فرارو- اساطیر ایران باستان، ریشه بسیاری از جشن های ایرانی بوده اند؛ چنان که نوروز را به جمشید نسبت می دهند. دراین بین جشن های دیگری نیز وجود دارند که هرکدام از آن ها به یکی از چهره ها و آیین های باستانی و اساطیری ایران تعلق دارند.

به گزارش فرارو، جشن بهمنگان، یکی از جشن های دوازده گانه ایرانی است که هرساله در دومین روز (بهمن روز) از ماه بهمن، در ایران برگزار می شده است. ایرانیان در این جشن به پاسداری و گرامیداشت خرد و اندیشه نیک می پردازند و به همین دلیل بهمن را که یکی از امشاسپندان است، مورد ستایش قرار می دهند.

بهمن درواقع مقرب ترین امشاسپند به اهورامزدا است. او در سمت راست اهورامزدا نشسته و ازاین منظر تاثیر بسزایی در تصمیماتی دارد که برای جهان گرفته می شوند. بهمن همچنین ازنظر خلقت نیز بر دیگر امشاسپندان تقدم داشته و او است که به عنوان اولین امشاسپند خلق شد.

نام بهمن با اندیشه و کردار نیک گره خورده و در قامت قیاس می توان او را با آپولون در اساطیر یونان باستان مورد مقایسه قرار داد. چنان که آپولون نیز در بین خدایان یونانی، ایزدی است که با اندیشه و امور عقلانی ارتباط بیشتری دارد. مطابق با اساطیر ایران، روح نیکی و و آفرینشگری، تنهاوتنها متعلق به اهورامزدا است. بااین حال هرکدام از ایزدان و امشاسپندان نیز از توانایی های ویژه ای برخوردار هستند که در راس آن ها باید از بهمن نام برد.

بهمن را باید پشتیبانی برای حیوانات و موجودات سودمند دانست. درعین حال، او کسی است که اندیشه نیک را برای انسان ها به ارمغان آورده و به این روش آن ها را در راه راستی قرار می دهد. بهمن درواقع مشاور اعظم اهورامزدا است و به همین سبب او کسی است که در جهان آخرت نیز به سنجش اعمال آدمیان خواهد پرداخت و درنهایت روان نیکوکاران را تا بهشت رهنمون می شود.

اصلی ترین دیوهایی که دربرابر بهمن قرار دارند، اَیشمَه (خشم)، آز یا غلط اندیشی و اَکَه مَنه یا اندیشه بد هستند.

بهمنگان یکی از جشن های دوازده گانه ایرانی است که در دومین روز از ماه بهمن -که درواقع با نام بهمن روز در ایران باستان شناخته می شده است- برگزار می شود. این جشن در راستای ستایش بهمن، مهم ترین امشاسپند در بین اساطیر ایران، هرساله در ایران باستان انجام می شده است. درحال حاضر نیز تعدادی از ایرانیان زرتشتی، همچنان به برگزاری این جشن ها پایبند هستند.

در گاه شماریِ ایران باستان، هر یک روز از ماه را به نام یکی از ایزادان و امشاسپندان می شناخته اند. همچنین نام ماه های ایرانی نیز تا همین امروز، برمبنای نام ایزدان و امشاسپندان ایرانی انتخاب شده است. ازنظر مردم ایران باستان، زمانی که نام ماه با نام روز مطابق می شد، بهترین زمان برای برگزاری مراسمات آیینی بود. ازاین رو، دومین روز از ماه بهمن را که چنان که گفته شد روز بهمن نام داشت، به عنوان روزی برای جشن و برگزاری بزرگداشت برای بهمن می دانستند.

مطابق با آیین بهمنگان، خروس به عنوان پرنده ویژه، یاسمن به عنوان گل ویژه و سپید نیز چنان رنگ ویژه به شمار می رفت. ایرانیان باستان ازآنجاکه بهمن را امشاسپندِ نگهبان حیوانات و موجودات سودمند می دانستند، در طول جشن بهمنگان، از خوردن گوشت امتناع کرده و درعوض از فرآورده های لبنی استفاده می کردند. ازآنجاکه در این روز هیچ حیوانی کشته نمی شد، دومین روز از بهمن ماه، همچنین به عنوان روز نابُر نیز معروف بوده و ازلحاظی این روز، روز حمایت از حقوق حیوانات در ایران باستان بوده است.

از دیگر رسوم در این جشن، خوردن گیاه بهمن است. گیاه بهمن، در دو رنگ سرخ و سفید، مورد استعمال قرار می گرفته است. دَم کردن و نوشیدن این گیاه، ازنظر ایرانیان فواید بسیاری داشته و علی الخصوص برای تقویت حافظه بسیار مفید بوده است.