فرارو- دیدار کی یر استارمر، نخست وزیر بریتانیا، با شی جین پینگ در پکن آن هم در میانه ی یک سفر چهارروزه به عنوان نشانه ای از تلاش لندن برای بازنگری مناسبات با چین پس از سال ها تنش برجسته شد.

به گزارش فرارو، استارمر روز پنج شنبه در گفت وگو با رییس جمهور چین از تمایل بریتانیا برای ساختن روابطی پیچیده و پیشرفته سخن گفت؛ رابطه ای که از منظر او باید هم زمان دو هدف را پیش ببرد: تقویت امنیت و تقویت اقتصاد. این پیام، در متن سیاست خارجی دولت میانه چپ حزب کارگر معنا پیدا می کند؛ دولتی که برای عمل به وعده های رشد اقتصادی با دشواری روبه روست و بهبود رابطه با دومین اقتصاد بزرگ جهان را به اولویت بدل کرده است.

در مهم ترین روز سفر، استارمر حدود سه ساعت را در دیدار رسمی و ناهار کاری با شی جین پینگ سپری کرد؛ زمانی طولانی که خود به تنهایی نشان می دهد دو طرف تلاش کرده اند این ملاقات را صرفاً یک دیدار تشریفاتی جلوه ندهند. فضای ملاقات نیز فقط محدود به گفت وگوهای سیاسی و اقتصادی نماند و پای فوتبال و شکسپیر هم به میان آمد؛ جزییاتی که از یک سو تلاش برای ایجاد صمیمیت نمادین را نشان می دهد و از سوی دیگر، زمینه سازی برای ارائه تصویری سازنده و قابل مدیریت از این رابطه به افکار عمومی را ممکن می کند.

استارمر در آغاز دیدار با شی، چین را بازیگری حیاتی در صحنه جهانی توصیف کرد و گفت ضروری است روابطی پیچیده تر و پیشرفته تر ساخته شود؛ روابطی که در آن فرصت های همکاری شناسایی شود و در عین حال گفت وگویی معنادار درباره حوزه های اختلاف نیز جریان داشته باشد. در همین چارچوب، نخست وزیر بریتانیا تلاش کرد رابطه را نه سیاه و سفید، بلکه چندلایه توصیف کند؛ رابطه ای که به زعم او می تواند هم زمان محل همکاری و محل اختلاف باشد.

شی جین پینگ نیز در پاسخ، روابط دو کشور را دارای فراز و نشیب هایی دانست که به نفع هیچ یک از دو طرف نبوده است. او تأکید کرد چین آماده توسعه یک شراکت بلندمدت با لندن است و در جریان نشست به استارمر گفت: ما می توانیم به نتیجه ای برسیم که در آزمون تاریخ پایدار بماند. این جمله، هم پیام دعوت به ثبات می دهد و هم نشان می دهد پکن تلاش می کند رابطه را در قالبی بلندمدت و ماندگار صورت بندی کند؛ قالبی که از نگاه چین، باید از دوره های تنش عبور کند.

سفر استارمر به عنوان بخشی از موجی معرفی شده که در آن رهبران غربی دیپلماسی فعال تری با چین در پیش گرفته اند. منطق این موج نیز روشن توصیف شده است: کشورها تلاش می کنند در برابر غیرقابل پیش بینی بودن ایالات متحده تحت ریاست جمهوری دونالد ترامپ، نوعی موازنه ایجاد کنند. روزنامه رویترز در گزارشی به طور مشخص از تهدیدهای مقطعی ترامپ درباره اعمال تعرفه های تجاری و همچنین اظهارات او درباره به دست گرفتن کنترل گرینلند یاد می کند؛ مواردی که از جمله بریتانیا را آزرده است.

رویترز در این گزارش تأکید می کند سفر استارمر بلافاصله پس از سفر مارک کارنی، نخست وزیر کانادا انجام شد؛ سفری که طی آن کارنی توافق اقتصادی با پکن برای کاهش موانع تجاری امضا کرد و خشم ترامپ را برانگیخت. این چینش زمانی، یک لایه اضافی به تصمیم لندن می دهد: نزدیک شدن به پکن، در شرایطی رخ می دهد که واشنگتن نسبت به چنین حرکت هایی حساس است و نمونه کانادا نشان داده که واکنش آمریکا می تواند تند و سیاسی باشد.

در بخش دیگری از گزارش، استارمر از پیشرفت هایی در گفت وگوها با پکن برای کاهش تعرفه ها بر ویسکی خبر داد. هم زمان، شی جین پینگ اعلام کرد چین موضوع لغو روادید برای شهروندان بریتانیایی را بررسی خواهد کرد. این دو محور—ویسکی و روادید—هر دو بار نمادین دارند: یکی نماینده دسترسی تجاری ملموس برای بریتانیا و دیگری نماد تسهیل ارتباط و رفت وآمد که می تواند به عنوان نشانه ای از گرم شدن روابط معرفی شود.

استارمر در این سفر با هیأتی متشکل از بیش از 50 نفر از رهبران کسب وکار همراه است. او در همین فضا اعلام کرد این رابطه در جای خوبی قرار دارد؛ در موقعیتی قوی . سپس وقتی خبرنگاری پرسید آیا شی جین پینگ کسی است که بتوان با او کسب وکار کرد یا نه، استارمر پاسخ کوتاهی داد: بله . این پاسخ، در عین سادگی، حامل یک پیام روشن سیاسی بود: نخست وزیر می خواهد نشان دهد مسیر تعامل اقتصادی را با اعتماد به امکان معامله و گفت وگو پیش می برد.

استارمر دیدار با شی را گرم و سازنده توصیف کرد و گفت در جریان ناهار درباره باشگاه های بزرگ لیگ برتر انگلیس که در چین هواداران گسترده ای دارند گفت وگو کرده اند. او همچنین توپی را که در یک مسابقه اخیر میان منچستریونایتد (تیم مورد علاقه رییس جمهور چین) و آرسنال (تیم مورد علاقه نخست وزیر بریتانیا) استفاده شده بود، به شی هدیه داد. این نمادسازی، به وضوح در خدمت ساختن یک لایه کم تنش تر در رابطه قرار می گیرد؛ لایه ای که بتواند مسیر گفت وگو را روان تر کند.

گزارش رویترز یادآوری می کند روابط دو کشور در سال های گذشته و در دوران دولت های محافظه کار پیشین تیره شده بود؛ زمانی که لندن به دلیل نگرانی های امنیت ملی برخی سرمایه گذاری های چینی را محدود کرد و نسبت به سرکوب آزادی های سیاسی در هنگ کنگ ابراز نگرانی داشت. اکنون استارمر سیاست جدیدی مبتنی بر تعامل با چین در پیش گرفته است؛ تلاشی برای بازگشت به نوعی کارکردگرایی در سیاست خارجی که در آن تعامل ، کلیدواژه اصلی است.

استارمر در گفت وگوهای نشست گفت: 18 ماه پیش، زمانی که به دولت رسیدیم، وعده دادم که بریتانیا را دوباره رو به جهان قرار دهم. او سپس توضیح داد چرا این نگاه را ضروری می داند: چون رویدادهای خارج از کشور بر همه چیز در داخل مرزهای ما تأثیر می گذارند ؛ از قیمت ها در قفسه های سوپرمارکت تا میزان امنیتی که مردم احساس می کنند. این پیوندزدن سیاست خارجی به زندگی روزمره، دقیقاً همان روایتی است که دولت ها برای توجیه دیپلماسی اقتصادی و تعامل خارجی به آن نیاز دارند.

هم زمان، این رویکرد در داخل بریتانیا با مخالفت هایی روبه روست. کِمی بادنوک، رهبر حزب محافظه کار و مخالف دولت، روز چهارشنبه گفت به دلیل خطرات امنیتی ای که چین ایجاد می کند، هرگز به این کشور سفر نمی کرد. این موضع گیری، یادآور این است که استارمر نه فقط در برابر ملاحظات خارجی، بلکه زیر فشار رقابت سیاسی داخلی نیز حرکت می کند؛ رقابتی که چین را به موضوعی امنیتی و پرهزینه در عرصه سیاست داخلی تبدیل کرده است.

سرویس های امنیتی بریتانیا اعلام کرده اند که چین به طور معمول از دولت جاسوسی می کند ؛ ادعایی که پکن آن را رد کرده است. همین گزاره، عمق شکاف بی اعتمادی را نشان می دهد: حتی در حالی که لندن به دنبال گرم کردن روابط است، ساختار امنیتی بریتانیا همچنان با بدبینی به چین نگاه می کند و چین نیز این اتهام ها را مردود می داند.

در بخش مهمی از گزارش سی.ان.ان، آمده استارمر به دنبال جلب کمک پکن برای تقویت امنیت است و اعلام کرده دو کشور به طور مشترک با شبکه های قاچاق انسان مقابله خواهند کرد. تمرکز این توافق بر کاهش استفاده از موتورهای ساخت چین در قایق های کوچکی است که برای انتقال غیرقانونی افراد از کانال مانش جهت درخواست پناهندگی در بریتانیا به کار می روند.

به گفته دفتر نخست وزیری بریتانیا، مقامات دو کشور اطلاعات امنیتی را برای شناسایی مسیرهای تأمین قاچاقچیان به اشتراک خواهند گذاشت و با تولیدکنندگان چینی همکاری می کنند تا از سوءاستفاده شبکه های جرایم سازمان یافته از کسب وکارهای قانونی جلوگیری شود. این بخش، مهم ترین تلاش گزارش برای نشان دادن کارکرد امنیتیِ تعامل است: اینکه رابطه با چین می تواند از سطح حرف و تجارت، به سطح همکاری عملیاتی هم برسد.

با وجود این، گزارش سی.ان.ان نشان می دهد مسائل حقوق بشری کنار گذاشته نشده است. استارمر به خبرنگاران گفت درباره پرونده جیمی لای، سرمایه دار رسانه ای سابق هنگ کنگ و شهروند بریتانیا که در دسامبر به جرائم مرتبط با امنیت ملی محکوم شد گفت وگویی محترمانه با شی جین پینگ داشته است. همین واژه محترمانه بیانگر نوع مدیریت تنش است.

سفر استارمر به چین یک بازگشت ساده نیست؛ تلاش برای بازتنظیم رابطه ای است که هم ظرفیت اقتصادی دارد و هم ریسک امنیتی و سیاسی. دولت حزب کارگر، در حالی که برای تحقق رشد اقتصادی تحت فشار است، چین را به یک اولویت تبدیل کرده و با زبان روابط پیچیده و پیشرفته تلاش می کند هم راه تعامل را باز کند و هم ادعا کند اختلاف ها از جاسوسی تا حقوق بشر قابل طرح و مدیریت اند.

در مقابل، پکن نیز با تأکید بر عبور از فرازونشیب ها و آمادگی برای شراکت بلندمدت، سیگنال می دهد که به دنبال تثبیت رابطه است. در این میان، دستاوردهایی مانند پیشرفت در بحث تعرفه های ویسکی، بررسی لغو روادید، همراهی هیأت بزرگ تجاری و حتی همکاری علیه قاچاق انسان، تلاش هایی هستند برای تبدیل گرم شدن سیاسی به نتایج ملموس. با این همه، فضای داخلی بریتانیا و بدگمانی امنیتی، یادآوری می کند که این مسیر، هرقدر هم پر از لبخند و نمادهای نرم مانند فوتبال باشد، همچنان روی زمین ناهموار سیاست و امنیت حرکت خواهد کرد.