چندین شرکت حوزه هوافضا در سال جاری میلادی تلاش خواهند کرد تا فضاپیماهای خصوصی را روی سطح ماه فرود بیاورند.

به گزارش ایسنا، به نظر می رسد سال 2026 سالی تماشایی برای اکتشافات قمری باشد، زیرا ناوگان روبه رشدی از ماموریت های تجاری قرار است تلاش کنند تا روی همسایه آسمانی زمین فرود بیایند.

به نقل از اسپیس، امسال در مجموع سال بزرگی برای ماه خواهد بود. ناسا قصد دارد با ماموریت آرتمیس 2 (Artemis 2) انسان ها را در فوریه به نزدیکی ماه بازگرداند. چین قصد دارد در نیمه دوم سال با فضاپیمای رباتیک چانگ ای 7 (Chang'e 7) خود در قطب جنوب ماه فرود بیاید و به دنبال یخ آب بگردد. تنها آژانس های ملی نیستند که همدم زمین را هدف قرار می دهند، بلکه شرکت های تجاری نیز با مجموعه ای از فرودگرهای رباتیک، هدفی دارند که می تواند آغاز حضور پایدار و بازارمحورتر بشریت در ماه باشد.

در این گزارش به ماموریت های تجاری می پردازیم که در حال حاضر برای فرود روی ماه در سال 2026 برنامه ریزی شده اند و در انتظار برنامه های پرتاب و آمادگی ماموریت هستند.

شرکت بلو اوریجین (Blue Origin) متعلق به جف بزوس (Jeff Bezos) قرار است اولین سفر خود به ماه را با کاوشگر بلو مون مارک 1 (Blue Moon Mark 1) آغاز کند. این شرکت در ماه نوامبر اندکی پس از پرتاب موفقیت آمیز ماموریت مریخ ناسا با موشک نیو گلن (New Glenn) اعلام کرد که این کاوشگر رباتیک قرار است اوایل سال 2026 با همین موشک از پایگاه فضایی کیپ کاناورال پرتاب شود.

به نقل از وب سایت رسمی بلو اوریجین، بلو مون مارک 1 یک فضاپیمای باری قمری است که روی سطح ماه باقی می ماند و دسترسی ایمن، قابل اعتماد و مقرون به صرفه را به محیط ماه فراهم می کند. این فضاپیما با بهره گیری از بدنه هفت متری موشک نیو گلن، حمل ونقل بار را به هر نقطه از سطح ماه فراهم خواهد کرد.

این ماموریت به گونه ای طراحی شده است که فناوری طراحی فرودگر باری بلو مون مارک 1 را به نمایش بگذارد؛ از جمله سیستم های فرود دقیق و فناوری پیش رانش که از رساندن محموله های تجاری و محموله های ناسا به سطح ماه در آینده با ظرفیت تا 3000 کیلوگرم پشتیبانی خواهد کرد.

این فرودگر قطب جنوب ماه را هدف قرار خواهد داد و یک محموله ناسا موسوم به SCALPSS را حمل خواهد کرد که نحوه تعامل گازهای خروجی فرودگر با سطح ماه را در طول فرود بررسی خواهد کرد. نکات بسیاری در این میان مطرح است. بلو اوریجین پیمانکار اصلی سیستم فرود انسان (HLS) ناسا با فرودگر بلو مون خود است که فضانوردان را در اواخر این دهه روی ماه فرود خواهد آورد و همین امر، کاوشگر مارک 1 را به یک تمرین مهم تبدیل می کند.

شرکت آمریکایی فایرفلای ایرواسپیس (Firefly Aerospace) یک سال پس از فرود تاریخ ساز فضاپیمای شبح آبی یا بلو گوست (Blue Ghost) در حوضه دریای بحران (Mare Crisium) واقع در سمت نزدیک ماه، خود را برای بازگشت به ماه آماده می کند.

بلو گوست ام2 (Blue Ghost M2) گام بعدی فایرفلای ایرواسپیس برای تبدیل شدن به یک ارائه دهنده خدمات تجاری تحویل محموله به ماه است. این فضاپیما به عنوان بخشی از برنامه خدمات تجاری حمل بار قمری (CLPS) ناسا پرواز خواهد کرد و علاوه بر آن، محموله های تجاری و بین المللی را نیز حمل خواهد کرد.

به نقل از وب سایت رسمی فایرفلای ایرواسپیس، پس از تکمیل اولین فرود تجاری موفق روی ماه، دومین ماموریت قمری فایرفلای بزرگتر و جسورانه تر است. برای دومین ماموریت بلو گوست، دو سفارش خدمات تجاری حمل بار قمری ناسا برای ارائه خدمات تحویل محموله در مدار ماه و روی سطح ماه به فایرفلای اعطا شد و این شرکت از آن زمان تاکنون مشتریان دولتی و تجاری بیشتری را از سراسر جهان جذب کرده است.

بلو گوست ام2 در سه ماهه دوم سال 2026 با موشک فالکون 9 (Falcon 9) شرکت اسپیس ایکس (SpaceX) پرتاب خواهد شد و هدف آن فرود آمدن در نیمه پنهان ماه است؛ شاهکاری که تا به امروز فقط چین با ماموریت های چانگ ای 4 در سال 2019 و چانگ ای 6 در سال 2024 به آن دست یافته است. در میان 6 محموله دولتی و تجاری، فرودگر راشد 2 (Rashid Rover 2) امارات متحده عربی و یک گیرنده برق بی سیم برای شرکت ولتا اسپیس (Volta Space) قرار خواهد داشت.

این ماموریت، مدارگرد لونار پث فایندر (Lunar Pathfinder) آژانس فضایی اروپا را نیز حمل خواهد کرد که توسط وسیله نقلیه انتقال مداری الیترا (Elytra) شرکت فایرفلای ایرواسپیس در مدار ماه مستقر خواهد شد. الیترا در طول 10 روز عملیات خود به عنوان یک رله ارتباطی برای بلو گوست ام2 نیز عمل خواهد کرد. وجود یک رله ارتباطی ضروری است، زیرا سمت پنهان ماه از زمین قابل دیدن نیست.

شرکت آمریکایی اینتویتیو ماشینز (Intuitive Machines) سومین فرود قمری خود را در نیمه دوم سال 2026 با فضاپیمای آی ام-3 (IM-3) انجام خواهد داد و تلاش های فضاپیمای آی ام-1 اودیسیوس (IM-1 Odysseus) در فوریه 2024 و آی ام-2 آتنا (IM-2 Athena) در سال گذشته را ادامه خواهد داد که هر دو اندکی پس از تماس با سطح ماه واژگون شدند.

به نقل از ناسا، آی ام-3 با استفاده از فرودگر نوا-سی (Nova-C)، علم و فناوری را به منطقه راینر گاما (Reiner Gamma) در ماه منتقل خواهد کرد. بخشی از کمپین گسترده تر آرتمیس ناسا، خدمات تجاری حمل بار قمری است که با هدف انجام شدن تحقیقات علمی روی ماه برای منفعت همگان از جمله آزمایش ها و نمایش هایی که از ماموریت های سرنشین دار روی سطح ماه پشتیبانی می کنند، فعالیت می کند.

آی ام-3 با موشک فالکون 9 از مرکز فضایی کندی ناسا در فلوریدا پرتاب خواهد شد و فرود در منطقه راینر گاما در سمت نزدیک ماه را هدف قرار خواهد داد که چرخش مرموز ماه را به نمایش می گذارد و با یک میدان مغناطیسی محلی مرتبط است. این فرودگر به عنوان بخشی از برنامه خدمات تجاری حمل بار قمری، به محموله های علمی مانند مغناطیس سنج ها و تجهیزات اندازه گیری پلاسما مجهز خواهد بود.

اولین کاوشگر ماه شرکت استروبوتیک (Astrobotic) که پرگرین (Peregrine) نام داشت، در ژانویه 2024 پرتاب شد، اما به دلیل نقص در دریچه رانش دچار نقص شد و در اقیانوس آرام سقوط کرد؛ اما این شرکت مستقر در پنسیلوانیا با کاوشگر گریفین (Griffin) خود بازگشته که قرار است در ژوییه 2026 با موشک فالکون هوی (Falcon Heavy) پرتاب شود.

به نقل از وب سایت رسمی استروبوتیک، ساختار پیشرانه گریفین-1 بر چهار مخزن سوخت کامپوزیت تحت فشار (COPV) با عملکرد بالا متمرکز است که به گونه ای مهندسی شده اند تا هم سبک و هم از نظر ساختاری مستحکم باشند و به طور قابل اعتمادی بارهای قابل توجهی از سوخت را در فشارهای شدید عملیاتی تحمل کنند. پس از نصب چهار مخزن سوخت، فعالیت های نهایی ادغام تکمیل خواهند شد و گریفین-1 تحت آزمایش های پذیرش محیطی قرار خواهد گرفت تا اطمینان حاصل شود که این کاوشگر در محیط های چالش برانگیز پرتاب، فضا و سطح ماه دوام خواهد آورد.

گریفین-1 قطب جنوب ماه را هدف قرار خواهد داد. این فضاپیما در ابتدا قرار بود ماه نورد وایپر (VIPER) ناسا را ​​برای جست وجوی مواد فرار حمل کند، اما پس از لغو ماموریت و نیاز به احیای مجدد وایپر، کار آن به ماموریت بعدی منتقل شده است. در عوض، ماه نورد چهار چرخ 450 کیلوگرمی فلیپ (FLIP) شرکت استرولب (Astrolab) به همراه کیوب روور (CubeRover) بسیار کوچکتر شرکت استروبوتیک برای این سفر به گریفین-1 ملحق خواهند شد. این فرودگر محموله های کوچک تجاری بیشتری را حمل خواهد کرد.

این ماموریت ها در کنار یکدیگر نشان دهنده گسترش دیگری از تلاش ها برای کاوش ماه، آزمایش فناوری ها و استقرار محموله های علمی هستند که برای ماموریت های آینده از جمله برنامه آرتمیس مورد استفاده قرار خواهند گرفت یا به آنها اطلاعات ارائه خواهند داد و همچنین، نشان دهنده افزایش حضور تجاری در فضا هستند. نحوه عملکرد این ماموریت ها نشان خواهد داد که آیا فرودگرهای خصوصی ماه آماده اند تا از حالت آزمایشی به حالت روتین منتقل شوند یا خیر.