تجربه خروج از بدن (Out-of-Body Experience) قرن هاست که به عنوان یک پدیده مرموز شناخته می شود. اما دانشمندان مؤسسه کالسروهه آلمان در پروژه ای پیشگامانه، با استفاده از اسکن های مغزی پیشرفته نشان دادند که این تجربه در حقیقت نتیجه یک فعالیت غیرعادی در سیستم ناوبری مغز است.

محققان برای درک این پدیده، از 15 داوطلب تحت اسکنر مغزی استفاده کردند. آن ها با استفاده از هدست های ویدئویی، تصویری از "نقطه نظر سوم شخص" را به داوطلبان نشان دادند؛ به طوری که فرد تصور می کرد در سوی دیگر اتاق ایستاده و دارد به بدن خودش که زیر دستگاه MRI دراز کشیده، نگاه می کند.

دانشمندان با لمس همزمان بدن واقعی و بدن فرضی (که داوطلب در هدست می دید)، مغز را فریب دادند . این تصور باعث شد داوطلبان باور کنند که در یک بدن غریبه قرار دارند. جالب اینجاست که وقتی این "بدن غریبه" با چاقو تهدید شد، مغز داوطلبان واکنش های دفاعی شدیدی نشان داد؛ گویی خطر کاملاً واقعی است.

اسکن های ثبت شده نشان داد که الگوهای فعالیت در بخش های خاصی از مغز با این حس جابجایی موقعیت مطابقت دارد:

لوب های تمپورال و آهیانه ای: این مناطق مسؤول شکل گیری تجربه ادراکی از موقعیت بدن در فضا هستند. فعالیت غیرعادی در این بخش ها (به دلیل دارو یا محرومیت از اکسیژن) می تواند حس خروج از بدن را ایجاد کند.

هیپوکامپ (نورون های GPS): محققان فعالیت خاصی را در سلول های هیپوکامپ شناسایی کردند؛ جایی که "نورون های جی پی اس" مغز قرار دارند. اختلال در این سلول ها باعث می شود مغز موقعیت فیزیکی فرد را اشتباه تشخیص دهد.

پرسش های متداول

1. آیا این یافته ها به معنای نفی مسائل ماورایی است؟ این تحقیق از دیدگاه "علوم اعصاب" به موضوع نگاه می کند و ثابت می کند که مغز انسان توانایی ایجاد چنین ادراکاتی را به صورت بیولوژیک دارد، به ویژه زمانی که تحت استرس شدید یا کمبود اکسیژن قرار می گیرد.

2. چه عواملی باعث تحریک این بخش های مغز می شوند؟ محرومیت از اکسیژن، برخی داروهای خاص، یا شوک های شدید عصبی می توانند باعث فعالیت غیرعادی در لوب های تمپورال و هیپوکامپ شوند.

منبع: عصر ایران