روزنامه خراسان نوشت: با وجود برخی نقاط مثبت و روشن، کیفیت اجرایی و سینمایی آثار جشنواره 1404 را می توان ضعیف ارزیابی کرد. این ضعف، زمانی بیشتر به چشم می آید که به خاطر بیاوریم جشنواره چهل وسوم، پس از چند سال رکود، سال گذشته توانسته بود تا حدی رونق را به مهم ترین رویداد سینمایی ایران بازگرداند. این رشد اما، در دومین سال از مدیریت منوچهر شاهسواری بر جشنواره فجر ادامه دار نبود.

در حالی که عموم رویدادهای سینمایی دنیا تلاش می کنند تا اثری گیرا از فیلم سازی برجسته با بازیگران نامدار را به عنوان فیلم افتتاحیه خود معرفی کنند و از مدت ها قبل بر روی اولین نمایش عمومی آن مانور می دهند، جشنواره فجر چهل وچهارم، مطابق سال های قبلی، با اثری معمولی و کم رمق افتتاح شد. انیمیشن نگهبانان خورشید که اگر سال گذشته به جشنواره می آمد، حتی نمی توانست بهترین پویانمایی این رویداد لقب گیرد، جشنواره چهل وچهارم را افتتاح کرد؛ در حالی که گفته شده بود فیلم های این رویداد بدون قرعه کشی و بر اساس ظرفیت هایشان در جدول اکران چیده شده اند.

به رغم حضور 33 فیلم در جشنواره فیلم فجر چهل وچهارم که عددی بیشتر از اغلب جشنواره های یک دهه اخیر (به استثنای سال گذشته) را نشان می دهد، تعداد فیلم های ماندگار این رویداد مشخصا صفر و تعداد آثار آبرومندش هم چیزی بین یک تا دو است؛ عددی که به طور سنتی، برای هر جشنواره یک یا دو فیلم فراموش نشدنی و شش - هفت فیلم استاندارد است. در این وضعیت، متاستاز فیلم های ارگانی سطحی که هرچقدر در کیفیت تولید فاجعه بار به نظر می رسند، در شعاردادن پرادعا هستند به اندام های جشنواره ملی فجر، اوضاع غریبی را ایجاد کرده که بعد از دهه شصت، در سینمای ایران کمتر دیده شده است. قریب به نیمی از فیلم های جشنواره امسال بر مبنای یک مفهوم استراتژیک، از جنگ 12 روزه و نفوذ گرفته تا خرابکاری و فساد اقتصادی، ساخته شده بودند که غالبا از فرط بی کیفیتی، به کمدی ناخواسته می زدند.

با نظر به حذف هیئت انتخاب که طرفداران پروپاقرصی هم داشت، حالا انتظار می رود که متولی رسمی این انتخاب ها (دبیر جشنواره) صراحتا پاسخگو باشد و توضحاتی را به اهالی رسانه ارائه کند. شاید بد نباشد که متولیان جشنواره ای که کمتر از دو دهه قبل جرم مسعود کیمیایی، اینجا بدون من بهرام توکلی، خانه پدری کیانوش عیاری، آلزایمر احمدرضا معتمدی، آسمان محبوب داریوش مهرجویی و جدایی نادر از سیمین اصغر فرهادی در یک دوره از آن به رقابت می پرداختند، برای جدا کردن آثار فرمایشی ضعیفی که توسط کارمندان سینما و دلبستگان بودجه هایی با صفرهای پرتعداد ساخته می شوند از محصولاتی که در مدیوم سینما حل شده باشند، تصمیمی عاجل بگیرند و این سینمای در حال افول را ولو با تنفس مصنوعی، زنده نگه دارند.

می توان پیش بینی کرد که جشنواره چهل وچهارم فجر، بیش از هر چیز، به واسطه نشست های خبری اش در یادها خواهد ماند؛ از نشست های جنجالی و شلوغ تا نشست های تک نفره و دونفره. با این همه، هیجان زدگی همچنان آفت مهم نشست های خبری فجر است؛ جایی که یک رویداد متمدانه و رسانه ای به محلی برای زنده باد و مرده باد گفتن یا بیان جملات آتشین، با ضریب بازدید بالا در اینستاگرام تبدیل می شود. در این اوضاع، برخی از سینماگران هم آب را گل آلود می بینند تا برای خودشان از این نمد کلاهی بسازند و با موضع گیری هایی درشت، بیشتر وایرال شوند. از سوی دیگر، شان نشست خبری اهالی سینما با اصحاب رسانه در کاخ جشنواره فیلم فجر اجل از آن است که با هر جمله زرد و دستمالی شده ای، حضاری که منطقا باید مشغول تولید محتوا یا انعکاس آن یا لااقل اندیشیدن باشند، کف و سوت بزنند.

در هیاهوی نمایش فیلم ها و برگزاری نشست های خبری، مدیران جشنواره چهل وچهارم از ادای احترام به چهره های برجسته و باسابقه سینمای ایران هم غافل نشدند و با برگزاری مراسم های بزرگداشتی که عمدتا به واسطه حضور اصحاب رسانه در پردیس سینمایی ملت بازتاب خبری خوبی پیدا می کرد، از چهره هایی مثل منوچهر محمدی، آزیتا لاچینی، محسن روشن و اسفندیار شهیدی تجلیل کردند. برنامه ریزی چنین آیین هایی باعث شد که ارج نهادن به تلاش پیش کسوتان عرصه هنر در شلوغ ترین و پربسامدترین حالت ممکن برگزار شود و نسل تازه سینمادوستان ایرانی، در فرصتی مغتنم، شاهد مراسمی باشد که سخنرانانش تلاش می کنند تا گوشه ای از زندگی هنری این چهره های باسابقه را در کلام خود منعکس نمایند.

تصمیم مدیران جشنواره چهل وچهارم برای اضافه کردن چند فیلم کوتاه و مستند به چرخه نمایش فیلم های بلند داستانی، کاملا نمایشی و تزیینی بود که نهایتا فقط همپوشانی نمایش ها و سردرگمی مخاطبان را به همراه داشت. اساسا سینمای ایران در ذات خودش آن قدر غنی هست که نیازی به رنگ و لعاب دادن به جشنواره، با چنین ترفندهایی، نداشته باشد. سینمای مطلوب ایران و جشنواره ترازش، طبعا باید به سمت تخصصی شدن برود؛ نه این که شمایل یک جنگ شادی متنوع یا یک مهمانی فامیلی با پذیرایی به سبک سلف سرویس را پیدا کند.

دست اندازهای چهل وچهارمین جشنواره فجر از همان زمان ثبت نام اهالی رسانه آغاز شد؛ جایی که خود دست اندرکاران این رویداد، بر اساس صلاحدیدی که سازوکارش هنوز شفاف نشده، دست به انتخاب اهالی رسانه بزنند. همین رویکرد، ضعف جدی در اطلاع رسانی را نیز به همراه داشت و آش به قدری شور شد که فیلم خارج شده از جدول اکران (عروس چشمه)، در سینماهای مردمی تهران و در یکی از شهرستان ها به نمایش درآمد. از سوی دیگر، حداقل سه تغییر عنوان در یک جدول یازده روزه، مشخصا حاکی از شلختگی است و تغییرات زمانی و تاخیرهای برگزاری نیز، اجرا و مدیریت ضعیف مهم‎ترین رویداد سینمایی ایران را بازنمایی می کند.

آخرین روز جشنواره فجر هم، با نمایش سه فیلم جهان مبهم هاتف ، استخر و مولا (خارج از مسابقه) وضعیت تاسف باری را برای سکانس پایانی این رویداد به ثبت رساند. مسئولان کاخ جشنواره که احتمالا به واسطه نام سروش صحت، حسابی به استخر دل بسته بودند، فیلم بی رمق صحت را در حالی برای آخرین سانس رسمی ذخیره کرده بودند که دو فیلم دیگر نیز عبارت بودند از یک اثر شعاری و یک محصول تاریخی - مذهبی تولید شده به کمک هوش مصنوعی که هیچ کدام حتی در حد و اندازه های یک بخش جنبی از جشنواره هم نبودند؛ چه رسد به اکران در آخرین و به طور سنتی شلوغ ترین روز این رویداد. علاوه بر این، برگزار نشدن نشست خبری فیلم استخر ، در میان این همه نشست خلوت و بی رونق، نوعی بی احترامی به اصحاب رسانه بود که کام خبرنگاران در روز آخر را تلخ کرد.