فرارو جک هانتر، تحلیلگر ارشد مسائل بین الملل اندیشکده کویینسی

به نقل از نشریه ریسپانسیبل استیت کرفت، در سال 2019، جان بولتون تلاش کرد برداشت شخصی خود از شعار اول آمریکا را شفاف سازی کند و گفت: ایده این بود که واقعاً حفاظت از آمریکا بالاترین اولویت باشد. جمله ای که در ظاهر بدیهی به نظر می رسید، اما در عمق خود ابهام داشت و از زبان یکی از جنگ طلب ترین چهره های واشنگتنِ آن دوره بیان می شد.

بولتون برای تقویت استدلالش به گذشته بازگشت و یادآوری کرد: در سال 2008، جان مک کین، نامزد جمهوری خواهان، شعارش این بود: کشور اول سپس با لحنی کنایه آمیز پرسید: حالا چه کسی در این اتاق می خواهد حدس بزند که او درباره کدام کشور صحبت می کرد؟ پاسخ روشن بود: ایالات متحده. اما مقصود اصلی بولتون در ادامه آشکار شد؛ جایی که با لحنی کاملاً جدی تأکید کرد: پس برای من توضیح بدهید چه تفاوتی میان رویکرد مک کین و رویکرد دونالد ترامپ وجود دارد.

همین جا بود که تناقض خود را نشان داد. یکی از دلایل اصلی شکست مک کین در انتخابات ریاست جمهوری 2008 این بود که رأی دهندگان آمریکایی از سیاست خارجی فاجعه بار و مداخله جویانه دولت جورج دبلیو بوش به ستوه آمده بودند و خواهان تغییر بودند. سناتور آریزونا که از سال 1982 در واشنگتن حضور داشت، عملاً چیزی فراتر از تداوم همان مسیر را وعده نمی داد. در مقابل، در سال 2016، ترامپ با وعده سیاست خارجی کم مداخله گرانه تر وارد رقابت شد؛ وعده ای که بخش مهمی از جذابیت سیاسی او را شکل داد و تمایزی واقعی با شعار کشور اول مک کین ایجاد می کرد، تمایزی که بولتون یا آن را نمی دید یا ترجیح می داد نبیند.

باراک اوباما نیز زمانی با وعده مهار مداخله جویی پا به کاخ سفید گذاشت؛ وعده ای که در عمل، زیر سایه گسترش کم سابقه و مرگ بار جنگ پهپادی در دهه 2000 رنگ باخت. فاصله میان شعار و واقعیت، بار دیگر سیاست خارجی ایالات متحده را به مسیرهایی پرهزینه و آشنا بازگرداند و امید به تغییر را فرسوده کرد.

با این همه، تمایزها روشن بود. جان مک کین آشکارا نامزد جنگ طلبان و نئومحافظه کاران به شمار می رفت؛ اوباما با پرچم ضدجنگ وارد میدان شد؛ و دونالد ترامپ نیز با ادعایی مشابه مسیر خود را آغاز کرد. پدیده ترامپ قرار بود جایگزینی برای گارد قدیمی جمهوری خواهان باشد؛ نوعی اخلاق تازه در سیاست خارجی که به سنت پَت بیوکنن و ران پال نزدیک تر بود تا به جهان بینی بیل کریستول و دیوید فرام. دقیقاً به همین دلیل بود که در سال 2016، بسیاری از نئومحافظه کاران و جمهوری خواهانِ موسوم به حزب جنگ، ترجیح دادند پشت سر نامزد دموکرات ها یعنی هیلاری کلینتون صف بکشند.

از همین رو بود که هفت سال پیش، تلاش جان بولتون برای جا زدن اول آمریکا ی ترامپ به عنوان ادامه مداخله جوییِ مک کین بوش، بیشتر به یک شوخی سیاسی شباهت داشت. آیا واقعاً تصور می کرد پایگاه محافظه کاران تا این اندازه ساده لوح است؟ امروز اما دیگر جای خنده باقی نمانده است. اکنون جنگ طلبان، از جمله نئومحافظه کاران قدیمی، مداخله جوییِ طرفدار جنگ را به طور پیوسته با برچسب اول آمریکا بسته بندی و عرضه می کنند.

در این بازبرندسازی، شاید مؤثرترین چهره مارکو روبیو باشد؛ سیاستمداری که در سال 2016 نامزد محبوب نئومحافظه کاران برای تداوم میراث بوش چنی محسوب می شد. در روایت جدید، اول آمریکا به معنای تغییر رژیمِ تحت رهبری آمریکا در ونزوئلا تعریف می شود، تصاحب احتمالی گرینلند را در بر می گیرد و تهدید به جنگی تازه با ایران و حتی تغییر رژیم در کوبا را نیز روی میز می گذارد. اول آمریکا اکنون، بیش از آن که پرچم پرهیز از جنگ باشد، به نقابی تازه بر چهره همان سیاست کهنه و پرهزینه مداخله جویی تبدیل شده است.

جی دی ونس اول آمریکا را مفهومی سیال می داند؛ شعاری که به زعم او می تواند هم به معنای مذاکره با ایران تفسیر شود و هم به معنای حمله تعبیر شود. ونس هشدار می دهد زمان در حال تمام شدن است و همان ادعای تکراری سه دهه ای بنیامین نتانیاهو را بازتولید می کند؛ این که ایران در آستانه دستیابی به سلاح هسته ای قرار دارد، ادعایی که بارها و بارها تکرار شده، بی آن که به واقعیت تبدیل شود.

ماه گذشته، ونس برکناری نیکلاس مادورو را منفعت ملی آمریکا توصیف کرد و با لحنی آمرانه تأکید داشت: در محله ما، ایالات متحده تصمیم گیرنده است؛ همیشه هم همین طور بوده و اکنون نیز دوباره چنین شده است. این دقیقاً همان زبانی است که اول آمریکا را از شعاری برای پرهیز از مداخله، به مجوزی برای مداخله بازتعریف می کند.

این بازتعریف اما به ونس محدود نمی ماند. پیت هگست، وزیر جنگ، هفت ماه پیش از حمله آمریکا به ونزوئلا اعلام کرده بود: برای قرار دادن آمریکا در اولویت، قاره آمریکا را در اولویت می گذاریم و وعده داده بود که تهدیدهای مشترک در این نیم کره با پاسخی جدی روبه رو خواهند شد. در ماه ژوئن، هگست مدعی شد آمریکا برنامه هسته ای ایران را نابود و ویران کرده است و درست پیش از حملات همان ماه گفت: آنچه اکنون به طور زنده می بینید، صلح از طریق قدرت و اول آمریکاست.

این هفته نیز او بار دیگر تأکید کرد پنتاگون بیش از هر زمان دیگری آماده است تا اگر تهران از مذاکره سر باز زند، ایران را دوباره بمباران کند؛ آن هم در شرایطی که تابستان گذشته به افکار عمومی گفته شده بود این برنامه پیش تر از میان رفته است. تناقضی که بیش از هر چیز نشان می دهد اول آمریکا در روایت جدید، نه نشانه پایان جنگ، بلکه توجیهی تازه برای تداوم آن شده است.

خود دونالد ترامپ که از دوگانگی واکنش پایگاه رأی دهندگانش نسبت به حملات احتمالی علیه ایران ناخشنود بود، به مایکل شرر در نشریه آتلانتیک گفت این اوست که تعیین می کند اول آمریکا دقیقاً به چه معناست و تأکید کرد: از آن جا که من این اصطلاح را ایجاد کردم، فکر می کنم این من هستم که معنایش را تعیین می کنم. هیچ کس مدعی نیست ترامپ همواره به نسخه ای مهارگر و ضد مداخله از اول آمریکا پایبند بوده است. واقعیت درست در نقطه مقابل قرار دارد؛ دوره نخست ریاست جمهوری او سرشار از تصمیم های مداخله جویانه ای بود که بارها و بارها با شعارهای اعلامی اش در تضاد قرار گرفتند.

با این حال، او امروز بیش از هر زمان دیگری از وعده های آغازین خود فاصله گرفته است؛ مسیری که نه تنها در آن تنها نمانده، بلکه با همراهی حامیان و نمایندگانی ادامه یافته است که با رضایت خاطر، همان روایت را مصادره و بازتعریف می کنند. نمونه شاخص این روند، لیندزی گراهام است؛ سناتور جمهوری خواهِ آشکارا جنگ طلب و نئومحافظه کار که اکنون با اشتیاق، پرچم ماگا را در دست گرفته است. او حتی پا را فراتر گذاشته و گفته مأموریت دونالد ترامپ دوباره عظیم کردن ایران از مسیر جنگ آمریکا علیه آن کشور است؛ شعاری که خود رییس جمهور نیز بی هیچ طعنه یا فاصله گذاری ای آن را تکرار کرده است. چهره های محافظه کارِ طرفدار جنگ در پایگاه ترامپ از جمله مارک لوین، نیز همین مسیر را دنبال کرده اند. پرسش ناگزیر این است که آیا اول آمریکا آن قدر تهی شده که عملاً به مفهومی غیرقابل استفاده یا حتی مرده تبدیل شده است.

آن دسته از سیاستمدارانی که به روح ضد مداخله گرای اول آمریکا باور داشتند از جمله مارجری تیلور گرین و توماس مسی و رند پال، امروز از سوی ترامپ به حاشیه رانده شده اند. او ترجیح می دهد به جای آنان با سناتور گراهام گلف بازی کند و حتی در مراسم صبحانه ملی دعا، مسی را احمق خطاب کرده است.

هشت سال پیش، بریون مک کلانهان، تاریخ دان لیبرتارین، پس از سخنرانی مهم سیاست خارجی ترامپ در آوریل 2016 با تحسین نوشت که رویکرد او فاصله ای طراوت بخش از ذهنیت بمباران محور حزب جمهوری خواه مدرن دارد. او یادآوری کرد که ران پال پیش تر تلاش کرده بود آمریکا را از ماجراجویی های خارجی دور نگه دارد و پت بیوکنن نیز عدم مداخله را محور کارزارهای انتخاباتی خود در دهه های 1980 و 1990 قرار داده بود. به باور مک کلانهان، ترامپ اما توانسته بود افراد بیشتری را پیرامون این ایده بسیج کند و عدم مداخله را بار دیگر جذاب سازد.

او حتی امیدوار بود شاید جنگ های بی پایان و خون ریزی های بی هدف آمریکا در دولت ترامپ پایان یابد و شاید در چهار دهه آینده، تاریخ نگاران این دوره را اول آمریکا یا حتی عصر ترامپ بنامند. شاید تاریخ نگاران واقعاً چنین نامی را برگزینند؛ همان گونه که مارکو روبیو و لیندزی گراهام امروز آن را به کار می برند. اما برای بخش بزرگی از کسانی که زمانی به این ایده دل بسته بودند، دیگر چنین نخواهد بود. آنانی که اکنون قدرت را در دست دارند، این مفهوم را از درون تهی کرده اند. بی تردید، این دوره عصر ترامپ است؛ اما دیگر، عصر اول آمریکا نیست.