فرارو- بر اساس اطلاعات جدید و رسمی منتشر شده درباره افزایش حقوق ها در سال جدید، کارمندانی که در سال 1404 حقوق پایه 13 میلیون تومانی داشتند، با افزایش 43 درصدی مواجه شده اند و حقوق آن ها در سال جاری به حدود 18.6 میلیون تومان می رسد. این روند ادامه پیدا می کند تا به افرادی می رسیم که حقوق 15 میلیون تومانی دریافت می کردند و افزایش 40 درصدی تجربه می کنند و حقوقشان به 21 میلیون تومان می رسد. کمترین درصد افزایش یعنی 23 درصد نیز به کارمندانی می رسد که در سال 1404 حقوق 100 میلیون تومانی دریافت می کردند و حقوق آن ها به 123 میلیون تومان در سال جاری می رسد.

به گزارش فرارو، این روند افزایش حقوق ها در شرایطی رخ می دهد که کشور همچنان با تورم و سایه جنگ و تحریم های خارجی رو به رو است. با توجه به این شرایط، دکتر مرتضی افقه، اقتصاددان و عضو هیئت علمی دانشگاه چمران اهواز به بررسی وضعیت فعلی اقتصاد کشور و تغییرات دستمزدها پرداخته است:

مرتضی افقه به فرارو گفت: این موضوع را بارها مورد تاکید قرار داده ام که اگر مشکلات اقتصادمان حل نشود و اگر تحریم ها برداشته نشوند، همچنان با مشکلات اقتصادی گسترده و تورم رو به رو خواهیم بود. چرا این پیش شرط را قائل می شوم؟ چون اقتصادمان به خارج از کشور وابسته است. نه فقط ما، بلکه اصلا هیچ کشوری را در کل کره زمین پیدا نمی کنید که بدون ارتباط با جهان خارج بتواند سطح رفاه و تولید ملی خود را بالا ببرد. اتفاقا این وابستگی اقتصاد کشور به جهان خارج، برای ایران بسیار بالاتر است. روابط سیاسی و تجاری به شدت روی اقتصاد کشور ما موثر است. ما بیش از 120 سال است که از طریق فروش نفت بخش های تولید و مصرفمان را ارتقا می دهیم.

وی افزود: متاسفانه در طول بیش از 40 سال اخیر، بارها تاکید شده که می خواهیم وابستگی خود را به نفت کاهش دهیم، اما این وابستگی نه تنها کم نشده است، بلکه مواد خام دیگری نیز در کنار نفت به فروش می رسد.

این اقتصاددان با اشاره به شرایط تحریمی کشور گفت: از 8 سال پیش تا کنون با تشدید تحریم ها مواجهیم. این وضعیت برای اقتصادی مثل ایران سخت است. درواقع بیش از 2 سال دوام آوردن در شرایط تحریمی تقریبا غیرممکن به نظر می رسد. آقای روحانی هم فکر می کرد که می توان از منابع دیگر استفاده کرد و جایگزین نفت کرد تا ترامپ برود و رییس جمهور بعدی که دموکرات می شود وضعیت را بهبود می دهد.

وی افزود: اما دیدیم که همین فرصت نیز در زمان ریاست جمهوری آقای رییسی و تیم ایشان از دست رفت، حالا 8 سال گذشته است. هرچقدر هم دولت منبع داشت که بتواند جایگزین نفت کند، مصرف کرده است. بنابراین اکنون به معنای واقعی کلمه خزانه دولت خالی است. من حتی پیش از جنگ و طی سال گذشته گفتم در شرایطی که تحریم ها حل نشود، دولت از نیمه دوم سال 1404 حتی در تامین حقوق معمول کارکنان خود با مشکلات جدی مواجه خواهد شد.

عضو هیئت علمی دانشگاه چمران اهواز در ادامه گفت: در حال حاضر دولت پولی ندارد، مگر این که به سراغ چاپ پول برود یا از بانک مرکزی استقراض کند، چون راهکارهایی مثل اوراق قرضه هم جواب نمی دهد. قطع وابستگی به نفت یا کاهش وابستگی به نفت در بودجه دولت ها که در دولت های مختلف ادعا می شود، چندان درست نیست. به وضوح میبینیم که GDP کشور به شدت به فروش نفت وابسته است و نسبت به کاهش فروش نفت آسیب پذیر است. همین وضعیت است که تورم های بیش از حد را دامن می زند.

وی با اشاره به عملکرد دولت در قبال وضعیت اقتصادی کشور و افزایش حقوق ها گفت: آقای پزشکیان تجربه و ایده ویژه ای در زمینه اقتصاد نداشت، بنابراین به اطلاعات اقتصادخوانده هایی اتکا کرد که حتی آنان نیز تجریه ویژه ای در این زمینه نداشتند. این که دولت تصمیم گرفته حقوق 13 میلیون تومانی به حقوق 18 میلیون تومانی تبدیل شود، حتی برای یک نفر نیز در شهرهای بزرگ با در نظر گرفتن تورم جواب نمی دهد، چه برسد به این که شخص نان آور خانواده باشد. حتی من این فرض را در نظر می گیرم که فرد حقوق بگیر مسکن هم دارد و مجبور نیست اجاره خانه هم بدهد یا محل کارش به شکلی باشد که مجبور نشود هزینه های حمل و نقل سنگین متقبل شود. با تورم فعلی کشور حقوق 18 میلیون تومانی هم جواب نمی دهد.

این استاد دانشگاه تاکید کرد: کاملا واضح است که حاکمیت باید فکری به حال وضعیت اقتصادی و درامد کارمندان داشته باشد. 8 سال است که مردم با تورم های بالای 30 درصد مواجه شده اند و شوک های اقتصادی مختلفی را نیز از سر گذرانده اند تا حدی که آن 30 درصد به یکباره به حدود 60 درصد رسیده است. این تورم به شکل مشخص روی اقلام اساسی خانوارها که تاثیر زیادی بر زندگی خانوارهای کم درامد دارد موثر است.

وی افزود: در کشور ما افرادی هم هستند که حقوق هایی می گیرند که بسیار کمتر از بازدهی و بهره وری آنان برای تولید ملی است. اما به جز این گروه ها، فاصله بین متخصص و غیرمتخصص ها در بخش تامین حقوق و دستمزدها نیز اشتباه است و منتهی به کشتن انگیزه به ویژه در جوانان متخصص می شود. درواقع پیچیدگی ها و ظرافت های تعیین حقوق بسیار مهم است اما در دست عده ای از نمایندگان مجلس افتاده که شاید تخصصی در این زمینه ندارند. تعیین حقوق، فقط پیچیدگی های اقتصادی ندارد، بلکه پیچیدگی های سیاسی و اجتماعی هم دارد. این موضوع ابعاد مختلفی دارد. از یک سو دولت پول کافی ندارد و بخش زیادی از تورم ناشی از حکمرانی ضعیف را به مردم تحمیل می کند و از طرفی دیگر پولی که متعلق به خود مردم است به شکل قطره چکانی به مردم می دهد. اگر مشکلات فعلی ما با جهان خارج حل نشود سال آینده شرایط بسیار پیچیده تر می شود. البته این را مورد تاکید قرار می دهم که این به این معنا نیست که مشکل کشور ما فقط سایه جنگ و تحریم است. مشکل اصلی کشور ما ساختارهای ناکارآمد و حکمرانی ضعیف اقتصادی است.