در زمستان 1404، نه خرید متوقف شده و نه زندگی از جریان افتاده است؛ آنچه متوقف مانده، تصمیم گیری است. نااطمینانی اقتصادی و سیاسی، بخش مهمی از تصمیم های معیشتی، سرمایه ای و حتی شخصی مردم را به حالت انتظار برده است.

به گزارش اقتصادنیوز، روایت های میدانی نشان می دهد جامعه بیش از آنکه در حال حرکت باشد، در حال سنجیدن است. از رهن و خرید مسکن گرفته تا تعویض خودرو، ازدواج و سرمایه گذاری، تصمیم های بزرگ به زمانی نامعلوم موکول شده اند. این تعویق نه ناشی از بی عملی، بلکه واکنشی عقلانی به شرایطی است که در آن آینده مدام با اخبار متناقض و شوک های پی درپی بازنویسی می شود. مردم زندگی روزمره را ادامه می دهند، اما از تصمیم های پرهزینه فاصله گرفته اند؛ تصمیم هایی که بدون حداقلی از ثبات، می توانند به پشیمانی ختم شوند.

داده های صنفی و روایت های بازار نشان می دهد این رفتار احتیاطی، مستقیماً بر حجم معاملات اثر گذاشته است. بازار مسکن، خودرو و کالاهای بادوام با افت محسوس خرید و فروش مواجه اند؛ بازاری که فعال است، اما با حداقل ریسک پذیری کار می کند. کاهش مصرف در کالاهای غیرضروری نیز یکی از پیامدهای مستقیم همین وضعیت است؛ خریدهایی که حذف نشده اند، بلکه به آینده ای نامعلوم موکول شده اند.

گفت وگو با شهروندان نشان می دهد مطالبه اصلی، کاهش قیمت ها نیست؛ بلکه ایجاد ثبات و پیش بینی پذیری است. خانوارها بیش از آنکه منتظر ارزانی باشند، به دنبال دوره ای هستند که بتوان در آن حساب وکتاب کرد و تصمیم گرفت. این نااطمینانی تنها اقتصاد را درگیر نکرده و به تصمیم های شخصی نیز سرایت کرده است؛ از به تعویق افتادن ازدواج گرفته تا توقف پروژه های ساخت وساز و احتیاط در توسعه کسب وکارها.

در مجموع، تصویر پیش رو جامعه ای است که نه در رکود کامل فرو رفته و نه در مسیر رشد قرار دارد؛ بلکه در وضعیت تعلیق ایستاده است. تا زمانی که نشانه ای از ثبات اقتصادی و سیاسی ایجاد نشود، تصمیم نگرفتن همچنان به عنوان کم هزینه ترین راهبرد برای کاهش ریسک، انتخاب غالب مردم باقی خواهد ماند.