از بهبودهای ساده گرفته تا افزودن جزییات خیالی به چهره ها، موبایل های هوشمند امروزی تصمیم می گیرند خاطرات ما چگونه ثبت شوند. شاید نتیجه را دوست داشته باشید، اما این روند می تواند نحوه نگاه ما به جهان را تغییر دهد.

به گزارش ایسنا، آیا تا به حال با موبایلتان از ماه عکس گرفته اید؟ احتمالا با دیدن نتیجه ناامید شده باشید، مگر اینکه موبایل شما یک سامسونگ گلکسی باشد. این موبایل ها قابلیتی به نام زوم فضایی 100 برابر دارند که تصاویری شگفت انگیز و بسیار واضح از ماه ثبت می کنند؛ آن هم با لنزی به اندازه یک ناخن. این نتیجه حتی از آیفون اپل هم بهتر است، اما یک نکته مهم وجود دارد: عکس های ماه سامسونگ واقعی نیستند.

به نقل از بی بی سی، یک کاربر ردیت این موضوع را نشان داد؛ او موبایل سامسونگ را مقابل تصویری عمدا تار و پیکسلی از ماه روی صفحه رایانه گرفت. موبایل، عکسی واضح با دهانه ها و سایه هایی ثبت کرد که اصلا در تصویر اصلی وجود نداشتند. سامسونگ این قابلیت را افزایش جزییات می نامد، اما واقعیت این است که شرکت، یک هوش مصنوعی را آموزش داده تا ماه را تشخیص دهد و وقتی دوربین قادر به ثبت جزییات نیست، آن ها را خودش اضافه کند.

البته چنین قابلیتی به صورت پیش فرض در همه موبایل ها فعال نیست. اما فرقی نمی کند چه موبایلی در جیبتان باشد؛ هر بار که دکمه شاتر را می زنید، مجموعه ای از الگوریتم ها و ابزارهای پردازش مبتنی بر هوش مصنوعی در پس زمینه فعال می شوند. این پردازش ها می توانند تریلیون ها عملیات انجام دهند، آن هم پیش از آنکه عکس در گالری ذخیره شود.

در حالت کلی، هدف این فرآیندها ثبت عکس هایی زیبا و اغلب وفادار به واقعیت است. اما در برخی موارد افراطی، بعضی موبایل ها به قدری از هوش مصنوعی استفاده می کنند که نتیجه از آنچه چشم انسان می بیند، فاصله می گیرد. دفعه بعد که عکس می گیرید، از خودتان بپرسید: دوربین شما واقعیت را ثبت می کند یا در حال دستکاری آن است؟

به گفته زیو عطار، مدیرعامل شرکت Glass Imaging کسی که در گروه توسعه حالت پرتره آیفون کار کرده است، به این کار عکاسی محاسباتی می گویند. او توضیح می دهد که موبایل شما فقط نورِ برخورد کرده به حسگر را ثبت نمی کند؛ بلکه حدس می زند اگر دوربین بهتر بود، تصویر چگونه می شد و بعد همان تصویر را برایتان می سازد.

سخنگوی سامسونگ می گوید: قابلیت های مبتنی بر هوش مصنوعی برای افزایش کیفیت تصویر و در عین حال حفظ اصالت طراحی شده اند. کاربران کنترل کامل دارند و می توانند این قابلیت ها را طبق ترجیح شخصی خود خاموش کنند.

اما حتی وقتی قابلیت های پر سر و صدای هوش مصنوعی را خاموش می کنید، باز هم الگوریتم ها در حال کار هستند. وقتی دکمه عکاسی را می زنید، معمولا بین چهار تا 10 عکس به طور هم زمان ثبت می شود. گوشی این تصاویر را با هم ترکیب می کند تا عکسی بهتر از یک شات تکی به دست آید. بعضی از این تصاویر مشابه اند و بعضی دیگر روی بخش های متفاوتی از صحنه تمرکز دارند.

این پردازش های پایه برای اصلاح مشکلاتی انجام می شوند که اغلب کاربران دوست ندارند ببینند، از جمله کاهش نویز برای حذف دانه دانه شدن تصویر، تصحیح رنگ برای نزدیک تر شدن به آنچه در دنیای واقعی دیده می شود و HDR که چند تصویر با نوردهی متفاوت را ترکیب می کند تا هم سایه ها و هم نقاط روشن حفظ شوند. موبایل ها همچنین دشمن سرسخت تاری هستند و از چندین روش هم زمان برای مبارزه با آن استفاده می کنند.

برای مثال، آیفون ها قابلیتی به نام Deep Fusion دارند که از هوش مصنوعی آموزش دیده با میلیون ها تصویر استفاده می کند. این شبکه های عصبی می توانند اشیای موجود در عکس را تشخیص دهند و هر بخش را به صورت جداگانه پردازش کنند؛ حتی تغییر پیکسل های منفرد بر اساس تصاویری که قبلا دیده اند. عطار می گوید: این یک تفکیک بسیار سطح بالاست.

نتیجه معمولا تصویری شفاف و واضح است، اما برخی منتقدان معتقدند موبایل های امروزی زیاده روی می کنند. گاهی تصاویر حالتی پلاستیکی، بافت های تخت یا شبیه نقاشی آبرنگی پیدا می کنند. تلاش افراطی برای حذف ایرادها حتی می تواند اعوجاج های عجیبی ایجاد کند که شبیه توهمات هوش مصنوعی است. بعضی کاربران آن قدر از عکس های بیش از حد صیقلی گوشی های جدید ناراضی اند که به مدل های قدیمی تر برمی گردند یا حتی یک موبایل دوم فقط برای عکاسی همراه دارند.

سخنگوی اپل می گوید: تمرکز ما همیشه بر کمک به کاربران برای ثبت لحظات واقعی بوده، به طوری که بتوانند خاطراتشان را همان طور که تجربه کرده اند، دوباره ببینند. ما به هوش مصنوعی به عنوان فرصتی بزرگ نگاه می کنیم، اما به سنت عکاسی نیز احترام می گذاریم و معتقدیم باید با دقت از آن استفاده شود.

لو مانویچ، استاد فرهنگ دیجیتال در دانشگاه نیویورک، می گوید: از زاویه ای مثبت تر می توان گفت بیشتر این ویرایش ها را عکاسان حرفه ای همیشه به صورت دستی انجام می دادند. حالا به جای بازی با پارامترهای پیچیده، همه چیز خودکار شده است. توانایی هایی که قبلا فقط در اختیار حرفه ای ها بود، حالا به دست کاربران عادی رسیده است.

اما هم زمان، موبایل شما در حال گرفتن تصمیم های خلاقانه و حتی هنری درباره خاطراتتان است. اغلب بدون اینکه متوجه شوید.

رافائل مانتیوک، استاد دانشگاه کمبریج، می گوید: سازندگان موبایل واقعا قصد ساخت تصاویر جعلی ندارند. اما شیوه رندر تصویر، آزادی خلاقانه زیادی دارد. هر گوشی سبک خاص خودش را دارد؛ درست مثل عکاسان مختلف.

در این بحث، معمولا یک معیار پنهان وجود دارد: اینکه عکس واقعی باید شبیه عکس های دوران فیلم باشد. اما این مقایسه منصفانه نیست. از همان ابتدای تاریخ عکاسی، همیشه نوعی پردازش در کار بوده است. بسیاری از الگوریتم ها صرفا نقص های ذاتی لنزها و حسگرهای کوچک گوشی ها را جبران می کنند.

با این حال، برخی قابلیت ها پا را فراتر می گذارند. در بسیاری از گوشی های مخصوص بازار آسیا به ویژه برندهای چینی، فیلترهای زیبایی مبتنی بر هوش مصنوعی به طور پیش فرض فعال اند که پوست را صاف می کنند یا اجزای صورت را تغییر می دهند.

عطار می گوید: این کاملا توهم است. موبایل ابرو را تشخیص می دهد و اگر جزییات کافی نباشد، مو به آن اضافه می کند یا حتی برای آدم های دوردست، چشم هایی می کشد که به جهات تصادفی نگاه می کنند.

به گفته کارشناسان، این موضوع ریشه در تفاوت های فرهنگی دارد. گوشی های اپل چنین قابلیت هایی ندارند و گوگل هم از سال 2020 فیلترهای زیبایی را به صورت پیش فرض در گوشی های پیکسل غیرفعال کرد و به تأثیرات منفی آن بر سلامت روان اشاره کرد.

مانویچ می گوید: زیباسازی چیز جدیدی نیست. روتوش از قرن نوزدهم وجود داشته. اما افزودن خودکار جزییاتی که اصلا در صحنه نبوده اند، پدیده کاملا تازه ای است. در برخی جنبه ها هنوز عکاسی است و در برخی جنبه ها چیزی فراتر از آن.

این فقط یک بحث فلسفی نیست. پژوهش ها نشان می دهند تصاویر و ویدئوهای ویرایش شده با هوش مصنوعی می توانند خاطرات کاذب ایجاد کنند یا برداشت ما از بدن خودمان را تغییر دهند.

حتی شرکت های آمریکایی هم قابلیت هایی را ارائه داده اند که مرزها را جابه جا می کند. برای مثال، موبایل های پیکسل گوگل قابلیتی به نام Best Take دارند. شما چند عکس گروهی می گیرید و بعد بهترین چهره ها را از تصاویر مختلف انتخاب می کنید تا یک عکس نهایی بسازید.

این عکس شاید زیبا باشد، اما لحظه ای را نشان می دهد که هرگز رخ نداده است. با این حال، مانتیوک می گوید: احتمالا همان طوری است که می خواهید آن لحظه را به یاد بیاورید.

می توانید HDR را خاموش کنید، فیلترهای زیبایی را غیرفعال کنید یا تنظیمات بهینه سازی صحنه سامسونگ را کنار بگذارید. اما اگر واقعا بخواهید تصویری کاملا خام، بدون دخالت هوش مصنوعی بگیرید، باید قدم های بیشتری بردارید.

حالت Pro Mode در موبایل های جدید سامسونگ عکس های کاملا دست نخورده می گیرد. در آیفون، حتی ProRAW هم شامل مقداری پردازش است و برای عکس کاملا خام باید از اپلیکیشن های جانبی استفاده کنید.

این عکس ها چندان زیبا نخواهند بود: نویز زیاد، رنگ های نادرست، نرمی و تاری. اما برای بعضی ها این ایرادات نوستالژیک جذاب است.

با این حال، مانویچ معتقد است تجربه عکاسی خام ارزشش را دارد تا بفهمید موبایلتان معمولا چه کاری با عکس ها انجام می دهد و آگاه تر باشید که تصاویرتان دقیقا چه شکلی هستند.