مسعود دشتی درخشان در اطلاعات نوشت: جنگ ها هرگز آن عملیات های کنترل شده و جراحی وار نیستند که در اتاق های برنامه ریزی نظامی تصور می شود. این تصور زمانی فرو می ریزد که درگیری به خاک کشور دیگری کشیده شود.

هر برخورد نظامی در خاک ایران بلافاصله از مرزهای میدان نبرد فراتر می رود و وارد حوزه ای می شود که پیامدهای انسانی، سیاسی و راهبردی آن با بمب، موشک یا فناوری قابل مهار نیست. برای ایران هر جنگی در خاک خود، بخشی از دفاع از حاکمیت، فرهنگ و مردم است. تلفات، هرچند تلخ، در حافظه ملی ثبت می شوند و مقاومت و همبستگی اجتماعی را تقویت می کنند.

تجربه تاریخی نشان می دهد کشورهایی که از خاک خود دفاع می کنند، نه تنها مشروعیت سیاسی خود را از دست نمی دهند، بلکه انسجام ملی و روحیه مقاومت در جامعه نیز افزایش می یابد. اما برای قدرت های خارجی ماجرا متفاوت است.

هر سرباز از دست رفته بلافاصله به یک بحران داخلی در کشور مهاجم تبدیل می شود. خانواده ها پاسخ می خواهند، رسانه ها فشار می آورند، پارلمان ها وارد عمل می شوند و افکار عمومی اعتراض می کند.

برخلاف شبیه سازی های نظامی، هیچ راهی برای مهار این پیامدها وجود ندارد. هر تلفات خارجی، نه یک عدد در دفتر آماری، بلکه یک مسئله سیاسی و اخلاقی پایدار است که سال ها ادامه می یابد و این همان نامتقارنی استراتژیک است که ایران را در برابر هر تجاوز خارجی قدرتمند می کند. تاریخ، درس های روشنی ارائه می دهد. میراث اسیران و مفقود شدگان ویتنام و سیاست طولانی تلفات در عراق و افغانستان، هشدارهایی انتزاعی نیستند، بلکه نشان دهنده اجتناب ناپذیری هزینه های پس از جنگ برای آغازگر جنگ هستند.

در ایران، این هزینه ها چند برابر می شود. هر تلفات خارجی نه تنها زیان انسانی است، بلکه به دارایی راهبردی ایران برای بازدارندگی تبدیل می شود. به همین دلیل، توقف جنگ به معنی پایان جنگ نیست، زیرا نیروهای مفقود یا کشته شده، فشار دیپلماتیک و سیاسی ایجاد می کنند و موضوع بازگرداندن آن ها به ابزار مذاکره تبدیل می شود. آغازگر جنگ ناچار است تحت شرایطی وارد مذاکره شود که به ندرت به نفع او خواهد بود. این واقعیت غیرقابل انکار جنگ در خاک یک کشور مستقل است.

هر حمله به ایران بلافاصله ثبات انرژی و اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار می دهد. تنگه هرمز - گذرگاه حیاتی برای حدود یک پنجم نفت جهان - بسیار حساس است. حتی احتمال هرگونه تهدید (حرکت نظامی، حوادث دریایی یا تنش منطقه ای) می تواند قیمت نفت را به شدت افزایش دهد.

ذخایر انرژی اروپا اندک است و به همین دلیل، تحمل سیاسی برای کمبودها و تورم محدود است. بازارها فوراً واکنش نشان می دهند و هیچ تضمین دیپلماتیکی نمی تواند از افزایش هزینه ها، بیمه حمل ونقل و فشار اقتصادی جلوگیری کند. کشورهای اروپایی که بخواهند در این ماجرا شریک شوند، فوراً با فشار داخلی مواجه خواهند شد.

تلفات سربازان، نیروهای مفقود و اختلال در جریان انرژی، به بحران های سیاسی، اقتصادی و اخلاقی تبدیل می شوند که قابل واگذار کردن به دیگران نیستند. جنگ در خاک کشوری دیگر، پیامدهایش فراتر از میدان نبرد است و اروپا از نخستین طرف هایی خواهد بود که اثر آن را تجربه می کند.

مزیت استراتژیک ایران دقیقاً در این پیامدهای پساجنگ نهفته است. جغرافیا، تاب آوری و انسجام ملی تضمین می کند که آثار تجاوز به طور مستقیم به پایتخت های مهاجم منتقل شود. نوسانات انرژی، فشار عمومی و چالش های اخلاقی، هزینه مداخله را دوچندان می کند.

عامل تعیین کننده در هر رویارویی با ایران، صرفاً نبرد در میدان جنگ نیست، بلکه بازگشت اجتناب ناپذیر هزینه انسانی است. هر سرباز خارجی کشته یا مفقود شده، تنها یک آمار نیست، بلکه بدهی استراتژیک بلندمدت است.

آغازگر جنگ، با پارلمان هایی روبرو می شود که سرنوشت نیروهای خود را بررسی می کنند، رسانه هایی که شکست ها را تحلیل می کنند و افکار عمومی که پاسخگویی می خواهد. این هزینه ها با پایان آتش بس، پایان نمی یابند؛ بلکه ماه ها و حتی سال ها سیاست و مذاکرات را شکل می دهند. ایران برای بازدارندگی به شعار یا تهدید نمایشی نیاز ندارد. بازدارندگی ما در حساب و کتاب جنگ نهفته است: هر تجاوز خارجی تضمین می کند که تلفات در اختیار ایران باقی بماند و ایران مزیت راهبردی از آن کسب کند. جغرافیا، جمعیت و تاب آوری، زیان های دشمن را به قدرت چانه زنی تبدیل می کند و آغازگر جنگ با پیامدهایی روبرو می شود که از کنترل او خارج است.

جنگ علیه ایران یک حادثه محدود و قابل مدیریت نخواهد بود، بلکه یک بحران مستمر سیاسی، انسانی و اقتصادی خواهد بود که به کشور آغازگر تحمیل می شود. حمله نظامی، هزینه های انسانی، سیاسی و اقتصادی را فقط به میدان نبرد محدود نمی کند، بلکه پیامدهای آن، سران آغازگر جنگ را نیز تحت فشار قرار خواهد داد. کسانی که این واقعیت را نادیده می گیرند، تنها خطر تشدید تنش را به جان نمی خرند، بلکه در تله ای راهبردی گرفتار می شوند که هیچ راه نجاتی از آن وجود ندارد.