پژوهشگران دانشگاه کارلوس سوم مادرید (UC3M) به تکنولوژی جدیدی دست پیدا کرده اند که به ربات ها اجازه می دهد با مشاهده رفتار انسان و برقراری ارتباط هوشمند بین بازوهای خود، کارهای پیچیده خانه را به شکلی کاملاً طبیعی انجام دهند. دستاورد آنها، گام بزرگی به سوی حضور ربات های دستیار در محیط های خانگی برای کمک به سالمندان و افراد کم توان محسوب می شود.

یکی از چالش برانگیزترین مباحث در دنیای رباتیک، هماهنگ کردن دو بازو برای انجام یک کار مشترک است. محققان اسپانیایی در پروژه خود که در کنفرانس معتبر IROS 2025 ارائه شده، از رباتی به نام ADAM (مخفف دستیار متحرک دوگانه خانگی) استفاده کرده اند.

این ربات به جای پشتیبانی از برنامه نویسی خشک و خط به خط، از روش یادگیری تقلیدی (Imitation Learning) بهره می برد. در این روش، ربات با مشاهده حرکت دست انسان یا از طریق هدایت مستقیم بازوها توسط کاربر، یاد می گیرد که چگونه کارهایی مثل چیدن میز، جمع کردن وسایل، اتو کشیدن یا آوردن دارو و آب را انجام دهد.

تیم تحقیقاتی برای حل مشکل برخورد بازوها با یکدیگر یا با موانع، از سیستمی ریاضی به نام Gaussian Belief Propagation استفاده کرده است. این سیستم مانند یک گفتگوی نامریی و مداوم بین دو بازو عمل می کند.

آدریان پرادوس ، یکی از محققان این پروژه، توضیح می دهد:

این متد به بازوها اجازه می دهد در لحظه با هم هماهنگ شوند تا بدون نیاز به توقف برای محاسبه مجدد مسیر، از برخورد جلوگیری کنند. نتیجه این کار، حرکتی روان، کارآمد و مشابه رفتار انسان است.

در سیستم های سنتی، اگر جای یک لیوان تنها چند سانتی متر تغییر می کرد، ربات در برداشتن آن شکست می خورد. اما تکنولوژی جدید UC3M باعث شده حرکات ربات مانند یک نوار کشی عمل کند؛ یعنی اگر هدف جابه جا شود، مسیر حرکت بازو هم به نرمی تغییر می کند تا به هدف برسد، درحالی که ویژگی های اصلی حرکت (مانند عمودی نگه داشتن بطری برای جلوگیری از ریختن مایع) حفظ می شود.

ربات ADAM برای درک محیط اطراف از سنسورهای لیزری 2D و 3D و دوربین های عمق سنج RGB استفاده می کند. اما فراتر از بینایی، محققان درحال کار روی ادغام مدل های هوش مصنوعی (Generative Models) هستند تا ربات بتواند با تکیه بر این فناوری، متن و بافت موقعیت را درک کند؛ مثلاً تشخیص دهد که الان وقت خوردن قرص است یا کاربر قصد خروج از خانه را دارد و باید پالتوی او را بیاورد.

در حال حاضر، ADAM یک پلتفرم آزمایشگاهی است و ساخت آن بین 80 تا 100 هزار یورو هزینه دارد. با این حال، محققان معتقدند که این فناوری به بلوغ کافی رسیده است. پیش بینی می شود طی 10 تا 15 سال آینده، ربات هایی از این دست با قیمتی بسیار ارزان تر و قابل دسترس برای عموم، وارد زندگی روزمره ما شوند.