در سال های اخیر، توجه دانشمندان بیش از گذشته به پیامدهای فراتر از علائم تنفسی بیماری آنفلوآنزا جلب شده است. شواهد نشان می دهند این عفونت شایع می تواند بر اندام های حیاتی دیگر، به ویژه قلب، اثر بگذارد و زمینه ساز بروز مشکلات جدی شود.

به گزارش ایسنا، آنفلوآنزا یکی از شایع ترین عفونت های ویروسی در جهان است که هر سال میلیون ها نفر را درگیر می کند. بیشتر افراد این بیماری را با تب، سرفه و بدن درد می شناسند و انتظار دارند پس از چند روز بهبود یابند. با این حال، تجربه بالینی پزشکان سال هاست نشان می دهد که در دوره های اوج شیوع آنفلوآنزا، موارد بستری و حتی مرگ ناشی از مشکلات قلبی افزایش پیدا می کند. این موضوع، پرسش های مهمی را درباره ارتباط میان عفونت های ویروسی و سلامت قلب مطرح کرده است.

قلب عضوی است که به طور مداوم در حال فعالیت است و هرگونه اختلال در عملکرد سلول های آن می تواند پیامدهای جدی داشته باشد. برخی ویروس ها قادرند مستقیما به بافت قلب نفوذ کنند یا از طریق واکنش های شدید سیستم ایمنی به آن آسیب بزنند. با وجود این، تا مدت ها مشخص نبود که آنفلوآنزا دقیقا از چه مسیری باعث صدمه به قلب می شود و چرا خطر حمله قلبی در زمان ابتلا به این بیماری افزایش می یابد. روشن شدن این سازوکارها می تواند به پیشگیری و درمان بهتر بیماران کمک کند، به ویژه افرادی که از قبل مشکلات قلبی یا فشار خون دارند.

تیمی از پژوهشگران به سرپرستی فیلیپ سویرسکی، استاد و مدیر مؤسسه پژوهش های قلب و عروق در دانشکده پزشکی آیکان در مونت ساینای، به همراه جفری داونی و دیگر همکاران خود، در همین راستا پژوهشی را برای بررسی ارتباط میان آنفلوآنزای نوع A و آسیب قلبی انجام دادند. این مطالعه که به نقش پاسخ های ایمنی و پیام رسان های خاص در بدن می پرداخت، تلاش داشت توضیح دهد چگونه یک عفونت ویروسی می تواند به رویدادهای خطرناک قلبی منجر شود.

روش کار پژوهشگران ترکیبی از بررسی نمونه های انسانی و مطالعات آزمایشگاهی بود. آن ها کالبدشکافی 35 بیمار بستری شده ای را که بر اثر آنفلوآنزا جان خود را از دست داده بودند، تحلیل کردند و هم زمان از مدل های حیوانی برای بررسی دقیق تر مسیرهای سلولی استفاده کردند. همچنین عملکرد سلول های ایمنی خاص و تأثیر آن ها بر سلول های عضلانی قلب در شرایط عفونت ویروسی مورد ارزیابی قرار گرفت.

یافته های پژوهش نشان دادند بیش از 85 درصد بیماران فوت شده دست کم یک بیماری زمینه ای قلبی-عروقی مانند فشار خون بالا داشته اند و بسیاری از آن ها هم زمان با مشکلاتی مانند تصلب شرایین یا فیبروز قلبی مواجه بوده اند. این موضوع نشان می دهد بیماری های قلبی نقش مهمی در شدت پیامدهای آنفلوآنزا دارند و می توانند خطر مرگ را افزایش دهند.

در بخش دیگری از نتایج مشخص شد نوعی سلول ایمنی سفید به نام پیش دندریتیک سل 3 پس از آلوده شدن در ریه، به قلب مهاجرت می کند و مقدار زیادی از ماده ای به نام اینترفرون نوع یک تولید می کند. این ماده که معمولا برای مقابله با ویروس ها مفید است، در این حالت باعث مرگ سلول های عضلانی قلب و کاهش توان پمپاژ قلب می شود.

اهمیت این یافته ها زمانی بیشتر می شود که پژوهشگران نشان دادند با استفاده از یک درمان نوین مبتنی بر mRNA اصلاح شده می توان این مسیر آسیب زا را تا حدی مهار کرد. در مدل های آزمایشگاهی، این روش باعث کاهش نشانه های آسیب قلبی، مانند پایین تر آمدن سطح تروپونین، و بهبود عملکرد قلب شد، بدون آنکه توان دفاعی بدن در برابر ویروس تضعیف شود. تروپونین پروتیینی است که افزایش آن در خون نشانه آسیب به عضله قلب محسوب می شود.

این پژوهش چشم انداز تازه ای برای درک بهتر ارتباط میان عفونت ها و بیماری های قلبی فراهم می کند و می تواند زمینه ساز توسعه درمان های جدید برای محافظت از قلب در زمان ابتلا به آنفلوآنزا باشد.

نتایج این مطالعه در نشریه علمی Immunity منتشر شده اند که از مجلات معتبر حوزه ایمنی شناسی به شمار می رود و به انتشار پژوهش های وابسته به مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی بین المللی می پردازد.