هر وقت بحث جنگنده ها پیش می آید، معمولاً ذهن ها سریع به سمت هواپیماهای آمریکایی، روسی و چینی می رود. نام هایی مثل F-35 Lightning II، Sukhoi Su-57 یا Chengdu J-20 فوراً روی میز قرار می گیرند. این ها بدون تردید جنگنده های بسیار پیشرفته ای هستند. با این حال چیزی که اغلب نادیده گرفته می شود Dassault Rafale است؛ جنگنده ای چندمنظوره که توسط شرکت فرانسوی Dassault Aviation طراحی و ساخته شده و بسیاری آن را یکی از قدرتمندترین و کامل ترین هواپیماهای رزمی جهان می دانند.

رافال از سال 2004 عملیاتی شده و بیش از 300 فروند از آن ساخته شده که در نقاط مختلف جهان به کار گرفته شده اند. داسو به طور پیوسته این هواپیما را ارتقا داده است. ابتدا استاندارد F1 در 2004، سپس F2 در 2006 و بعد F3 در 2008 معرفی شد. در سال 2018 نسخه F3R از راه رسید و پس از آن استاندارد جدید F4 با زیرگونه های 4.1 و 4.2 عرضه شد.

با توجه به روند ارتقاهای مداوم، عجیب نیست که برنامه هایی برای آینده نیز وجود داشته باشد تا رافال تا دهه 2060 هم همچنان کارآمد بماند. مسیر بزرگ بعدی، استاندارد Rafale F5 است که بعضی ها به شکل غیررسمی آن را سوپر رافال می نامند.

قبل از هر مقایسه باید یک نکته مهم را روشن کرد. تنها یکی از این دو هواپیما همین حالا در خدمت است و آن اف-35 است. رافال اف 5 هنوز در مرحله توسعه قرار دارد و طبق برآوردهای فعلی زودتر از حدود 2030 وارد خدمت نخواهد شد.

از نظر توانایی ها، بزرگ ترین برتری اف-35 این است که روی یک پلتفرم جدیدتر و پیشرفته تر بنا شده. این هواپیما نسل پنجم بوده و از پایه به عنوان یک جنگنده پنهانکار طراحی شده است. به همین دلیل در چندین زمینه از نسل های قبلی جلوتر بوده و بسیاری آن را پیشرفته ترین جنگنده عملیاتی امروز می دانند.

رافال اما کار خود را به عنوان یک جنگنده نسل چهارم آغاز کرد و بعد از چندین ارتقا اکنون در رده 4.5 یا 4.5 پلاس قرار می گیرد و البته از نظر پنهانکاری نمی تواند به اف-35 برسد. در عوض، رافال توانمندی های جنگ الکترونیک بسیار قوی دارد، در مأموریت های معمول می تواند تعداد بیشتری مهمات حمل کند و هزینه خرید و نگهداری آن پایین تر است. نسخه سوپر رافال قرار است امکان همکاری با پهپادهای رزمی را هم داشته باشد، حوزه ای که آمریکایی ها نیز به طور جدی دنبال می کنند.

ساده بگوییم، سوپر رافال یک جنگنده چندمنظوره بسیار توانمند در رده 4.5 خواهد بود، اما در برخی زمینه ها فقط به این دلیل عقب می ماند که اف-35 به نسل جدیدتری تعلق دارد. رقیب مستقیم تر اف-35 احتمالاً جنگنده های نسل ششم آینده خواهند بود؛ برنامه هایی مانند سیستم رزمی هوایی آینده اروپا و پروژه های در حال توسعه آمریکا.