دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، در راستای تداوم فشار اقتصادی، با صدور یک فرمان اجرایی، چارچوب اعمال تعرفه بر شرکای تجاری ایران را مشخص کرد. طبق اطلاعیه کاخ سفید، این فرمان بستری را فراهم می کند تا آمریکا بتواند بر واردات از هر کشوری که به طور مستقیم یا غیرمستقیم از ایران کالا یا خدمات خریداری می کند، تعرفه مازادی را اعمال کند. ترامپ پیش تر رقم این تعرفه را 25درصد اعلام کرده بود؛ هرچند جزییات اجرایی این سیاست مشخص نشده است.

به گزارش دنیای اقتصاد، کارشناسان هشدار می دهند این سیاست، در صورت اجرا، هزینه مبادلاتی را بالا می برد و تجارت غیررسمی و غیرشفاف را گسترش خواهد داد. بیشترین اثر این تصمیم از مسیر فشار بر شرکای اصلی ایران یعنی چین، امارات، ترکیه و عراق ظاهر خواهد شد. در میان 4شریک بزرگ تجاری ایران، چین بیشترین میزان صادرات را به آمریکا دارد و در صورت اعمال تعرفه بیشترین آسیب را می بیند.

در شرایطی که تجارت خارجی ایران طی سال های اخیر زیر فشار همزمان تحریم ها، محدودیت های مالی و نوسان نرخ ارز قرار داشته، اعمال تعرفه 25 درصدی می تواند به کاهش سطح همکاری مستقیم با ایران یا انتقال مبادلات به مسیرهای غیرشفاف تر و پرهزینه تر منجر شود. مسیری که در نهایت هزینه تجارت خارجی را برای فعالان اقتصادی ایرانی افزایش می دهد.

مرتضی حاجی آقامیری، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران، درباره تاثیر اعمال تعرفه های 25درصدی آمریکا بر شرکای تجاری ایران توضیح داد: این احتمال وجود دارد که بسیاری از کشورها سطح مبادلات تجاری خود با ایران را کاهش دهند یا تجارت با ایران از مسیرهای غیرمستقیم و پرهزینه تری انجام شود. هر دو حالت نیز به کاهش حجم تجارت خارجی ایران منجر خواهد شد.

این فعال بخش خصوصی عنوان کرد: در شرایط کنونی، شیوه های دور زدن تحریم ها هزینه های تجارت خارجی را به طور قابل توجهی افزایش می دهد. رهگیری مبادلات، حتی تراکنش های مرتبط با رمزارزها، با سخت گیری بیشتری از سوی آمریکا دنبال می شود و هرچه این روش ها پیچیده تر باشند، هزینه های تحمیلی بر ایران افزایش می یابد.

این عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران با اشاره به خرید نفت ایران توسط چین اظهار کرد: در حال حاضر، حدود 90 درصد نفت صادراتی ایران توسط چین خریداری می شود. حتی در صورتی که چین میزان خرید نفت از ایران را کاهش ندهد، این کشور می تواند از شرایط موجود به عنوان اهرمی برای دریافت تخفیف های بیشتر استفاده کند.

در مجموع، برآیند فشارهای خارجی و محدودیت های داخلی، تجارت خارجی ایران را در موقعیتی قرار داده که ادامه مسیر پیشین را دشوارتر از همیشه کرده است. افزایش هزینه مبادلات، کاهش حاشیه سود، محدود شدن شرکای تجاری و تضعیف قدرت رقابت پذیری، همگی نشانه هایی از فشرده تر شدن فضای فعالیت برای صادرکنندگان و واردکنندگان ایرانی است.