صریح حرف می زند و بر ایجاد اصلاحات بعد از حوادث تلخ در دی ماه تأکید می کند. از خشم و بغض فروخفته مردم می گوید و بر این باور است که باید نظام جمهوری اسلامی با خواسته های اکثریت حداقل 70 درصد امروز مردم ایران سازگار باشد. صحبت از حسین مرعشی، دبیرکل حزب کارگزاران است که در چند روز گذشته مهمان کافه خبر خبرگزاری خبرآنلاین شد. او در این گفت وگو به ریشه یابی اعتراضات مردم و حوادث اخیر پرداخت و صریحاً از ا قدام دولت در جهت تحریک مردم در شرایط اقتصادی انتقاد کرد.

مرعشی با اشاره به این اعتراضات گفت: نهادهای امنیتی چه کار بوده اند که اجازه داده اند موساد در ایران یارگیری کند یا اسلحه وارد کشور شود؟ چه کاره بوده اند که این گروه های مسلح شکل گرفته است و به خیابان بیاید؟ از مسئولیت امنیتی مهم تر، کسانی که مدیر جامعه و نظام هستند، مگر می توانند نسبت به شکافت بین مردم و حکومت بی تفاوت باشند؟ بالاخره این شکاف را باید چه کسی ترمیم و تدبیر کند؟

به گزارش خبرآنلاین، وی با اشاره به دستور دولت برای تشکیل کمیته حقیقت یاب بیان کرد: اصل آن را می پسندم، ولی امیدوارم ترکیب کمیته ها به نحوی باشد که به طور علمی بررسی کنند. چند مورد با هم درآمیخته بوده است؛ از جمله شکاف بین نظام سیاسی و گرایش جوان ها، نارضایتی از بیکاری و سرخوردگی های اجتماعی و نارضایتی از افزایش بی رویه قیمت ها که غذای مردم را تهدید می کرده است، تحرکات خارجی ها و حتماً پیام هایی که ترامپ داده است و وعده هایی که رضا پهلوی داده است، اثرات خود را داشته است.

دبیر کل حزب کارگزاران تاکید کرد: اعتراض بسیار جدی است و راه اصلاحش هم این است که باید نظام جمهوری اسلامی ایران با حفظ اصالت هایش از جمله جمهوریت یعنی تمام نهادها با رأی مردم و احترام به قوانین اسلامی {عمل کند}. نه این که بگوییم نظام جمهوری را بر اساس اسلام شکل دهیم.

در ادامه بخش دوم از گفت وگوی حسین مرعشی، دبیر کل حزب کارگزاران را می خوانید؛

***********************

* اخیراً شاهد یک سری حوادث و اعتراضات از سوی مردم بودیم که ظاهرا این اعتراضات به پایان رسیده است. ولی واقعاً تمام شده است؟

خیر . یک خشم خفته و بغض خفته در درون جامعه داریم که ریشه آن از نظر من شکاف بین نظام رسمی کشور و متن جامعه است. متن جامعه ما، اولویت ها و فرهنگ و موسیقی اش و مذهبش و سلوکش و علایقش و روابطش با دنیا، با حکومت دچار شکاف شده است. از نظر من جمهوری اسلامی بر مبنای اعتقادات اکثریت مردم در دهه شصت است. در دهه شصت، اکثریت 80 درصدی را همیشه پشت سر نظام داشتیم. امام وقتی سخنرانی می کردند، وقتی بحث اعزام به جبهه می شد و وقتی شعار جنگ، جنگ تا پیروزی و یا جنگ، جنگ تا رفع فتنه می دادیم، وقتی در خیابان های شهرهای مختلف 100 تا 100 تا شهید تشییع می کردیم، مردم و حکومت یک خواسته داشتند و یک جور فکر می کردند و اولویت ها و فرهنگ و منش و کنش آن ها یکی بود. الان جامعه تغییر کرده است. نسل های جدید را با فرهنگ و ادبیات دهه شصت نمی شود مدیریت کرد.

جمهوری اسلامی این تغییر را تا به امروز به رسمیت نشناخته است. از نظر من، این عامل اصلی مشکل است. جوانی که با حکومت و دولتمردانش و مسئولان کشور حال نمی کند و از ادبیات تلویزیون لذت نمی برد، موسیقی ای که رادیو و تلویزیون پخش می کند با موسیقی ای که او گوش می کند متفاوت است، این ها خشم خفته ای ایجاد کرده است که به هر بهانه ای به میدان می آید. در 88 به حالتی کاملاً مدنی بیرون می آید. به آرایی که حکومت رسماً اعلام کرده است اعتراض دارد. این که درست بود یا غلط را کاری نداریم. به هر حال در قالب دفاع از رأی مطرح کرد. انتهایش هم به خشونت کشیده می شود. روزهای اول راهپیمایی سال 88 کاملاً مسالمت آمیز است. ولی وقتی به عاشورا می رسیم، دو طرف خشونت به خرج می دهند. هم در معترضین و هم بین نیروهای امنیتی آثاری از خشونت دیده می شود.

در 96 به نحوی دیگر و در 98 به نحوی دیگر ظاهر می شود. در سال 1401 هم در اعتراض به کشته شدن ژینا دوباره به نحوی دیگر ظاهر می شود. حتماً هر نظام حکومتی می تواند هر نوع اعتراض و هر حجمی از اعتراض را با ابزارهایی که دارد، با خسارت کم یا با خسارت زیاد پایان ببخشد. متأسفانه این بار خسارت فوق العاده زیاد بوده است. همان آمار رسمی اعلام شده توسط جمهوری اسلامی هم اعداد کوچکی نیست. 3117 نفر هم یک نفر و دو نفر نیستند. هر کدام یک خانواده دارند و این به ناراحتی ها و بغض های دیگری تبدیل می شود. دشمن و منافقین هم حتماً استفاده کرده اند. این ها را نباید مطلقاً رد کرد و نباید هم گفت که این ها همه ضد انقلاب بوده اند. همه آن ها بیگانه پرست نبوده اند.

به هر حال معترضینی بوده اند که نسبت به جمهوری اسلامی نقد دارند و ممکن است حتی برخی از آن ها جمهوری اسلامی را قبول نداشته باشند و حتی متنفر باشند. ولی بالاخره شهروند ایران هستند. این که بگوییم این ها بیگانه هستند یا تحت تأثیر عوامل خارجی بوده اند، مسئولیت مسئولان کشور را کم نمی کند. نهادهای امنیتی چه کاره بوده اند که اجازه داده اند موساد در ایران یارگیری کند یا اسلحه وارد کشور شود؟ چه کاره بوده اند که این گروه های مسلح شکل بگیرد و به خیابان بیاید؟ از مسئولیت امنیتی مهم تر، کسانی که مدیر جامعه و نظام هستند، مگر می توانند نسبت به شکافت بین مردم و حکومت بی تفاوت باشند؟ بالاخره این شکاف را باید چه کسی ترمیم و تدبیر کند؟ چه کسی باید مسیر را طوری هدایت کند که به وفاق برسیم؟ چه کسی باید از فرصت بعد از جنگ دوازده روزه و آن وحدت استفاده می کرد؟ چرا از آن استفاده نکردیم؟ چرا یک تغییر کوچک در مدیریت های نهادهایی مانند صدا و سیما که معمولاً مردم را عصبانی می کنند رخ نداد؟ چرا قدر مردم را ندانستیم؟ این ها مسائلی است که مسئولیت مدیران جمهوری اسلامی را کم نمی کند. مدیران جمهوری اسلامی باید چاره اندیشی کنند.

یک سطح وسیع از اصلاحات باید آغاز شود و انتهایش به جایی برسد که نظام جمهوری اسلامی با خواسته های حداقل 70 درصد امروز مردم ایران سازگار باشد. باید اکثریت قاطع و دو سوم مردم ایران، نظام و سیاست هایش و گرایش ها و جهت گیری هایش را قبول داشته باشند. نمی شود یک کشور را در شرایطی با شکافی عمیق با مردم اداره کرد. می شود اداره کرد، ولی پرهزینه است و به نفع کشور و اسلام نیست. در این اعتراضات اخیر، بخشی از این معترضین با کل نمادهای دینی از سر دشمنی درآمدند و مسجد آتش زدند. نمی شود از این ها گذشت. لذا فکر می کنم که این خیزش و اعتراضات الان فروکش کرده است، ولی مثل آتش زیر خاکستر است. ممکن است یک زمان دیگر به بهانه ای بیرون بیاید. ولی یادمان باشد که سلسله اعتراضات با فاصله چندساله ای که رخ می دهد، زمانش به هم نزدیک تر شده است و شدت خشونت هم دارد بالاتر می رود. راهکارش هم این است که جمهوری اسلامی باید با ادبیات امروز و با خواسته های اکثریت حدود 70 درصدی امروز جامعه خود را تطبیق دهد.

*شکافی که بین مردم و حاکمیت ایجاد شده است، خودش را در شکل های مختلفی مانند قهر آن ها از انتخابات و کاهش میزان مشارکت نشان داده است. سال گذشته که آقای پزشکیان می خواست روی کار بیاید، با نسل زد گفت وگو کرد و این طور عنوان می شد که برای ایجاد یک سری اصلاحات می خواهد بیاید. چرا این اصلاحاتی که آقای پزشکیان بارها به آن اشاره می کرد رخ نداد؟ الان با اعتراضاتی که صورت گرفت، تغییری در شیوه و اصلاحات از سوی حاکمیت صورت خواهد گرفت؟

هنوز که نگرفته، ولی امیدواریم که صورت بگیرد. این بار اول نیست، همیشه با این مشکل مواجه بوده ایم که رؤسای جمهور ما به مردم قول هایی می دادند تا بتوانند رأی مردم را جلب کنند و بلافاصله بعد از استقرارشان، گاهی خودشان قول هایشان را فراموش می کردند و گاهی نهادهایی که ثباتشان از ثبات دولت بیشتر بوده است، در مقابل هر نوع اصلاحی مقابله می کردند.

* چه نهادهایی؟

در نهادهایی ثابت مانند قوه قضاییه، سپاه و شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای عالی فضای مجازی، دولت حضور دارد، ولی در کنترل دولت نیستند. باید حتماً به سمتی برویم که دولت قدرت اصلی کشور باشد. در اصلاحاتی که سربسته اشاره کردم و الان هم وقت باز شدنش نیست، حتماً باید به سمتی حرکت کنیم که رییس جمهوری که منتخب مردم است و دولت منبعث از او، قدرت اصلی کشور باشد تا بتواند خواسته های مردم را که قولشان را داده است، عملی کند.

* به نوعی معتقدید که جلوی اصلاحات آقای پزشکیان را گرفته اند.

نمی خواهم الان در شرایط حساس امروز و در وضعی که دولت با آن مواجه است، دولت را تضعیف کنم. ممکن است ایشان یادشان رفته باشد. در سابق داشته ایم که رؤسای جمهور قول هایشان را یادشان می رود یا برایشان مبارزه نمی کنند. می تواند نداشتن اختیارات کافی هم باشد که باعث تأخیر در انجام خواسته های مردم شده باشد.

* در رابطه با خشونت، دولت دستور تشکیل یک کمیته حقیقت یاب با حضور جامعه شناسان داده است که نسبت به خشونت این حوادث ریشه یابی کنند. طی این سال ها هم جامعه شناسان و اقتصاددان ها و سیاسیون نسبت به اعتراضات مردمی هشدار داده بودند و این کمیته ها هم در گذشته وجود داشته اند. به طور مثال، در سال 1401 در خصوص وقایعی که پسا مهسا رخ داد، این کمیته ها را شاهد بودیم؛ ولی خروجی نداشتند. نظر شما در رابطه با این کمیته ها چیست؟

اصل آن را می پسندم، ولی امیدوارم ترکیب کمیته ها به نحوی باشد که به طور علمی بررسی کنند. چند مورد با هم درآمیخته بوده است؛ از جمله شکاف بین نظام سیاسی و گرایش جوان ها، نارضایتی از بیکاری و سرخوردگی های اجتماعی و نارضایتی از افزایش بی رویه قیمت ها که غذای مردم را تهدید می کرده است، تحرکات خارجی ها و حتماً پیام هایی که ترامپ داده است و وعده هایی که رضا پهلوی داده است، اثرات خود را داشته است. باید ببینند هر کدام چه سهمی داشته است و ترکیب سیاسی جمعیت از نظر سنی و جنسی و قومی و سطح تحصیلات چطور بوده است. چه کسانی که جان خود را از دست داده اند یا بازداشت هستند و چه کسانی که در جامعه و با افکارسنجی می توان به آن دست یافت، باید تحت تجزیه و تحلیل درست قرار بگیرد. باید کار علمی انجام شود و نتایج آن بدون رودربایستی منتشر شود تا مفید واقع شود.

* کمیته هایی که در گذشته بوده است، آن قدر خروجی اثرگذار نداشته است و بیشتر سمبولیک بوده است. آیا این بار هم همان می شود؟

این بار همه چیز متفاوت بوده است؛ هم سطح اعتراضات به لحاظ جغرافیایی که دو سوم ایران را در بر گرفته است و شهرهای کوچک و بزرگ تفاوت نمی کرده است و حتی شهرهای کوچک را هم در بر گرفته است. شدت خشونت هم از طرف بخشی از معترضین، جدی بوده است که می تواند تحت تأثیر خشم شخصی بوده باشد یا آموزش دیده باشند و این ها را باید در مطالعات بعدی مشخص کرد و از طرف دیگر، خشونت نیروهای عمل کننده هم بالا بوده است. همه چیزش این بار متفاوت بوده است و می تواند نتایج متفاوتی در کمیته به ارمغان بیاورد و حداقل در جامعه روشن شود که هر کدام از این موضوعات چه سهمی در پیدایش این حادثه بسیار پرهزینه برای حکومت و مردم داشته است. اتفاقی که افتاده است و جنازه هایی که روی زمین مانده است و ناراحتی ای که برای جامعه ایجاد کرده است و غمی که بر سراسر جامعه حاکم شده است، چیزهایی نیست که آثارش به این سادگی رفع شود.

* عملکرد دولت را در اعتراضات چطور می بینید؟

بخشی از منشأ تحریک آن دولت بوده است که در بدترین شرایط اقتصادی ای که مردم داشته اند، غلط ترین تصمیم را برای آزادسازی کالاهای اساسی گرفت و چند برابر شدن قیمت مواد غذایی، بسیار تصمیم غلطی بود. در مرحله دوم هم شورای امنیت کشور و وزارت کشور و وزارت اطلاعات و سپاه و آقای رییس جمهور به عنوان رییس شورای عالی امنیت ملی، مسئولند که نتوانسته اند پیش بینی کنند که چه اتفاقی در راه است. با یک پیش بینی واقع بینانه، به راحتی می شد جلوی هر نوع تشنج سنگین را در کشور گرفت .

دولت حتماً مسئولیت سنگینی دارد. ولی ما کاره ای نیستیم و قاعدتاً باید شخصیتی مانند دادستان کل کشور به عنوان مدعی العموم، کمیسیون اصل نود مجلس به عنوان نهاد مسئول رسیدگی به شکایات مردم، بازرسی کل کشور باید به این مسائل برسند. بالاخره نمی شود که زمینه هایی را فراهم کنیم و اتفاقات پرخسارتی ایجاد شود و قبل از آن روی آن کار و مطالعه نکرده باشیم و ظرفیت مردم را در مقابل این حجم از گرانی های جدید نسنجیده باشیم و بعد هم نتوانیم مدیریتش کنیم و خیلی سریع، تنها راه مهار قضیه، درگیری های خیلی سخت شود. من اصلاً به این قائل نیستم که دولت در این ماجرا خوب عمل کرده است.

* این عدم پیش بینی نسبت به آن فراخوان ها بود؟

بله اصلاً توجه نداشتند. تا ساعت 7 شب جلسات شورای(عالی) امنیت ملی وجود داشته است و هیچ خبری نداشته اند که چه قرار است رخ دهد. از 8 شب متوجه می شوند که چه حجم وسیعی از اعتراضات و چه حجمی از خشونت متوجه نهادهای مختلف شده است و آتش سوزی های وسیع شده است. از ساعت 9 به بعد نیروها وارد عمل شده اند که بتوانند پیشگیری کنند و آن هم تدابیر لازم نبوده است. در دنیا از این اتفاقات زیاد رخ می دهد. آقای اردوغان در ترکیه، شهردار استانبول را که رقیبش بود را به جرم فساد بازداشت کرد. جمعیت های میلیونی در آنکارا و استانبول آمدند. ولی هم جامعه آن جا مدنی تر از جامعه ما بود که هیچ چیزی را آتش نزدند و نشکستند و خرد نکردند و کار به خشونت کشیده نشد. یک ماه هم تظاهرات طول کشید و ملت بی نتیجه به خانه رفتند.

چرا در ایران به محض این که اجتماعی مثلاً علیه گرانی شکل می گیرد، بلافاصله تبدیل به شعار علیه کل نظام تبدیل می شود؟ بلافاصله هم از داخل جمعیت کسانی پیدا می شوند که بر اساس خشم و ناراحتی و عصبیت خود {اقدام به خشونت می کنند}. اگر همین هم باشد، مسئولیت حکومت را نفی نمی کند. حکومت نباید بگذارد چنین خشم های پنهانی شکل بگیرد. چرا مردم نباید دولت خود و شهردار خود و وزرای دولت و رؤسای قوا را دوست داشته باشند؟ چرا همه نباید دوست داشته باشند؟ به هر حال اگر مقامات کشور سمبل مردم و نمونه اکثریت مردم باشند، باید قاعدتاً محبوب باشند. چرا سریعاً به نقطه تند می رود و به خشونت کشیده می شود؟ این ها موضوعاتی نیست که به راحتی از آن عبور کرد. یک نظام موفق سیاسی باید این ها را درک کند و برایش چاره اندیشی کند.

* ولی برای اولین بار، رییس جمهور اعتراضات را به رسمیت شناختند.

الان هم که به رسمیت شناخته اند، این کافی نیست. باید {موضوع را} حل کنند. نمی توانیم با این فرهنگ دوگانه جلو برویم که عده ای از مردم انتظار سرنگونی جمهوری اسلامی را بکشند و جمهوری اسلامی هم فکر کند که فقط با بازداشت و برخورد قضایی و امنیتی و حصر و... می شود کشور را اداره کرد. کشور را با علم و فکر و تدبیر می شود اداره کرد. کشور را با مماشات و هماهنگی فرهنگی و فکری گرایش های سیاسی مشترک بین مردم و حاکمیت می شود اداره کرد. معنی ندارد حکومتی که بر اساس یک انقلاب بزرگ در سال 1357 شکل گرفته است، ظرف 47 سال به نقطه ای برسد که بخشی از جامعه مطلقاً حاضر نباشند با نهادهای این حکومت همراهی کنند و بلکه از موضع ضد آن ها دربیایند. این ها را باید اصلاح کرد. باید ببینیم که در گذشته از کجا مسیر را غلط رفته ایم. برگردیم و اصلاحش کنیم. حتماً دخالت وسیع نهادهای حکومتی در زندگی شخصی مردم، یکی از نقاط ایجاد بغض و کینه بوده است.

حتماً توسعه نیافتن ایران و این که مردم نمی توانند خود را با ترکیه و عربستان و امارات مقایسه کنند، یکی از موجبات عصبیت های مردم است. این که مردم ایران فکر می کنند کشورشان ثروتمند است و گاهی اوقات خانواده ای به مغازه مرغ فروشی می رود و فقط می تواند پوست مرغ بخرد تا شکم بچه خود را پر کند و بوی غذا در خانه بیاید، حتماً این ها موجب نگرانی است. بیکاری نسل تحصیل کرده و این که همین ایرانی هایی که از ایران خارج شده اند، مگر مملکت خود را دوست نمی داشته اند؟ می دانید چقدر از آن هایی که رفته اند، علاقه مندند که به ایران برگردند؟ ولی شرایط کار برایشان مهیا نیست. حس مناسبی ندارند. اگر به ایران بیایند، حسشان مناسب نیست. این ها را باید حل کنیم. راه حل، حذف صورت مسئله نیست. راه حل این نیست که اعتراضات تمام شد. اعتراضات وجود دارد، ولی بروز ندارد. عده ای از مردم از آینده ایران می ترسند و عده ای از شعارهای غلطی مانند (پهلوی برمی گرده) می ترسند.

پهلوی با رأی و حضور قاطع اکثریت مردم در خیابان های تهران، مجبور شد که کشور را ترک کند. برکناری پهلوی نتیجه یک انقلاب کاملاً مردمی بوده است. اکثریت مردم به 50 سال پیش برنمی گردند. این را بگویم که در تاریخ ایران، هیچ سلسله سلطنتی و پادشاهی برای بار دوم به سلطنت برنگشته است. اگر یک سلسله پادشاهی قرار بود دوباره برگردد، اول از همه صفویه لایق این برگشت بودند. چون در دوره شاه عباس بزرگ، ایران متحول شده بود. مرزهای شرقی ایران که توسط ازبک ها مورد حمله قرار می گرفت، تثبیت شده بود و مرزهای غربی در مقابل عثمانی ها با جدیت شاه عباس تثبیت شده بود. شاه عباس موفق شده بود که پرتغالی ها را از جنوب ایران اخراج کند. شاه عباس پادشاه موفق ایران بوده است. در زمان شاه سلطان حسین صفویه، ضعف باعث شد که حکومت موقتاً به دست افغان ها افتاد و نادرشاه افشار که از افسران و دلیرمردان شجاع ایران بوده است، آمده بود که صفویه را به قدرت برساند. موفق نشد، چون مردم ایران از صفویه عبور کرده بودند.

در شهریور 1320، وقتی که متفقین پادشاه ایران را خلع کردند و وادار به استعفا کردند و از ایران تبعیدش کردند، اگر قرار بود یکی از سلسله های پادشاهی برای بار دوم به قدرت برسد، باید قاجار را به قدرت می رساندند؛ چون قاجار هم بیش از 200 سال بر ایران حکومت کرده بودند. ولی در ایران هیچ وقت این اتفاق نیفتاده است که وقتی سلطنتی مضمحل شد و رفت، برای بار دوم به قدرت برگردند. حتی در رؤسای جمهور همین طور بوده است. یکی از موفق ترین رؤسای جمهور ما مرحوم آیت الله هاشمی بودند. ولی وقتی که دوره هشت ساله ایشان تمام شد و بعد از دوره آقای خاتمی در سال 84 به صحنه آمدند، نتوانستند به قدرت برگردند. بخشی از مردم از این ها می ترسیدند و بخشی دیگر از قدرت و صلابت نیروهای امنیتی می ترسند. این ترس ها و محافظه کاری ها، چه بخشی که مربوط به حفظ کیان کشور باشد و چه بخشی که مربوط به حفظ جان خود و فرزندانش باشد، به این معنی نیست که اعتراض وجود ندارد.

اعتراض بسیار جدی است و راه اصلاحش هم این است که باید نظام جمهوری اسلامی ایران با حفظ اصالت هایش از جمله جمهوریت یعنی تمام نهادها با رأی مردم و احترام به قوانین اسلامی {عمل کند}. نه این که بگوییم نظام جمهوری را بر اساس اسلام شکل دهیم. اسلام دین هدایت است. دین اسلام، سازمان سیاسی تعریف نکرده است. حکومتی که مردم بپسندند، مورد تأیید اسلام است و حکومت هم باید قوانین اسلام را مراعات کند و برخلاف آن کاری نکند. مردم اعتقادات خود را دارند. یکی شل حجاب است و یکی دیگر بی حجاب یا باحجاب است و زندگی خود را می کنند. جمهوری اسلامی باید طوری نوسازی شود که 70 درصد مردم ایران با آن حال کنند و با آن زندگی کنند. پیشرفت در کشور و توسعه رخ دهد و مردم از مواهب توسعه و عدالت برخوردار شوند. دادگاه ها و دیوان های اداری جای احقاق حق و اجرای عدالت باشد. مردم به نظام سیاسی خود اعتماد و تکیه کنند و شاهد پیشرفت و آبادانی و توسعه و رفاه این کشور باشند.

* یعنی به سمت اصلاح قانون اساسی بروند.

در چارچوب قانون اساسی یا اگر لازم شد، اصلاح قانون اساسی پیش برود. هیچ قانونی دست ما را برای مصالح یک ملت نباید ببندد.

* تندروها مانع نمی شوند؟

تندروها بخشی از جامعه هستند. آن ها هم حقوقی دارند. در نظام مطلوبی که ما در نظر داریم، هر گروه سیاسی متناسب با وزن اجتماعی خود مطرح می شود. آقای زاکانی و دوستانش می خواهند حزب داشته باشند. به اندازه رأی خود {وزن دارند} و نه این که با 5 درصد آرا، حاکم کشور شوند. باید به سمتی برویم که حداقل 70 درصد مردم در انتخابات شرکت کنند و علاقه مند به کشور باشند و هر کسی هم به سهم خود حضور داشته باشد. تندروها هم حذف نشوند. به اندازه ده درصدی که رأی دارند، در سیستم حضور داشته باشند. ولی نمی شود اکثریت مردم را به دست اقلیتی دهیم و اکثریت مردم زیر پای اقلیت لگدمال شوند. این نمی شود.

* به نظر می رسد یک ریزش در میان حامیان آقای پزشکیان رخ داده است. به نظر شما چقدر پایگاه اجتماعی ایشان ضعیف شده است و چقدر می تواند برای انجام وعده هایشان مانع شود؟

آقای پزشکیان در برخی مناطق کشور هنوز موقعیت خوب خود را دارند، ولی در سراسر کشور این موقعیت ضعیف شده است. ظرفیت بازآفرینی برای ایشان وجود دارد. ایشان بباید پای مصالح کشور بایستد و مقام معظم رهبری را برای هماهنگ کردن نظام جمهوری اسلامی با گرایش های امروز مردم متقاعد کند. اگر این کار را کنند، یکی از محبوب ترین شخصیت های ایران خواهند شد.