درپی تهدیدات نظامی آمریکا، مقامات ایران در روزهای اخیر هشدار داده اند تهران زیربار هرشکلی از حمله چه محدود و چه تروریستی نرفته و با تحرک دشمن در این زمینه، جنگ فراگیر رخ می دهد. معنای این تهدید، عدم تحمل ضربه محدود و حرکت ایران به سمت درگیری گسترده بود.

به گزارش فرهیختگان، رهبر انقلاب روز گذشته (12 بهمن 1404، اول فوریه 2026) در پاسخ به تهدیدات و تحرکات نظامی آمریکا با بیان اینکه ملت ایران به کسی که طمع داشته باشد و بخواهد حمله و اذیت کند، مشت محکمی خواهد زد تأکید کردند البته این را هم آمریکایی ها بدانند که اگر این دفعه جنگی راه بیندازند، این جنگ، جنگ منطقه ای خواهد بود.

مطرح کردن سناریوی وقوع جنگ منطقه ای، موضوعی فراتر از جنگ گسترده است. در سناریوی جنگ گسترده، ایران در واکنش به حمله آمریکا هرچند محدود باشد، اهداف حداکثری را آماج حمله قرار می دهد و گروه های مقاومت منطقه ضرورتاً نقشی در آن ندارند.

در این سناریو احتمال دارد برخی از گروه های مقاومت و نه همه آن ها، در سطحی مشخص وارد درگیری شوند. با این حال در سناریوی جنگ منطقه ای، علاوه بر ایران همه گروه های مقاومت به شکل حداکثری دست به تهاجم همه جانبه می زنند.

درباره سناریوی جنگ منطقه ای موارد ذیل اهمیت دارند:

1- جنگ منطقه ای جغرافیایی سیال دارد. ایران در غرب آسیا و یا خاورمیانه واقع شده است و اشاره به جنگ منطقه ای شامل این منطقه نیز می گردد، اما این مسئله زمانی که آمریکا در افغانستان مستقر بود، نیز تکرار می شد. این درحالی بود که این کشور جزیی از غرب آسیا و یا خاورمیانه به شمار نمی رفت. پس نه در امروز، بلکه از مدت ها قبل موضوع جنگ منطقه ای از غرب آسیا فراتر می رفته است.

از آن رو که مقاومت از یمن و شام بر دیگر مناطق اشراف دارد، محتمل است درگیری ها به عمق مدیترانه شرقی، شمال و شاخ آفریقا گسترش یابد. در این مناطق اگر آمریکا دارای پایگاه نباشد، ناوگانش در آب های آزاد شناورند و هدف به حساب می آیند. اگر جنگی منطقه ای درگیرد، وسعت میدان نبرد با توجه به اتصال جبهه ها به میلیون ها کیلومترمربع می رسد.

وسعت خشکی غرب آسیا 6 میلیون کیلومترمربع است و با حتمی بودن کشیده شدن ضربات به آب ها و خشکی های اطراف، وسعت کلی میدان نبرد به 10 میلیون کیلومترمربع خواهد رسید. وسعت کشورهای کانادا، آمریکا و چین به این عدد نزدیک است.

از نظر جمعیتی غرب آسیا بیش از 300 میلیون نفر جمعیت دارد که با تحت تأثیر قرار گرفتن محیط اطراف، 300 میلیون نفر دیگر در معرض تبعات جنگ قرار می گیرند. در حوزه اقتصادی، عددی بین 3 تا 6 تریلیون دلار از تولید ناخالص داخلی جهان، زیر آتش قرار می گیرد. 10 میلیون کیلومترمربع، بین 300 تا 600 میلیون جمعیت، بین 3 تا 6 تریلیون دلار از تولید ناخالص داخلی جهان و نیمی از بازار نفت دنیا محل نبرد منطقه ای است که در صورت مبادرت آمریکا به جنگ، شکل خواهد گرفت.

2- در نبرد منطقه ای حملات ایران به تهاجم موشکی به پایگاه های آمریکا محدود نشده و گروه های مقاومت، حملات زمینی به آن ها را در دستور کار دارند.

3- اگر حملات هوایی و موشکی مدنظر آمریکا برای عملیاتی ضربتی و سریع برنامه ریزی می شوند، جنگ منطقه ای از نظر زمانی بسیار طولانی تر از چند روز یا هفته بوده و می تواند چندین ماه طول کشیده و یا از یک سال فراتر رود.

4- در جنگی طولانی مدت، آمریکا به دلیل فاصله زیاد نیازمند سرپل هایی قابل اتکا در منطقه است و بدون همکاری کامل و ورود به جنگ چند متحد خود، نمی تواند وارد نبردهای طولانی مدت شود. با ناامنی مسیرهای دسترسی زمینی، هوایی و دریایی به منطقه، ارسال نیرو و تجهیزات برای خطوط مقدم دشوار بوده و آمریکا مجبور به تغییر آرایش و استقرار در نقاط محدودی خواهد بود. چنین تجمعی ضربه پذیری را بالا می برد.

5- برای دفاع از ایران و مقابله با آمریکا، محور مقاومت اصلی ترین طرف منازعه، اما بخشی از قوای مقابل واشنگتن خواهد بود. در شرایطی که آمریکا به سمت تجدید خاطره تحرکاتش در سه دهه قبل بازگردد، مقاومتی عمومی علیه آن شکل می گیرد. بر این مبنا عرصه ای که مقابل آمریکا شکل می گیرد، هرچه زمان به پیش رود، شاید رویش و تزریق نیروهای جدید خواهد بود.