در المپیک زمستانی امسال از هفتم فوریه (هجدهم بهمن ماه) تا چهاردهم مارس (بیست و سوم اسفندماه) از یک اثر دیده نشده از لئوناردو داوینچی پرده برداری شد.

به گزارش ایلنا، این اثر یک نقاشی عظیمِ ناتمامِ دیواری و سقفی است که قرن ها در دل قلعه اسفورزا . پنهان مانده بود. این اثر در اغلب مواقع به دلیل مرمت، پشت داربست ها از دید عموم مخفی مانده بود.

لئوناردو داوینچی یکی از نادرترین چهره های تاریخ هنر است؛ هنرمندی که مرز میان هنر، علم و تفکر فلسفی را درنوردید. او نقاشی را صرفاً ابزار زیبایی نمی دانست، بلکه آن را راهی برای شناخت جهان، بدن انسان، طبیعت و قوانین پنهان هستی می دید. آثارش، از مونالیزا تا شام آخر ، نقطه تلاقی دقت علمی، تخیل هنری و نگاه انسانی اند؛ جایی که نور، آناتومی، پرسپکتیو و روان شناسی چهره به وحدتی کم نظیر می رسند. اهمیت داوینچی در تاریخ هنر، نه فقط در شاهکارهایش، بلکه در این است که هنر را به دانشی زنده و جست وجوگر بدل کرد؛ هنری که پرسش می پرسد، می کاود و فراتر از زمان خود می اندیشد.

بازدیدکنندگان از 7 فوریه تا 14 مارس (بیش از پنج هفته) اجازه دارند از داربست 20 فوتی داخل تالار سالا دله آسه واقع در قلعه اسفورزا بالا بروند و مرمت گران را در حال کار روی دیوارنگاره لئوناردو از نزدیک مشاهده نمایند.

پس از این بازه، فضا دوباره برای 18 ماه بسته خواهد شد؛ موضوعی که این دسترسی محدود را به فرصتی نادر برای تماشای اثر در میانه فرآیند مرمت بدل می کند.

دیوارنگاره لئوناردو داوینچی در تالار سالا دله آسه واقع در قلعه اسفورتسکو، میلان، ایتالیا، در سال 2019/عکس: روبرتو سرا ایگوانا پرس/ گتی ایمیجز.

این نقاشی که حدود سال 1498 آغاز شده و مدت ها زیر لایه هایی از گچ پنهان بوده است، اثر دیده نشده لئوناردو داوینچی ست که به تازگی دوباره به عنوان اثری اصیل از استاد رنسانس، مورد ارزیابی قرار گرفته است.

بر اساس نامه های تاریخی لودوویکو اسفورزا ، دوک میلان، این تالار در سال 1498 به دست لئوناردو و کارگاهش نقاشی شد. دیوارها و سقف گنبدی تالار با شکوهی چشمگیر آراسته شدند: نقشِ پیچک هایی درهم تنیده زیر پرگولا، سایه بانی ساخته شده از 16 درخت، و تک رنگ هایی از ریشه ها و صخره ها. اما در سال 1499 بود که با تصرف میلان به دست فرانسه، اسفورزا و لئوناردو ناچار به فرار شدند.

در ادامه این روند تاریخی، در سده های بعد، قلعه ی مذکور، کاربریِ نظامی یافته و به همین واسطه بوده که دیوارهای سالا دله آسه رنگ آمیزی شند و نقاشی داوینچی زیر گچ و رنگ مدفون و پنهان شد و به مرور خاطرات و راویت هایی که درباره آن وجود داشت کم رنگ و کم رنگ تر شد.

اواخر قرن نوزدهم بود که ردهایی از رنگ اصلی کشف شد. تلاش های مرمتی در طول قرن بیستم سرانجام دیوارنگاره را به طور کامل آشکار کرد؛ اما با این حال، یک نوع از رنگ های آن با عنوان تمپرای به شکلی بسیار ظریف و شکننده، باقی ماند.

مرمت گران در حال حاضر برای پاک سازی سطح نقاشی، از کاغذ برنج ژاپنی به همراه آب دی یونیزه استفاده می کنند، تا به این واسطه نمک هایی را که به دیوار نفوذ کرده اند، به نرمی خارج کنند؛ روشی دقیق که برای حفاظت از لایه های حساس رنگ به کار می رود.

جزییاتی از دیوارنگاره لئوناردو داوینچی در تالار سالا دله آسه واقع در قلعه اسفورتسکو/عکس: روبرتو سرا ایگوانا پرس / گتی ایمیجز

هم زمان، در اتاق های پانورامیک قلعه، یک چیدمان چندرسانه ای تازه، تاریخچه سالا دله آسه و نقش لئوناردو در دربار اسفورزا را روایت می کند. لئوناردو از محبوبان دوک بود و در همان دوره، شام آخر را در کلیسای سانتا ماریا دله گراتسیه ی میلان خلق کرد.

قلعه اسفورزا (Castello Sforzesco) یکی از مهم ترین نمادهای تاریخی و فرهنگی میلان است؛ بنایی که در قلب رنسانس ایتالیا، هم زمان کارکردی نظامی، سیاسی و هنری داشته است. این قلعه در سده پانزدهم به دست خاندان اسفورزا بازسازی شد و به مرکزی برای قدرت و حمایت از هنر بدل گشت. حضور هنرمندانی چون لئوناردو داوینچی در پروژه های تزیینی و معماری آن، قلعه اسفورزا را از یک دژ صرف به فضایی فرهنگی و اندیشمندانه ارتقا داد. امروز این بنا نه تنها یادگار تاریخ پرتنش میلان است، بلکه همچون موزه ای زنده، پیوند میان قدرت، هنر و حافظه تاریخی را به نمایش می گذارد.

از 21 ژانویه، اتاق بیست و یکم پیناکوتکای قلعه نیز با طراحی کاملاً جدید به روی عموم بازگشایی می شود؛ بخشی که به لئوناردسکی ها (هنرمندانی آموزش دیده در کارگاه لئوناردو یا به شدت متأثر از او) اختصاص دارد و شامل مرمت ها و آثار تازه افزوده است.