبت از دستیابی به چارچوبی برای ادامه مذاکرات بروز دادند. آقای عراقچی اعلام کردند مذاکرات شروع خوبی داشته است و وقتی هیات آمریکایی به پایتخت خود رسیدند اظهارنظرها مثبتی را از سوی ترامپ شاهد بودیم. اظهارات گسترده مقامات آمریکایی پس از پایان نشست ها نشان می دهد که دو طرف دست کم بر سر کلیات و مسیر ادامه کار به تفاهم هایی رسیده اند، هرچند هنوز جزییات دقیقی از مفاد مذاکرات منتشر نشده است. البته همچنان آقای عراقچی بر مواضع پیشین تاکید دارد ولی طرف مقابل مدعی است که اگر این پیشنهادات پیشتر مطرح می شد ما حاضر به پذیرش آن بودیم.

به گزارش ایلنا، وی با اشاره به موضوع غنی سازی اورانیوم عنوان کرد: با توجه به درصدهایی که از میزان غنی سازی اورانیوم مطرح شده است اگرچه اطلاعات کاملی در دست نیست، اما به نظر می رسد هر کدام از طرفین به دنبال تاکید بر مواضع خود هستند تا طرف مقابل عقب نشینی کند. چند روز آینده ابعاد بیشتر این موضوع را مشخص می کند به ویژه که هنوز زمان دقیقی برای دور دوم مشخص نشده است. صرف اینکه طرفین به نوعی جمع بندی مشترک برسند، می تواند پیام مثبتی برای فضای دیپلماسی تلقی شود. البته نباید از عنصر غیرقابل پیش بینی بودن رفتار ترامپ در این روند غافل شد؛ عاملی که همواره می تواند بر مسیر گفت وگوها اثرگذار باشد و نباید فراموش کنیم ترامپ همواره تلاش کرده از این حربه استفاد کند.

این تحلیلگر مسائل بین الملل در ادامه با تأکید بر اهمیت جلوگیری از تنش نظامی افزود: پیش از جنگ دوازده روزه، ترامپ بر مثبت بودن مذاکرات تاکید می کرد اما ایران دو روز پیش از شروع دور ششم مورد حمله نظامی قرار گرفت. البته می توان اینطور تحلیل کرد که این مذاکرات برای جلوگیری از وقوع جنگ است. جنگ تبعات اقتصادی و سیاسی گسترده و پیش بینی ناپذیری دارد و حتی در شرایط فعلی نیز اقتصاد و سیاست ایران از فضای تهدید متأثر شده است. وقوع هرگونه درگیری می تواند دامنه این آسیب ها را افزایش دهد و مدیریت را سخت تر کند، به همین دلیل بهره گیری از تمامی ظرفیت های دیپلماتیک برای پیشگیری از تنش ضروری است. خیلی از کشورها توانستند در فرصت های محدود جلوی بسیاری از درگیری ها را بگیرند.

مکی در خصوص بحث رقیق سازی اورانیوم و مخالفت ایران با خروج حدود 400 کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا از کشور خاطرنشان کرد: ساز و کار رسیدن به یک توافق برای مواد غنی سازی شده زیاد پیچیده نیست که بخواهد مانعی برای توافق جامع باشد. ایده رقیق سازی، کنسرسیوم و ارسال مواد به کشور ثالث مطرح است. به نظرم این موضوعات الزاماً به معنای بن بست در مذاکرات نیست و امکان رسیدن به یک توافق وجود دارد. اگر این مواد رقیق شود و در نیروگاه ها مصرف شود مانعی ایجاد نخواهد کرد و دیگر آن تهدیدی که کشورهای غربی مطرح می کنند هم وجود نخواهد داشت.

وی اضافه کرد: اگر ایده رقیق سازی اورانیوم غنی سازی شده ایران با درصدهای بالا اتفاق بیفتد، ایران مواد را در کشور خودش حفظ می کند بدون اینکه بخواهد خواسته های تحمیلی آمریکا را بپذیرد. این راه حلی است که می تواند به عنوان یک ایده عزت طلبانه قلمداد شود. مهم این است که هم در جهت سیاست های داخلی و هم در جهت سیاست های منطقه ای برنامه ای مدون و دستور کار صریحی داشته باشیم که در گام بعدی سایر تهدیدات آمریکا را خنثی کنیم.

این کارشناس درباره سفر وزیر امور خارجه و دبیر شورای عالی امنیت ملی به قطر دقیقا پس مذاکرات با آمریکا و نقش این کشور در گفت وگوها بیان کرد: گفته می شود همین مذاکراتی که در مسقط صورت گرفت نتیجه رایزنی ها و گفت وگوهای 9 کشور عربی و ترکیه بوده است، این گفت وگوها تلاشی برای راضی کردن ترامپ و غربی ها برای نشستن پشت میز مذاکرات بوده است. این موضوع نشان می دهد که کشورهای منطقه نسبت به تبعات یک جنگ غیرقابل پیش بینی نگران هستند، چرا که دامنه آثار امنیتی آن می تواند همه بازیگران منطقه ای را درگیر کند. اگر جلوی جنگ گرفته شود، قطعا دستاوردهای بیشتری برای کشورهای منطقه خواهد داشت و از تبعات امنیتی برای منطقه جلوگیری می شود.

مکی تاکید کرد: قطر کشور بسیار فعالی در زمینه گفت وگوهای ایران و آمریکا بوده است و رابطه ایران و قطر ظرفیتی است که ایران از آن برای پیشبرد اهداف خود بهره می برد. هم چنین قطر می تواند واسطی میان ایران و کشورهای منطقه در زمینه همکاری های امنیتی و اطلاعاتی باشد تا از سطح تنش میان کشورهای منطقه کاسته شود.