یک مورد هم زیاد است، اما هیچ آمار رسمی از تعداد خودکشی در ایران نیست؛ شاید رسمی ترین آن همان یادداشت سال گذشته ی معاون فرهنگی و اجتماعی فراجا باشد، جایی که سردار منتظرالمهدی در یاددشتی برای رسانه ها نوشت: حاصل این اقدام در کشور ما جانباختن سالانه بیش از 4000 نفر و آسیب دیدن شدید 10 تا 20 برابر این تعداد است .

به گزارش خبرآنلاین، شاید تنها مورد توجه به خودکشی همان مواقعی است که یک پزشک، پرستار یا دانشجو ساکن خوابگاه دست به این اقدام می زند اما کسی از سایر زنان و مردانی که با این روش به زندگی خود پایان می دهد ندارد، حتی خیلی مواقع نزدیکان فرد تلاش می کنند علت اصلی مرگ را پنهان کنند، با این وجود سایه چنین مرگی بالای سر جامعه است، طوری که بهزیستی تصمیم گرفته اقدامی برای حمایت از افراد اقدام کننده به خودکشی انجام دهد.

حسینی، رییس سازمان بهزیستی کشور مدتی قبل اعلام کرد: طرح ویژه خودکشی به عنوان پایلوت در تهران و همچنین در کرمانشاه و ایلام اجرا شده است.

درهمین باره سیدحسن موسوی چلک، معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی گفت: بر اساس متون علمی به ازای هر یک فوت ناشی از خودکشی حدود 20 اقدام به خودکشی وجود دارد.

او معتقد است پیگیری پس از ترخیص یکی از روش هایی است که می تواند سبب ساز کاهش موارد خودکشی شود.

در ایران شماره تلفن 1480 و اورژانس اجتماعی با شمار 123 برای مشاوره با کسانی که تفکر خودکشی دارند خدمات رایگان ارائه می دهند.

متن کامل این گفت وگو در ادامه امده است.

چه شد که سازمان بهزیستی به سمت اجرای طرح ویژه خودکشی حرکت کرد؟

موضوع خودکشی و اقدام به خودکشی در کشور ما مانند سایر کشورها وجود دارد، افرادی که اقدام می کنند معمولاً پس دریافت خدمات اولیه به خانواده یا محل اقامت خود بازمی گردند، اما خطر اقدام مجدد در این افراد بالا است و به مراتب بیشتر از کسانی است که تاکنون چنین سابقه ای نداشته اند. بر اساس متون علمی به ازای هر یک فوت ناشی از خودکشی حدود 20 اقدام به خودکشی وجود دارد.

معمولاً پس از مداخله اولیه درباره کسی که به خودکشی اقدام کرده ارتباط سازمان یافته ای با او برقرار نمی شود، در حالی که این افراد نیازمند پیگیری مجدد هستند، پیگیری پس از ترخیص یکی از مراحل فرآیند مداخله است که پس از خروج فرد از چرخه خدمات اولیه انجام می شود تا از اثربخشی مداخلات اطمینان حاصل شود و فرد رها نشود، چراکه برخی افراد پس از ترخیص همچنان احساس نگرانی، ناامنی یا تنهایی دارند و ممکن است به حمایت های روانی و اجتماعی بیشتری نیاز داشته باشند.

این طرح در چه استان هایی اجرا می شود و چرا؟

این طرح به صورت پایلوت در استان های تهران، کرمانشاه و ایلام اجرا می شود، البته این طرح اقدامی مستقل و جدید نیست، بلکه روندی است که پیش تر وجود داشته و اکنون به شکل هدفمندتر و نظام مندتر اجرا می شود.

چرا این استان ها انتخاب شدند؟

برای این که آمار بالاتری در حوزه اقدام به خودکشی دارند. البته این طرح به عنوان یک پروژه پایلوت طراحی شده است تا ابتدا میزان اثربخشی آن مشخص شود. به همین دلیل، اجرای سراسری آن در آغاز کار در دستور کار نیست. اگر ارزیابی ها نشان دهد که این مدل مؤثر است، با شناسایی نقاط قوت و ضعف و استخراج راهکارهای اثرگذار، برنامه ارتقا یافته و در دستورالعمل ها نهادینه می شود تا به عنوان بخشی از برنامه های همیشگی اجرا شود.

آیا می توان درباره وضعیت خودکشی در کشور آمار مشخصی ارائه کرد؟

وضعیت ایران بالاتر از میانگین نرم جهانی نیست، معمولاً اقدام به خودکشی در سنین نوجوانی و جوانی بیشتر دیده می شود، در این میان زنان بیشتر اقدام می کنند اما میزان فوت در آن ها کمتر است، درحالی که مردان کمتر اقدام می کنند اما احتمال فوت در آن ها بیشتر است. این الگوها در سطح جهانی نیز تقریباً مشابه است، هرچند در برخی کشورها نرخ ها بالاتر است، اما در مجموع روند جهانی خودکشی کاهشی است.

کدام مناطق ایران بیشترین میزان اقدام به خودکشی را دارند؟

مطالعات نشان می دهد که شمال غرب کشور در این زمینه بیشتر درگیر است.

عوامل مؤثر بر اقدام به خودکشی در ایران چیست؟

این عوامل متعدد و چندبعدی هستند. شکست های عاطفی یا اقتصادی، مشکلات خانوادگی، اختلالات روانی به ویژه افسردگی، فقدان مهارت های زندگی و ارتباطی و دسترسی ناکافی به منابع حمایتی از مهم ترین دلایل هستند. این عوامل مشابه شرایط سایر کشورها است.

چه منابع حمایتی برای افرادی که تفکر اقدام به خودکشی دارند وجود دارد؟

در ایران شماره تلفن 1480 برای مشاوره راه اندازی شده و اورژانس اجتماعی با شمار 123 فعال است، خدمات آن ها رایگان است که توسط نیروهای آموزش دیده و متخصص ارائه می شود.

آیا بحران های اجتماعی مانند حوادث دی ماه تأثیر بر میزان اقدام به خودکشی دارند؟

تاثیر فوری خیر، آثار روانی بحران ها معمولاً با تأخیر بروز می کند و نمی توان به طور فوری تغییرات را مشاهده کرد. پس از جنگ 12 روزه یا حوادث دی ماه، افزایش محسوس در میزان اقدام به خودکشی مشاهده نشده است، اما بحران ها هرچه گسترده تر باشند می توانند تأثیر بیشتری داشته باشند، بنابراین شدت بحران، در دسترس بودن یا نبودن منابع حمایتی و مهارت های مقابله ای افراد در بروز اقدام به خودکشی تعیین کننده است.

این روزها که جامعه درگیر یک سوگ جمعی شده چه توصیه ای دارید؟

دولت و حاکمیت باید در کنار مردم باشند و خدمات حمایتی ارائه کنند. این حضور و پشتیبانی اعتماد و اطمینان مردم را افزایش می دهد، رییس جمهور نیز عزم جدی برای حمایت از مردم دارد و تصمیمات کلان کشور در آینده نقش مهمی در کاهش آسیب های روانی ایفا می کند. اعتماد یکی از شاخص های کلیدی سرمایه اجتماعی است. هرچقدر اعتماد بیشتر باشد، مشارکت مردم، مسئولیت پذیری، تاب آوری و سلامت جامعه نیز بالاتر می رود. تمرکز بر حفظ و افزایش سرمایه اجتماعی، کلید حل بسیاری از بحران ها و کاهش آسیب های اجتماعی است، اهمیت این مسئله آنقدر هست که ما امسال قبل از همه این مسائل شعار انجمن مددکاران اجتماعی ایران را بر مبنای سرمایه اجتماعی انتخاب کردیم، این انتخاب بر اساس شاخص ها و مشاهدات اجتماعی در جامعه بوده است، افزایش سرمایه اجتماعی می تواند همراهی مردم و تاب آوری آن ها را تقویت کند و در مدیریت بحران ها مؤثر باشد.