فرارو تعدیل نیرو و کاهش درآمد، دو کلیدواژه ای هستند که این روزها در دل گزارش ها، اخبار و اظهارنظرها خود را نشان می دهند. شرایطی که بخش مهمی از آن، به قطعی طولانی مدت اینترنت و ارتباطات در دی ماه گذشته و آثار اقتصادی و اجتماعی آن برمی گردد.

به گزارش فرارو، در همان ایام خاموشی ارتباطات این تخمین ها از سوی مقامات رسمی و کارشناسان شنیده می شد که هر روز قطعی اینترنت، پنج هزار میلیارد تومان خسارت اقتصادی از خود به جا می گذارد. حالا با انتشار گزاش اقتصادی دی ماه از سوی شاپرک (شرکت شبکه الکترونیکی پرداخت کارت)، این تخمین ها تبدیل به اعداد و ارقام روی کاغذ شدند.

گزارش شاپرک نشان می دهد که در دی ماه، 185 میلیون تراکنش به ارزش حدودی 100 هزار میلیارد تومان نسبت به ماه آذر از چرخه اقتصاد کشور حذف شده است. این تنها بخشی از خسارت های خاموشی اینترنت در دی ماه است. چرا که کاربران در شبکه های اجتماعی بر این موضوع تاکید داشتند که شبکه شاپرک، مربوط به تراکنش های خرد مانند گردش مالی خرید و پرداخت قبض و شارژ از طریق موبایل، دستگاه های کارتخوان و پرداختی های اینترنتی بوده و ارقام مربوطه، نشان دهنده تاثیر این خاموشی بر اقشار مختلف مردم و کسب وکارهای کوچک است.

یکی از کاربران اقتصادی نویس توییتر در این باره نوشت: پشت حذف بیش از 100 هزار میلیارد تومان تراکنش از شاپرک در 30 روز گذشته بابت اختلال اینترنت یک آنلاین شاپ اینستاگرامی هست که اجاره خونه اش عقب افتاده. یک مغازه دار هست که درآمد آنلاینش بیشتر از فروش حضوری بوده، یک برنامه نویس فریلنسر که پروژه خارجی داشته و نتونسته تحویل بده. یک خانم خانه دار که با فروش آنلاین خرج خودش و بچه هاش رو درمی آورده. درآمد این افراد قطع شده و موندن با پرداخت قبوض و اجاره و مالیات چه کنند. کسب وکار کوچک که ضربه بخوره، تامین کننده عمده هم آسیب می بینه ممکنه سرمایش رو از کسب و کار خارج کنه و رکود اقتصادی عمیق تر میشه!

قطعی اینترنت بین الملل به غیر از تاثیرگذاری بر تراکنش ها، آثار دیگری هم بر طیف گسترده ای کسب وکارهای آنلاین یا نیازمند به این ابزار ارتباطی گذاشت؛ این خسارت ها را می توان به صورت جداگانه در پلتفرم های آنلاین، بازار تبلیغات دیجیتال، رسانه های برخط، پلتفرم های محتوامحور، خدمات داده محور، شرکت های بازرگانی و ارائه دهندگان خدمات عمومی استخراج کرد که این رقم را افزایش می دهد.

آنچه در دی ماه رخ داد را می توان دومین ضربه اقتصادی در سال جاری دانست. جنگ 12 روزه هم اثرات سنگینی بر اقتصاد ایران از خود به جا گذاشت. در روزهای جنگ و پس از آن، واحدهای اقتصادی خصوصی و دولتی در اندازه مختلف از کسب وکارهای خانگی تا شرکت های بزرگ و صنایع، به دلیل شرایط جنگی، انسداد مرزها، بسته شدن حریم هوایی، تعطیلی فرودگاه ها، قطعی اینترنت و اختلال GPS با چالش هایی جدی مواجه شدند. هنوز رقم مشخصی از خسارت های مستقیم و غیرمستقیم این جنگ به اقتصاد کشور وجود ندارد.

ضربات اقتصادی، آثار مختلفی بر جامعه می گذارند که تعدیل نیرو و از بین رفتن مشاغل، یکی از آن هاست. هنوز مشخص نیست که خسارت اقتصادی قطعی ارتباطات در دی ماه، چه میزان کسب و کار یا شغل را از بین برده است. بر اساس آماری که مدیرکل دفتر سیاست گذاری و توسعه اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در آذرماه طی یک جلسه در کاشمر ارائه داد، در دو ماهه تیر و مرداد و پس از جنگ 12 روزه، بیش از 600 هزار نیروی کار رسمی از بنگاه های مشمول تأمین اجتماعی در کشور تعدیل شدند.

از چند روز قبل، در توییتر فارسی روایت های مختلفی از تعدیل نیرو در شرکت های مختلف و افزایش نیروهای متقاضی شغل منتشر می شود. نکته این که شرایط مذکور در ماه های پایانی سال و پیش از تعطیلات نوروز 1405 بر کشور بار شده است.

در کنار این روایت ها، تعداد زیادی از کسب وکارهای اینترنتی با برقراری اتصال اینترنت، تلاش کردند تا فعالیت شغلی خود را از سر بگیرند. فعالیت های آن ها از یک طرف با خاموشی اینترنت و قطع ارتباطات با مخاطب با چالش روبرو شد. از طرف دیگر وقتی اینترنت وصل شد، آغاز به فعالیت آن ها واکنش های تندی از سوی برخی کاربران مجازی به دنبال داشت مبنی بر این که این کسب وکارها مشغول عادی سازی شرایط هستند. فضا برای آن ها در چند روز اخیر بهتر از قبل شده و با حمایت کاربران عادی همراه است.

در چنین شرایطی، از دست دادن شغل و تعطیلی کسب و کارها، فشار اقتصادی بر جامعه را افزایش می دهد. روندی که با گذشت کمتر از 40 روز از ناآرامی های دی ماه 1404، خبر خوشایندی برای جامعه محسوب نمی شود. چرا که فارغ از موضوع قطعی اینترنت و تاثیر آن بر کسب وکارها، شرایط اقتصادی کشور به صورت کلی و در حوزه های مختلف، از لحاظ شاخص های گوناگون، نامطلوب ارزیابی می شود.