در 31 ژانویه 1950 (11 بهمن 1328) هری اس. ترومن، رییس جمهور ایالات متحده، به طور علنی تصمیم خود را برای حمایت از توسعه بمب هیدروژنی اعلام کرد؛ سلاحی که از نظر نظری صدها برابر قدرتمندتر از بمب های اتمی به کاررفته علیه ژاپن در جنگ جهانی دوم بود.

پنج ماه پیش از آن، ایالات متحده برتری هسته ای خود را از دست داده بود؛ زمانی که اتحاد جماهیر شوروی با موفقیت یک بمب اتمی را در محل آزمایش خود در قزاقستان منفجر کرد. سپس، چند هفته بعد، سرویس های اطلاعاتی بریتانیا و آمریکا به نتیجه ای تکان دهنده رسیدند: کلاوس فوکس، دانشمند آلمانی تبار و از چهره های ارشد برنامه هسته ای آمریکا، جاسوسی برای شوروی بوده است. این دو رویداد، و این واقعیت که شوروی ها اکنون از همه آنچه آمریکایی ها درباره ساخت بمب هیدروژنی می دانستند آگاه شده بودند، ترومن را بر آن داشت تا با تأمین بودجه ای عظیم، رقابت ابرقدرت ها برای ساخت نخستین ابربمب جهان را تأیید کند؛ اصطلاحی که او در اعلامیه عمومی خود در 31 ژانویه به کار برد.

در 1 نوامبر 1952 (10 آبان 1331) ایالات متحده با موفقیت مایک (Mike)، نخستین بمب هیدروژنی جهان، را در جزیره مرجانی انیوتاک (Enewetak Atoll) در جزایر مارشالِ اقیانوس آرام منفجر کرد. این سلاح گرماهسته ای با قدرت 10.4 مگاتن، که بر پایه اصول تلر اولام و انفجار درون تابشیِ مرحله ایِ تابشی ساخته شده بود، یک جزیره کامل را در لحظه تبخیر کرد و دهانه ای بیش از یک مایل (حدود 1.6 کیلومتر) پهنا بر جای گذاشت.

شدت خارق العاده انفجار مایک از بزرگی ابر قارچی آن نیز آشکار بود؛ در مدت 90 ثانیه، ابر قارچی تا ارتفاع 57 هزار فوتی بالا رفت و وارد لایه استراتوسفر شد. یک دقیقه بعد، ارتفاع آن به 108 هزار فوت رسید و درنهایت در سقفی حدود 120 هزار فوت پایدار شد. نیم ساعت پس از آزمایش، ابر قارچی تا پهنای 60 مایل گسترش یافت و پایه سرِ ابر در ارتفاع 45 هزار فوتی به ستون آن متصل شد.

سه سال بعد، در 22 نوامبر 1955 (30 آبان 1334) اتحاد جماهیر شوروی نخستین بمب هیدروژنی خود را بر پایه همان اصل درون تابیِ تابشی منفجر کرد. بدین ترتیب، هر دو ابرقدرت به بمب جهنمی - نامی که بسیاری از آمریکایی ها برای آن به کار می بردند - دست یافتند و جهان برای نخستین بار در تاریخ، زیر سایه تهدید جنگ گرماهسته ای قرار گرفت.

منبع: خبرآنلاین