چین در سال های اخیر با شتابی قابل توجه در حال گسترش توان دریایی خود است. مشاهده یک هواگرد بدون سرنشین پنهان کار بر عرشه ناو سیچوان، آن هم پیش از آغاز دور دوم آزمایش های دریایی، پرسش های مهمی را درباره آینده جنگ هوایی دریایی پکن مطرح کرده است؛ آیا این تنها یک ماکت است یا پیش درآمد ورود پهپادهای رزمی به قلب ناوگان چین؟

ویدئوهای منتشر شده نشان می دهند که یک هواگرد با پیکربندی بال دیس روی بالابر ناو سیچوان و سپس روی عرشه پرواز دیده شده است. این تصاویر تنها ساعاتی پیش از خروج ناو برای دومین مرحله آزمایش های دریایی ثبت شده اند. هرچند برخی تحلیلگران احتمال می دهند که این نمونه صرفا یک ماکت در ابعاد واقعی برای تمرین مدیریت عرشه باشد، اما شباهت آن به پهپاد پنهان کار GJ-11 باعث شده تا فرضیه آغاز آزمایش های یکپارچه سازی کاملا جدی گرفته شود.

ناو هواپیمابر سیچوان، متعلق به کلاس تایپ 076، جایگاهی خاص در میان شناورهای نظامی جهان دارد. این ناو یکی از معدود پلتفرم هایی است که به سامانه پرتاب منجنیق الکترومغناطیسی (EMALS) مجهز شده؛ فناوری که امکان به کارگیری طیف گسترده تری از هواگردها، به ویژه پهپادهای سنگین را فراهم می کند. از سال ها پیش و حتی قبل از به آب انداختن رسمی آن در دسامبر 2024، گمانه زنی ها حاکی از آن بود که سیچوان برای میزبانی هواپیماهای بدون سرنشین بال ثابت و دوربرد طراحی شده است.

پهپادهای بال دیس مانند GJ-11 نه برای نبردهای نزدیک و مانورهای تند، بلکه برای نفوذ عمیق و حملات دوربرد طراحی شده اند. تمرکز اصلی آن ها بر پرواز در ارتفاع بالا، سطح مقطع راداری بسیار پایین و توان بقا در محیط های به شدت دفاع شده است. استقرار چنین پهپادهایی روی ناوهای هواپیمابر این امکان را به چین می دهد که بدون نزدیک شدن به سواحل دشمن، حملاتی غافلگیرکننده و دشوار برای رهگیری انجام دهد؛ مزیتی که می تواند معادلات دفاعی منطقه ای را به طور جدی پیچیده کند.

تا امروز، جنگنده نسل پنجم J-35 نیروی دریایی چین تنها هواپیمای پنهان کار ناونشین بود که با منجنیق الکترومغناطیسی سازگار شده است. ورود ناو سیچوان به خدمت، آن هم با احتمال استقرار پهپادهای پنهان کار، این انحصار را می شکند و چین را به بازیگری متفاوت در این عرصه تبدیل می کند. سیچوان با وزن حدود 50 هزار تن، از بسیاری از ناوهای موجود در جهان بزرگ تر است و طراحی آن مرز میان یک ناو دوزیست تهاجمی و یک ناو هواپیمابر کامل را عمدا محو کرده است.

ایالات متحده از دهه 1980 به دنبال استقرار هواپیماهای پنهان کار روی ناوهای هواپیمابر بود، اما لغو پروژه هایی مانند A-12 و نسخه های ناونشین F-117 و F-22 این مسیر را بارها متوقف کرد. در حال حاضر، F-35 تنها گزینه عملیاتی غرب در این حوزه است. در مقابل، چین با تمرکز بر پهپادهای پنهان کار، مسیری متفاوت و شاید کم هزینه تر را برگزیده است.

ترکیب پهپادهای پنهان کار، پیشرفت سریع در هوش مصنوعی و توسعه لینک های داده امن، می تواند الگوی جدیدی از جنگ دریایی را شکل دهد. اگر سیچوان واقعا به پایگاه عملیاتی GJ-11 تبدیل شود، احتمالا سایر کشورهای دارای ناو هواپیمابر نیز ناچار خواهند شد به طور جدی تر به توسعه توان مشابه بیندیشند؛ مسیری که شاید آغازگر فصل تازه ای در رقابت قدرت های دریایی جهان باشد.