در حالی که به میانه دومین ماه زمستان رسیده ایم، سدهای تأمین کننده آب تهران با کاهش شدید ذخایر روبه رو هستند؛ به طوری که مجموع پرشدگی سدهای پنج گانه به حدود 9 درصد رسیده است.

به گزارش مهر، با وجود ورود به فصل زمستان، تهران و چند کلان شهر دیگر کشور همچنان در وضعیت تنش آبی قرار دارند. حتی تعدیل فشار آب در ساعات شبانه نیز موجب نارضایتی شهروندان شده است؛ موضوعی که در تضاد با انتظارات عمومی از بهبود شرایط آبی در پی بارندگی های زمستانه قرار دارد.

این در حالی است که اکنون پنجمین ماه از سال آبی جدید سپری شده، اما میزان بارش ها در استان تهران همچنان کمتر از حد نرمال است. طبق آمار رسمی، در مهر و آبان امسال عملاً بارندگی مؤثری در تهران ثبت نشده؛ رخدادی که از نظر کارشناسان در آمارهای اقلیمی کم سابقه ارزیابی می شود. متوسط بارش سالانه استان تهران حدود 280 میلی متر است، اما عقب ماندگی بارشی امسال تأثیر مستقیم خود را بر منابع سطحی برجای گذاشته است.

بررسی وضعیت سدهای پنج گانه تهران نشان می دهد شرایط ذخایر آبی به سطحی نگران کننده رسیده است. در حال حاضر، موجودی سد لار به حدود 10 میلیون مترمکعب رسیده که تنها یک درصد پرشدگی این سد را نشان می دهد؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 26 درصد کاهش داشته است.

سد امیرکبیر (کرج) نیز با ذخیره ای در حدود 6 میلیون مترمکعب، تنها سه درصد پرشدگی دارد و کاهش 83 درصدی ذخایر آن نسبت به سال گذشته، زنگ هشدار جدی برای تأمین آب شرب پایتخت محسوب می شود.

مجموع ذخایر سدهای ماملو و لتیان به 23 میلیون مترمکعب رسیده که بیانگر هفت درصد پرشدگی و کاهش 49 درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل است. در این میان، سد طالقان با 88 میلیون مترمکعب ذخیره و 21 درصد پرشدگی، وضعیت نسبتاً بهتری دارد، اما همین سد نیز با کاهش 59 درصدی ذخایر آبی نسبت به سال گذشته مواجه است.

بر اساس داده های تجمیعی، مجموع ذخایر سدهای تهران حدود 170 میلیون مترمکعب برآورد می شود؛ رقمی که تنها حدود 9 درصد ظرفیت اسمی سدها را شامل می شود و بخشی از آن نیز به دلیل رسوب، عملاً قابل بهره برداری نیست. این در حالی است که نسبت به سال گذشته، بیش از 210 میلیون مترمکعب عقب ماندگی ذخیره آب در سدهای پایتخت ثبت شده است.

از سوی دیگر، ورودی آب به سدهای تهران در دو ماه اخیر کمتر از 50 درصد متوسط بلندمدت بوده و خروجی سدها در مقیاس کشوری نیز با کاهش قابل توجه همراه شده است؛ به طوری که طبق آمار رسمی، خروجی آب از سدهای کشور به حدود 5.58 میلیارد مترمکعب رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 25 درصد کاهش نشان می دهد.

کارشناسان هشدار می دهند که در صورت تداوم این روند، تابستان پیش رو می تواند یکی از دشوارترین دوره ها برای تأمین آب تهران باشد؛ به ویژه آنکه پایتخت وارد ششمین سال خشکسالی متوالی شده و حاشیه اطمینان منابع آبی به حداقل رسیده است.

این وضعیت تنها به تأمین آب شرب محدود نمی شود، بلکه کاهش حجم آب سدها، تولید برق نیروگاه های برق آبی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در شرایطی که برخی سدها به حجم مرده نزدیک شده اند، عملاً امکان تولید برق از این نیروگاه ها نیز از بین می رود؛ موضوعی که می تواند فشار مضاعفی بر شبکه برق کشور در ماه های گرم سال وارد کند.

در چنین شرایطی، مسئولان حوزه آب تأکید دارند که در کنار راهکارهای فنی مانند انتقال بین حوضه ای آب، تکمیل پروژه های تصفیه خانه و کاهش نشت شبکه، مشارکت عمومی و اصلاح الگوی مصرف نقشی تعیین کننده دارد.

تهران اکنون در آستانه یک آزمون جدی در مدیریت منابع حیاتی خود قرار گرفته است. اگرچه بخش مهمی از بحران، ریشه در تغییرات اقلیمی دارد، اما رفتار مصرفی شهروندان و تصمیم گیری به موقع مدیران در ماه های پیش رو مشخص خواهد کرد که پایتخت تابستانی کم تنش را تجربه می کند یا با یکی از دشوارترین دوره های تأمین آب و برق خود روبه رو خواهد شد.