رودخانه گرین، بزرگ ترین شاخه رودخانه کلرادو در شمال شرقی یوتا، به طرزی عجیب از میان رشته کوه های اویینتا می گذرد؛ جایی که منطق جاذبه و سن زمین شناسی می گوید نباید این مسیر را طی می کرد. حالا پژوهشگران با استفاده از مدل سازی و تصویربرداری لرزه ای، سرانجام راز این رودخانه صعودکننده را کشف کرده اند.

به گزارش همشهری، رودخانه گرین، با عمق تقریبی 2300 فوت در دره ای عمیق جریان دارد، در حالی که رشته کوه اویینتا نزدیک به 2.5 مایل ارتفاع دارد و قدمتی حدود 50 میلیون سال دارد. رودخانه خود کمتر از هشت میلیون سال پیش شکل گرفته و از منظر زمین شناسی، نباید توانسته باشد در برابر این صخره عظیم مسیر خود را باز کند. این تناقض بیش از 150 سال ذهن زمین شناسان را به خود مشغول کرده بود.

تیم بین المللی پژوهشگران با هدایت آدم اسمیت از دانشگاه گلاسگو، به مطالعه مفهومی موسوم به چکه لیتوسفری (Lithospheric drip) پرداختند. این پدیده زمانی رخ می دهد که لایه ای سنگین و غنی از مواد معدنی در زیر پوسته زمین شکل گرفته و با گذر زمان به سمت گوشته فرو می رود. فرو رفتن این لایه می تواند زمین بالای خود را بکشد و حتی رشته کوه ها را کمی پایین بیاورد. پس از جدا شدن و ادامه سقوط، سطح زمین دوباره به حالت اولیه برمی گردد و الگوی خاصی شبیه به هدف تیراندازی بر روی زمین ایجاد می کند.

پژوهشگران با استفاده از تصویربرداری لرزه ای، شواهدی از وجود یک فضای سرد و گرد در عمق حدود 125 مایلی زیر زمین یافتند که قطر آن بین 22 تا 31 مایل است. این نشانه ها به عنوان یک بخش قدیمی و جداشده از چکه لیتوسفری تفسیر شد. محققان بر این باورند که سقوط این لایه باعث شد زمین به اندازه کافی پایین کشیده شود تا رودخانه گرین مسیر خود را در میان کوه ها باز کند و با رودخانه کلرادو ادغام شود.

مدل سازی زمین شناسی نشان می دهد که این پدیده به خوبی تغییر ارتفاع بیش از 1312 فوتی شبکه رودخانه را توضیح می دهد و فرضیات قدیمی مبنی بر اینکه رودخانه پیش از کوه ها شکل گرفته یا رسوبات مسیر آن را باز کرده اند، رد می کند.

این کشف نه تنها راز یک رودخانه تاریخی را فاش می کند، بلکه روش تحلیل چکه لیتوسفری را برای بررسی دیگر اختلافات زمین ساختی در جهان ارائه می دهد و می تواند الهام بخش تحقیقات زمین شناسی در مناطق مشابه باشد.