هفتم بهمن ماه جاری، ملیکا دختر 22 ساله ای که روز حادثه پس از خروج از محل کار به طرز مشکوکی ناپدید و تلفن همراهش خاموش می شود. چند روز بعد از ناپدید شدن این دختر جوان مشخص می شود که او توسط راننده مسافرکش به قتل رسیده است. برخی رسانه ها بلافاصله پس از دستگیری متهم به قتل مدعی می شوند که با این متهم گفت وگو کرده اند.

به گزارش اعتماد، این در حالی است که یک منبع آگاه در همین می گوید: هیچ رسانه ای تاکنون با متهم به قتل مصاحبه نداشته و اطلاعات پرونده از طریق نامشخصی در رسانه ها منتشر شده است. هرچند اطلاعات منتشر شده تا حدودی صحت دارد، اما در حال حاضر هیچ یک از مقامات ارشد انتظامی در مورد جزییات این خبر اطلاع رسانی نکرده اند. متهم به قتل نیز تاکنون در مورد انگیزه و نحوه به قتل رساندن مقتوله اعتراف نکرده است. متهم حتی مدعی شده؛ این دختر جوان را اواسط مسیر و تا جایی که لوکیشن فعال بوده، پیاده کرده است.

این منبع مطلع همچنین در مورد انگیزه احتمالی متهم و نحوه دستگیری او می گوید: متهم به قتل، مقتوله را مورد تعرض قرار داده و علت مقاومت مقتوله در برابر متهم نیز همین موضوع بوده است. متهم به قتل با شیء برنده به نواحی گردن مقتوله ضربه وارد کرده است. اطلاعات دقیق مبنی بر اینکه چند ضربه به مقتوله وارد و این ضربات دقیقا به کدام نواحی از بدن مقتوله وارد شده را باید پزشکی قانونی گزارش دهد.

با این حال برخی رسانه ها در مورد اطلاعات این پرونده نوشته اند: پس از ناپدید شدن ملیکا، خانواده او به همراه دوست ملیکا به پلیس مراجعه و اعلام می کنند که ملیکا سوار یک ماشین شخصی مسافرکش شده و راننده در طول مسیر رفتارهای مشکوکی از خود نشان داده است. ملیکا به خاطر همین رفتارهای مشکوک برای دوستش لوکیشن ارسال و ماجرا را برای او تعریف کرده است.

همچنین طبق گزارشی که در رسانه ها منتشر شده است: ملیکا ساعت 18 و 20 دقیقه روز حادثه از ایستگاه جوانمرد قصاب خارج و بعد از 10 دقیقه سوار خودرویی شده تا به خانه بازگردد، اما بعد از آن ناپدید شده است. بررسی های بیشتر مشخص کرده دختر دانشجو با راننده در خودروی شخصی درگیر شده و از سوی او به قتل رسیده و قاتل جسد را در اطراف کانال آب انداخته است. متهم به قتل علاوه بر سرقت طلاهای مقتوله، کیف او را هم که حاوی وسایل شخصی، کارت های بانکی و گوشی تلفن همراهش بوده به سرقت برده است.

تحقیقات در این رابطه ادامه داشته تا اینکه با گذشت دو شبانه روز از ماجرا، مرد کشاورزی که به مزرعه اش در حوالی یک کانال آب در جاده حسن آباد فشافویه می رفته، با جسد دختری جوان روبه رو شده است. مرد کشاورز موضوع را به پلیس گزارش داده و با حضور ماموران در محل و تحقیقات مقدماتی جسد به پزشکی قانونی منتقل شده است.

شواهد نشان داده که آثار کبودی، درگیری و ضربات متعددی روی بدن او وجود دارد. ماموران اداره چهارم پلیس آگاهی تهران وقتی باخبر می شوند که جسد دختر مجهول الهویه ای اطراف تهران کشف شده از خانواده دختر دانشجو درخواست می کنند که برای شناسایی جسد به پزشکی قانونی بروند. خانواده او با حضور در پزشکی قانونی پیکر دخترشان را شناسایی می کنند.

این پرونده برای ادامه تحقیقات به اداره دهم پلیس آگاهی تهران ارسال شده است.

سیزده روز پس از این حادثه، مرکز اطلاع رسانی پلیس تهران در واکنش به دستگیری متهم به قتل این دختر جوان اعلام کرده است: در پی وقوع قتل دختر جوانی به نام ملیکا و با انجام اقدامات فنی، اطلاعاتی و شبانه روزی کارآگاهان پلیس آگاهی، متهم به قتل این پرونده روز دوشنبه بیستم بهمن ماه در محدوده کهریزک شناسایی و دستگیر شده است. براساس بررسی های انجام شده، متهم به قتل راننده یک دستگاه خودروی عبوری بوده و این حادثه هیچ گونه ارتباطی با تاکسی های اینترنتی نداشته است. تحقیقات تکمیلی درباره انگیزه و ابعاد مختلف این جنایت ادامه دارد و اطلاعات و جزییات بیشتر متعاقبا اطلاع رسانی خواهد شد.

اکثر جامعه شناسان و جرم شناسان بارها هشدار داده اند که اگر خشم انباشته اجتماعی راهی برای تخلیه پیدا نکند دیر یا زود در قالب خشونت سر باز می کند؛ خشونتی که لزوما سیاسی یا جمعی نیست و اغلب در خصوصی ترین و روزمره ترین فضاها اتفاق می افتد. حوادث دی ماه 1404 نه تنها از اضطراب در یک جامعه خبر می داده؛ بلکه نشان دهنده این بوده که خشونت افزایش پیدا کرده است.

این پرونده و پرونده های مشابه آن مانند قتل الهه حسین نژاد ؛ دختر 24ساله ای که به دست راننده مسافرکش با انگیزه ای نامشخص کشته می شود، محصول تلاقی فرد خشمگین با جامعه ای ملتهب است؛ جایی که کنترل اخلاقی و اجتماعی سست و به فاجعه و جنایت تبدیل می شود. قتل ملیکا یک استثنا نیست و از نادیده گرفتن خشم جمعی هشدار می دهد.

علی نجفی توانا جرم شناس و رییس اسبق کانون وکلا در مورد پرونده قتل ملیکا می گوید: از منظر جامعه شناسی جنایی و جرم شناسی قطعا باید یک سری اطلاعات کامل از مرتکب جرم و خانواده قربانی وجود داشته باشد. با این حال ملیکا، شهید خشونت است. شاید سرقت اموال ملیکا نتیجه مقاومتش در برابر امیال جنسی متهم بوده باشد یا مقاومت در برابر اموالش بوده باشد؛ بنابراین تا انگیزه مرتکب جرم مشخص نشود نمی توان گفت که این خشونت به چه دلیلی رخ داده است. متاسفانه به دلیل عدم ساماندهی نامناسب حمل و نقل در کشور بارها شاهد جنایات مختلف حتی به صورت زنجیره ای در بحث خشونت جنسی و جسمی بوده ایم؛ مانند قتل های سریالی که توسط راننده های خودروهای شخصی در کشور رخ داده است.

وقتی در بحث حمل و نقل مدیریت درستی انجام نمی شود و افراد به خاطر مشکلات اقتصادی اقدام به مسافرکشی می کنند، این اتفاقات رخ می دهد، چراکه این افراد به خاطر مشکلاتی که دارند یا به فکر سرقت می افتند یا به خاطر محرومیت های جنسی درصدد رفع آن برمی آیند و درنهایت چنین قربانیانی را بر جای می گذارند؛ این موضوعات به صورت زنجیروار به هم متصل هستند.

نجفی توانا در ادامه می گوید: بنابراین قاتل ملیکا خودش قربانی مشکلات اقتصادی و اجتماعی کشور است؛ یعنی اگر این قاتل شغل مناسبی داشت و مدیریت می شد، مرتکب چنین اقدامی نمی شد. در چنین شرایطی فرد در راستای حمایت فردی از خواسته خود دست به این جنایت می زند. اغلب رانندگان حین رانندگی سیگار می کشند یا برخی ها از نوع رفتارهایشان پیداست که مواد مخدر مصرف کرده اند. میزان مصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی در کشور رو به افزایش است، بنابراین مشخص نیست متهم به قتل ملیکا حین ارتکاب جرم از ماده مخدر استفاده کرده یا نه!

امیدواریم مقامات ارشد پلیس اطلاعات کاملی از پرونده متهم به قتل ملیکا یا مجرمان دیگر در چارچوب مجموعه علمی ارایه دهند تا کارشناسان با مطالعه آن چیستی جنایت، چرایی جنایت و راهکارها را برای مردم تشریح کنند. تشریح این پرونده ها از نظر جرم شناسی هم می تواند یک راهنما برای مدیران و هم یک الگوریتم برای هدایت و مراقبت مردم از خود باشد. مردم براساس این نقشه راه کمتر دچار چنین حوادثی خواهند شد.

این جرم شناس می گوید: از منظر جرم شناسی معمولا وقتی مجرم در سرقت، خشونت به خرج می دهد، قصد تهدید دارد و وقتی شخص مقاومت زیادی می کند یک ضربه به او می زند و اموال قربانی را می دزدد و می برد، اما وقتی مجرم با چاقو ضربات متعددی به قربانی وارد می کند مشخص است فرد کنترل خود را از دست داده یا با خشم کنترل نشده می خواهد از قربانی انتقام بگیرد. مجرم زمانی از ضربات متعدد چاقو استفاده می کند که یا با مقاومت قربانی در برابر امیال جنسی و جسمی مواجه می شود یا به خاطر اعتیاد کنترل خود را از دست می دهد.

استفاده از ضربات متعدد چاقو اغلب در وقوع قتل ها به خاطر کینه و انتقام متهم از قربانی است که این کینه هم اکثرا یک نوع کینه شخصی است. معمولا سارقان عادی موضوع را شخصی نمی کنند مگر اینکه معتاد باشند یا تحت تاثیر واکنش تند قربانی قرار بگیرند. این مجرمان از منظر روانشناسی نیز دچار نوعی بیماری روحی و روانی پنهان هستند که در بعضی موارد اهریمن درونشان بیدار می شود و آن ها را وادار به واکنش های تند می کند.

نجفی توانا همچنین در مورد افزایش خشم و خشونت در جامعه می گوید: خشم نتیجه فعل و انفعالات ذهنی و ناشی از عوامل درونی و بیرونی در افراد است. افراد خشمگین، افرادی هستند که به علت مشکلات اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، تربیتی، فرهنگی و روحی و روانی نمی توانند بر خود تسلطی داشته باشند و این عدم تسلط منجر به رفتارهای خشن می شود. در جوامعی که مردم از نظر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی وضعیت مناسبی دارند آستانه مقاومت شان بالاتر و کنترل بر خشم شان بیشتر است.

هرچه افراد جامعه از نظر اقتصادی، تربیتی، روحی و روانی و فرهنگی دچار مشکل باشند در مدیریت رفتار نیز دچار ضعف می شوند و خشونت های مختلفی را از خود بروز می دهند؛ این خشونت ها گاهی کلامی، جنسی، فیزیکی، دینی و سیاسی است. معمولا افرادی که رفتارهای متعارفی دارند اقدام به خشونت نمی کنند. رفتار انسانی حکم می کند که ما به عنوان انسان با هم نوع خودمان با احترام برخورد کنیم. در کشور ما به خاطر جنگ، تحریم، تورم، برخوردهای گروه های مختلف، افزایش جرایم و فساد مدیریتی بستری به وجود آمده که برخی از افراد جامعه دچار ازهم گسیختگی وعدم تعادل روحی و روانی شده اند. بنابراین در چنین فضایی کلاهبرداری، سرقت و جرم و جنایت روبه افرایش خواهد بود.