به تازگی بقایایی متعلق به دو زن از دوران نوسنگی در پناهگاه صخره ای تاکارکوری (Takarkori) در جنوب غربی لیبی امروزی کشف شده است، که نشان می دهد این افراد متعلق به گروهی با نیای ژنتیکی ناشناخته بوده اند که هیچ شباهت مستقیمی با انسان های مدرن ساکن در این نواحی ندارند. این مردم در دورانی موسوم به دوره مرطوب آفریقایی زندگی می کردند؛ زمانی که صحرای خشک امروزی، سرزمینی سبز، پوشیده از علفزار و دارای منابع آبی کافی برای حمایت از زندگی و کشاورزی بود.

تیمی از پژوهشگران به سرپرستی نادا سالم ، باستان ژنتیک شناس مؤسسه انسان شناسی تکاملی ماکس پلانک، موفق شدند با وجود دشواری استخراج ماده ژنتیکی در اقلیم های بیابانی، قطعاتی از DNA این مومیایی های طبیعی را تحلیل کنند. یافته های آن ها که در نشریه نیچر (Nature) منتشر شده، نشان می دهد که بخش عمده ای از تبار مردم تاکارکوری به یک شاخه ژنتیکی ناشناخته در شمال آفریقا بازمی گردد که بسیار پیش تر از جمعیت های زیرصحرایی (Sub-Saharan) جدا شده و در بخش اعظمی از تاریخ خود در انزوا باقی مانده بود.

این افراد در واقع بستگان نزدیک شکارچی-گردآورندگانی هستند که 15 هزار سال پیش در غار تافورالت مراکش زندگی می کردند و هر دو گروه، فاصله ژنتیکی مشابهی با جمعیت های جنوب صحرا داشتند؛ موضوعی که نشان می دهد در آن دوران تبادل ژنتیکی چندانی میان شمال و جنوب این صحرای پهناور وجود نداشته است.

یکی از نکات عجیب در این مطالعه، میزان DNA نئاندرتال ها در بدن این افراد است. مومیایی های ژن تاکارکوری نسبت به جمعیت های غیرآفریقایی، ده برابر کمتر DNA نئاندرتال دارند، اما در کمال شگفتی، میزان ژن تاکارکوی در آن ها ده برابر بیشتر از سایر گروه های زیرصحراییِ هم عصرشان است. همچنین شواهدی از اختلاط ژنتیکی با کشاورزان منطقه لوانت (شرق مدیترانه) در آن ها دیده شده است، اما به طور کلی، ژن های تاکارکوری آن ها را گروهی منزوی نشان می دهد که از نظر ژنتیکی به شکارچیان شمال غربی آفریقا نزدیک و از جمعیت های جنوبی کاملاً متمایز بوده اند.

این یافته ها فرضیه قدیمی را که معتقد بود کشاورزی و گله داری از طریق مهاجرت های انسانی گسترش یافته است، زیر سؤال می برد. تیم پژوهشی معتقد است که گله داری در واقع از طریق نفوذ فرهنگی و تبادل دانش میان جوامع گسترش یافته، نه از طریق آمیزش نژادی حاصل از مهاجرت.

به نظر می رسد اجداد مردم تاکارکوری پیش از اهلی کردن حیوانات، در ساخت سفال، سبدبافی و ابزارهای چوبی و استخوانی پیشرفت های چشمگیری داشته و برخلاف تصور عمومی از شکارچیان، برای دوره های طولانی در یک مکان ساکن می شدند.

دلیل اصلی انزوای طولانی مدت این گروه احتمالاً تنوع زیست محیطی در صحرای سبز بوده است؛ وجود دریاچه ها، تالاب ها، جنگل ها و کوهستان های مختلف در آن دوران، مانند موانعی طبیعی عمل کرده و مانع از تعامل و اختلاط گسترده میان جمعیت های انسانی مختلف می شدند.

اکنون با مدفون شدن این تمدن ها زیر توده های عظیم شن، دانشمندان امیدوارند آثار و مومیایی های بیشتری پیدا کنند تا پرده از رازهای زندگی در دورانی بردارند که صحرای آفریقا هنوز به بیابانی بی آب و علف تبدیل نشده بود.